ปัญหาอภิปรัชญาเกี่ยวกับรัฐโบราณพุกาม

     "ปัญหาอภิปรัชญา" เกี่ยวกับรัฐโบราณพุกาม   

The Metaphysical problems about the ancient state of Bagan 

 บทนำ 

       ในการศึกษาอภิปรัชญาว่าด้วยความเป็นจริงเกี่ยวกับมนุษย์ โลก ปรากฏการณ์ธรรมชาติ และการพิสูจน์การมีอยู่ของเทพเจ้า เป็นต้น ตามกรอบแนวคิดทางอภิปรัชญานั้น สามารถจำแนก "ความจริง"  แบ่งออกเป็น ๒ ระดับหลัก ๆ   คือ 

•          ๑. ความเป็นจริงที่สมมติ (fictitious reality) :  มิคติความจริงที่มนุษย์รับรู้ผ่านประสาทสัมผัส (อายตนะภายใน) ท่ามกลางสิ่งแวดล้อมรอบตัว    อาจจะเป็นปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ (เช่น  แผ่นดินไหว  พายุ น้ำท่วม)หรือเหตุการณ์ทางสังคม         (เช่น  ความรุนแรงในโรงเรียนที่มีนักเรียนยิงกันตาย คนเยียบกันตายในสนามฟุตบอล หรือการฉ้อโกงแชร์ลูกโซ่เสียหายนับสิบล้านบาท) สิ่งเหล่านี้เกิดขึ้น ตั้งอยู่ชั่วคราว แล้วก็แปรเปลี่ยนหรือเลือนหายไป    แต่ก่อนที่สิ่งเหล่านี้จะหายไปจากสายตาของมนุษย์    มนุษย์สามารถรับรู้ปรากฏการณ์ธรรมชาติ หรือเหตุการณ์ทางสังคมเหล่านี้ได้ผ่านประสาทสัมผัส (อายตนะภายใน) ของร่างกาย เมื่อประสาทสัมผัสรับรู้สิ่งเหล่านั้นเข้ามาแล้ว  จิตจะบันทึกสิ่งเหล่านั้นไว้ เป็นหลักฐานทางอารมณ์อยู่ในจิตใจ อย่างไรก็ตาม ธรรมชาติของจิตมนุษย์นั้น ไม่ได้เพียงแค่รับรู้และบันทึกไว้เป็นหลักฐานทางอารมณ์เท่านั้น แต่จิตใจของมนุษย์ยังมีธรรมชาติของการเป็น " นักคิดหรือนักปรุงแต่งอารมณ์" อีกด้วย   เมื่อประสาทสัมผัสรับรู้สิ่งไหน จิตใจของมนุษย์ก็จะคิดจากสิ่งนั้น    เป็นต้น      
•           เริ่มใช้เหตุผลด้วยการวิเคราะห์หลักฐานทางอารมณ์โดยอนุมานความรู้จากหลักฐานต่าง ๆ เพื่อพิสูจน์ความจริงของคำตอบในเรื่องนั้นอย่างสมเหตุสมผล โดยใช้เหตุผลซึ่งเป็นเครื่องมือของนักปรัชญาในการอนุมานความรู้หรือการคาดคะเนความจริงเพื่อหาคำตอบที่สมเหตุสมผล   
•            ตัวอย่างเช่น :  อาณาจักรพุกามในสมัยโบราณคือ ชุมชนการเมืองที่ชาวพุกามรวมตัวกันก่อตั้งขึ้นเป็นรัฐอิสระ ที่มีอำนาจอธิปไตยในการปกครองตนเอง ภายใต้ระบอบสัมบูรณาญาสิทธิราชย์ และมีความเชื่อในคำสอนของพระพุทธศาสนามายาวนานหลายร้อยปี แต่ในที่สุดอาณาจักรพุกามก็เสื่อมสลายไปตามกฎของธรรมชาติ   เมื่อสูญเสียเอกราช เพราะถูกยึดอำนาจอธิไตยไป 
•          ดังนั้น อาณาจักรพุกามโบราณ เป็นชุมชนการเมืองที่ก่อตั้งขึ้นเป็นรัฐอิสระโดยชาวพุกาม การดำรงอยู่เป็นรัฐอยู่ชั่วระยะเวลาหนึ่งแล้ว และล่มสลายไปตามกฎธรรมชาติของอาณาจักรพุกามโบราณ   ตามหลักปรัชญาพุทธภูมิ อาณาจักรพุกามโบราณ จึงจัดเป็นความจริงในระดับประสาทสัมผัส ที่มนุษย์ร่วมกันสร้างขึ้นและสั่งสมอยู่ในจิตใจของมนุษย์  อาณาจักรพุกามโบราณจึงถือว่าเป็น "สมมติสัจจะ" (ความจริงที่สมมติขึ้น)   เป็นต้น   

