บทนำ ภูเขาคิชฌกูฏเป็นภูเขาศักดิ์สิทธิ์ ตามหลักปรัชญาแดนพุทธภูมิ

Introduction to Griddhakuta according to  Buddhaphumi Philosophy 

คำสำคัญ เมืองราชคฤห์, ภูเขาคิชฌกูฏ, มูลคันธกุฏของพระพุทธเจ้า  

๑. บทนำ

๒. เมืองราชคฤห์  
๓. ภูเขาคิชฌกูฏ  
๔. มูลคันธกุฎี 

๑.บทนำ  

      เมื่อศึกษาประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาเรื่อง"ภูเขาคิชฌกูฏ" จากหลักฐานเอกสารในพระไตรปิฎกมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย  ผู้เขียนได้ยินข้อเท็จจริงในเบื้องต้นว่า พระนครราชคฤห์เป็นเมืองหลวงของอาณาจักรมคธในสมัยพุทธกาล พระนครราชคฤห์ตั้งอยู่ในหุบเขาที่ล้อมรอบด้วยภูเขา ๕ ลูก ภูเขาทั้ง ๕ ลูกนี้ก่อตัวเป็นกำแพงธรรมชาติสูงตระหง่านเหนือท้องฟ้า ป้องกันไม่ให้ชาติมหาอำนาจอื่น ๆ ในอนุทวีปอินเดีย   ส่งกองทัพข้ามภูเขามาโจมตีและ ยึดครองอำนาจอธิปไตยของอาณาจักรมคธในฐานะอาณานิคมพระนครราชคฤห์จึงเป็นดินแดนแห่งสันติภาพ เสถียรภาพทางการเมือง  การค้าขายทั้งในประเทศและระหว่างประเทศ มีเศรษฐีมากมายประกอบอาชีพ และค้าขายสินค้ามูลค่าหลายพันล้านโกฏต่อปี พระราชวังโบราณของพระเจ้าพิมพิสารตั้งอยู่กลางหุบเขาอันเงียบสงบ ทุกปีพ่อค้าจากทั่วอนุทวีปอินเดียที่เดินทางมายังเมืองราชคฤห์  พวกเขานิยมเรียกดินแดนแห่งนี้ "พระนครราชคฤห์"เป็น "พระนครคีรี" เมื่อภูเขาคิชฌกูฏเป็น ๑ ในภูเขา ๕ ลูก  ที่ล้อมรอบพระนครราชคฤห์ จึงมีนักเดินทางทั่วทุกสารทิศ จึงได้ขนานนาม "พระนครราชคฤห์ว่า "เบญจคีรีนคร" ตามหลักฐานในพระไตรปิฎกมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย กล่าวถึงเมืองราชคฤห์ ว่า "คีรีพชนคร"  เพราะเป็นเมืองที่ล้อมรอบด้วยภูเขา ๕ ลูก คือ ภูเขาปัณฑวะ ภูเขาอิสิคิลิ ภูเขาเวภาระ   ภูเขาเวปุลละ และภูเขาคิชฌกูฏ (สาตกงฎีกา ๓/๖๓/๒๘๑)   

     เมื่อว่าผู้เขียนจะถือว่าเขตพระราชวังโบราณของพระเจ้าพิมพิสารเป็นศูนย์กลางของพระนครราชคฤห์ ภูเขาคิชฌกูฏตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของพระนครราชคฤห์ ท่ามกลางภูเขาทั้ง ๕ ลูกที่ล้อมรอบพระนครราชคฤห์ มีหุบเขาอยู่ระหว่างภูเขารัตนคีรีกับภูเขาคิชฌกูฏ ซึ่งเป็นเส้นทางพระพุทธเจ้าและพระอัครสาวกใช้เสด็จออกบิณฑบาตรเป็นประจำ  ผู้เขียนถือว่าหุบเขาเป็นหุบเหวสำหรับทิ้งโจรที่ถูกประหารชีวิต จากแท่นสีเหลี่ยมขนาดใหญ่บนยอดเขารัตนคีรี ที่มีลักษณะเป็นพื้นที่จตุรัสขนาดใหญ่ พระเจ้าพิมพิสารทรงใช้สถานที่แห่งนี้ เป็นลานประหารนักโทษ หลังจากประหารชีวิตนักโทษแล้ว ร่างของนักโทษจะถูกโยนลงไปในหุบเขานี้ 