•             ๒.ความจริงขั้นปรมัตถ์ (ultimate truth)  คือ ความจริงขั้นสูงสุดและลึกซึ้งที่สุด   ซึ่งอยู่เหนือขอบเขตประสบการณ์และประสาทสัมผัสทั่วไปของมนุษย์   ทำให้ปุถุชนยากที่จะหยั่งรู้ได้ด้วยตนเอง เนื่องจากมนุษย์ มีข้อจำกัดในการรับรู้ผ่านอายตนะภายในร่างกายของตนเอง (ปรากฏการณ์ธรรมชาติและเหตุการณ์ทางสังคม) ยิ่งไปกว่านั้น  มนุษย์ยังมีอคติต่อผู้อื่น       ชีวิตมนุษย์จึงติดอยู่ในความมืดมิดและขาดปัญญาเข้าใจ "สมมติสัจจะ" (ความจริงที่สมมติขึ้น) และ "ปรมัตถสัจจะ"  (ความจริงขั้นสูงสุด)     แม้ว่านักวิทยาศาสตร์พยายามสร้างเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์      เพื่อพิสูจน์ความจริงในระดับทั้งสองระดับ  ก็ยังไม่มีหลักฐานแน่ชัดว่าสามารถเข้าถึงความจริงขั้นปรมัตถ์ด้วยเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ได้  
•            อย่างไรก็ตาม   ผู้เขียนได้พบหลักฐานในพระไตรปิฎก (ฉบับมหาจุฬาลงกรณว่า พระโพธิสัตว์สิทธัตถะทรงได้พัฒนาศักยภาพชีวิตตามแนวทางอริยมรรคมีองค์ ๘       จนกระทั่งบรรลุพระสัมมาสัมโพธิญาณและอภิญญา ๖   ตามคำสอนของพระพุทธเจ้าในเรื่องนี้ถือว่าเป็นความรู้ที่อยู่เหนือขอบเขตการรับรู้ของมนุษย์ เช่น สภาวะนิพพานซึ่งเป็นภูมิธรรมที่มีเพียงพระพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้าและพระอรหันต์เท่านั้น ที่จะประจักษ์แจ้งได้ 
•          ในปัจจุบัน แม้ว่านักวิทยาศาสตร์จะพัฒนาเครื่องมือวิทยาศาสตร์เพื่อช่วยให้มนุษย์ค้นพบความจริงเกี่ยวกับ"เชื้อโรค"  ด้วยการตรวจสอบข้อเท็จจริงและรวบรวมหลักฐาน   เมื่อมีหลักฐานเพียงพอ พวกเขาใช้หลักฐานเป็นข้อมูลในการวิเคราะห์ โดยอนุมานความรู้จากหลักฐานหรือคาดคะเนความจริงจากหลักฐานนั้น    อย่างไรก็ตามในท้ายที่สุดแล้ว จิตใจของมนุษย์จะเป็นผู้หาเหตุผลและหาคำตอบโดยอิงจากพยานหลักฐานที่มีอยู่   จากนั้นจิตใจมนุษย์จะใช้ผลการวิเคราะห์นั้น มาวินิจฉัยและพิสูจน์ความจริงเกี่ยวกับการรักษาโรคต่าง ๆ ที่ส่งผลกระทบกับผู้ป่วยต่อไป   เป็นต้น    