     ในสมัยพุทธกาลนั้น นกแร้งจำนวนมากบินไปอาศัยอยู่บนภูเขาคิชฌกูพวกมันจะลงมากินร่างของนักโทษ ที่ถูกโยนลงมาจากยอดเขารัตนคีรี  พระพุทธเจ้าทรงใช้ร่างเหล่านี้สั่งสอนพระสารีบุตรเกี่ยวกับความไม่เที่ยงของชีวิต จนกระทั่งพระสารีบุตรได้บรรลุอภิญญา ๖ เป็นพระอรหันต์ คลองระหว่างภูเขารัตนคีรีกับภูเขาคิชฌกูฏใช้เป็นเส้นทางเล็กๆ ที่พระพุทธเจ้าทรงใช้ในการบิณฑบาตร และพระเจ้าพิมพิสารเสด็จขึ้นภูเขาคิชฌกูฏ เพื่อทรงสนทนาธรรมกับพระพุทธเจ้าซึ่งเป็นที่ตั้งพระคันธกุฏีของพระพุทธเจ้า  เมื่อประเพณีการทำบุญอุทิศส่วนกุศลแก่ผู้วายชนม์ ได้พัฒนาไปตามคำสอนของพระพุทธเจ้า  ภายหลังจากพระพุทธเจ้าปรินิพพานพระเจ้ามัลละจึงทรงจัดพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพของพระพุทธเจ้า ต่อมาประเพณีจัดงานศพของผู้วายชนม์ ได้เปลี่ยนไปจากการโยนศพไปทิ้งในป่าช้า มาเป็นพิธีฌาปนกิจศพตามความเข้าใจของชาวบ้าน ซึ่งได้รับอิทธิพลมาจากคำสอนของพระพุทธศาสนาในแคว้นมัลละ เมื่อไม่มีซากศพมนุษย์เหลืออยู่ในเหวทิ้งโจร ที่จะถูกปล่อยให้แร้งกิน แร้งจึงอพยพไปยังดินแดนอื่น ๆ เพื่อแสวงหาซากสัตว์และซากมนุษย์ ส่วนในดินแดนอื่น ๆ เช่น เขตปกครองพิเศษทิเบต ประเพณีการโยนซากศพให้แร้งก็ยังคงดำรงอยู่     

     เมื่อผู้เขียนได้ยินข้อเท็จจริงที่ว่า "ภูเขาคิชฌกูฏ" เป็นภูเขาศักดิ์สิทธิ์ซึ่งเป็นเรื่องที่เล่าสืบทอดกันมาตั้งแต่สมัยพุทธกาลจนถึงปัจจุบันแม้จะมีหลักฐานในพระไตรปิฎกฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยยืนยันข้อเท็จจริงนี้แล้วก็ตาม  หากผู้เขียนแสดงความคิดเห็นของตนเองเกี่ยวกับความจริงในเรื่องภูเขาคิชฌกูฏนี้โดยอาศัยเหตุผลอธิบาย หรือคาดคะเนความจริงจากสิ่งที่ได้ยินมา โดยใช้เหตุผล ซึ่งเป็นเครื่องมือที่นักปรัชญาใช้ในการอธิบายความจริง บางครั้งผู้เขียนอาจอธิบายความจริงได้ถูกต้อง บางครั้งก็ใช้เหตุผลไม่ถูกต้อง บางครั้งผู้เขียนอาจใช้เหตุผลเพื่ออธิบายความจริงในลักษณะนี้  บางครั้งผู้เขียนอาจใช้เหตุผลอธิบายความจริงในลักษณะนั้น     เมื่อเหตุผลของคำตอบคลุมเครือและไม่ชัดเจนว่าภูเขาคิชฌกูฏมีต้นกำเนิดของความเป็นมาอย่างไร วิญญูชนเช่นเจ้าชายสิทธัตถะหรือพระพุทธเจ้า เมื่อได้ยินความคิดเห็นคลุมเครือ และไม่ชัดเจนแล้ว  วิญญูชนก็จะถือว่าความคิดเห็นเหล่านั้นไม่น่าเชื่อถือและไม่สามารถยืนยันความจริงได้ ความคิดเห็นเช่นนั้นไม่ถือว่าเป็นความรู้ที่แท้จริง 

     เพื่อแก้ไขปัญหาความไม่น่าเชื่อถือนี้ของพยานบุคคล พระองค์ทรงสร้างกระบวนการพิจารณาความจริงที่สมมติขึ้น โดยพระพุทธเจ้าทรงสอนว่า เมื่อเราได้ยินข้อเท็จจริงที่สืบทอดต่อกันมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ในตำราหรือคัมภีร์ เราไม่ควรเชื่อโดยทันที เราควรตั้งข้อสงสัยเสียก่อน จนกว่าจะได้ตรวจสอบข้อเท็จจริงและรวบรวมหลักฐานได้ เมื่อรวบรวมหลักฐานได้เพียงพอแล้ว ก็จะใช้หลักฐานเป็นข้อมูล  มาวิเคราะห์โดยอนุมานความรู้เพื่อพิสูจน์ความจริงของคำตอบในเรื่องภูเขาคิชฌกูฏนั้นโดยผู้เขียนจะใช้เหตุผล ซึ่งเป็นเครื่องมือทางปรัชญาในการอธิบายความจริงของเรื่องนี้อย่างสมเหตุสมผล   แม้ว่าผู้เขียนจะเคยเดินทางไปแสวงบุญที่ภูเขาคิชฌกูฏ เมืองราชคฤห์ รัฐพิหาร สาธารณรัฐอินเดียหลายครั้งแล้ว แต่ประวัติของพระพุทธเจ้าบนภูเขาแห่งนี้ยังไม่ชัดเจน  ผู้เขียนสงสัยว่าภูเขาคิชฌกูฏเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์สำหรับชาวพุทธทั่วโลก ที่ตั้งใจจะไปสวดมนต์และภาวนา ที่นั่น ตั้งแต่ปลายเดือนตุลาคมถึงปีใหม่ในเดือนมีนาคมของทุกปี

 

   ด้วยความปรารถนาที่จะเข้าใจความสำคัญของภูเขาคิชฌกูฏในฐานะภูเขาศักดิ์สิทธิ์ในพระไตรปิฎก (Griddhakuta Hill In Tripitika) ผู้เขียนจึงได้ตรวจสอบข้อเท็จจริงและรวบรวมหลักฐาน รวมถึงพระไตรปิฎก อรรถกถา บันทึกของพระภิกษุจีน และพยานวัตถุได้แก่ ภูเขาคิชฌกูฏ และหลักฐานดิจิทัล ได้แก่ แผนที่โลกกิเกิล เมื่อรวบรวมหลักฐานได้เพียงพอ ผู้เขียนจะได้ใช้หลักฐานนั้นเป็นข้อมูลในการวิเคราะห์ โดยอนุมานความรู้ เพื่อพิสูจน์ความจริงเกี่ยวกับภูเขาคิชฌกูฏนี้ โดยใช้เหตุผลซึ่งเป็นเครื่องมือทางปรัชญาในการอธิบายความจริงของเรื่องนี้อย่างมีเหตุผล 

     บทความนี้จะให้ข้อมูลแก่พระธรรมทูตแห่งราชอาณาจักรไทยที่เผยแพร่พระพุทธศาสนาในต่างประเทศ เพื่อศึกษาและใช้ในการบรรยายให้ผู้แสวงบุญชาวไทยพุทธที่เดินทางไปแสวงบุญในสังเวชนียสถานทั้ง ๔ เแห่ง เพื่อให้เนื้อหาของพระพุทธศาสนาเป็นไปในทิศทางเดียวกัน นอกจากนี้กระบวนวิธีพิจารณาความจริงที่สมมติขึ้นและความจริงขั้นปรมัตถ์ของพระพุทธเจ้าจากหลักฐานต่าง ๆ นั้นจะเป็นประโยชน์ต่อการศึกษาระดับปริญญาเอก โดยใช้เป็นแนวทางการวิจัยสำหรับนิสิตปริญญาเอกสาขาปรัชญาและพระพุทธศาสนา ซึ่งจะให้พวกเขาพิสูจน์ความจริงของหัวข้อวิจัยของตนเพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ของการวิจัย ผ่านเกณฑ์การตัดสินใจอย่างมีเหตุผล  โดยไม่มีข้อสงสัยใด ๆ เกี่ยวกับข้อเท็จจริงของเรื่องนี้อีกต่อไป 

.