๓.ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการดำรงอยู่ของอาณาจักรพุกามโบราณ  

          เมื่อผู้เขียนตรวจสอบข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์และภูมิศาสตร์จากหลักฐานตามเว็บไซต์ต่าง ๆ   และแผนที่โลกของกูเกิล พบว่า   อาณาจักรพุกามโบราณ (Bagan kingdom) เป็นชุมชนการเมืองที่กำเนิดขึ้น    และชาวพุกามโบราณได้สถาปนาขึ้นในราวปี พ. ศ. ๑๓๙๒    และดำรงเอกราชยาวนานถึง ๕๘๘  ปี  ก่อนอาณาจักรพุกามโบราณจะเสื่อมสลายลงตามกฎธรรมชาติ หลังถูกกองทัพมองโกลเลียรุกราน และยึดอำนาจอธิปไตยในปี พ. ศ. ๑๘๔๐  การเกิดขึ้น ดำรงอยู่และดับไปของอาณาจักรพุกามโบราณ  เป็นภาพสะท้อนของกฎไตรลักษณ์ในทางอภิปรัชญาอย่างชัดเจน มีสภาวะการมีอยู่เกิดขึ้น  ก็ดำรงอยู่ชั่วระยะเวลาหนึ่งแล้วจึงเสื่อมลงไป  ตามหลักอภิปรัชญาแล้ว  อาณาจักรพุกามโบราณจึงเป็น "สมมติสัจจะ" (ความจริงที่สมมติขึ้น)  

         ดังนั้น เราจึงสามารถศึกษาความจริงเกี่ยวกับรัฐพุกามโบราณตามแนวคิดทางปรัชญาได้ เพราะ การมีอยู่ของอาณาจักรพุกามโบราณเป็นเหตุการณ์ทางสังคมที่เกิดขึ้น  ดำรงเอกราชอยู่ชั่วระยะเวลาหนึ่ง และเสื่อมสลายไปตามกฎแห่งธรรมชาติ    ในการศึกษาปัญหาอภิปรัชญาเกี่ยวกับอาณาจักรพุกามโบราณ ผู้เขียนได้ยินข้อเท็จจริงเพิ่มเติมว่า อาณาจักรพุกามโบราณ เป็นรัฐเอกราชโดยพระมหากษัตริย์ทรงใช้อำนาจอธิปไตยในการปกครองประเทศ มีขอบเขตที่ชัดเจนของอาณาจักรพุกามโบราณ      เป็นชุมชนการเมืองที่มีประชากรหนาแน่น มีระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ที่ชัดเจนในการปกครองประเทศ และศาสนาพุทธเป็นศาสนาประจำชาติ  ชาวพุกามนำความรู้ทางพุทธศาสนามาสร้างอารยธรรมของตนเองเพื่อความเจริญรุ่งเรืองของชีวิต 

          แม้ว่าอาณาจักรพุกามจะสูญเสียอธิปไตยไปเมื่อกว่า ๑,๕๐๐ ปีแล้ว      แต่อาณาจักรพุกามโบราณก็ได้ทิ้งหลักฐานเจดีย์โบราณหลายพันองค์ไว้ เป็นมรดกทางวัฒนธรรมของโลกและได้รับการรับรองจากองค์การสหประชาชาติหรือยูเนสโก (UNESCO)  ว่าเป็นความจริงอันเป็นที่สุด เพื่อแสดงหลักฐานความเจริญรุ่งเรืองของการดำรงอยู่ของอาณาจักรพุกามโบราณแห่งนี้ และเป็นอนุสรณ์ระลึกถึงคุณงามความดีของพระพุทธเจ้า โดยที่พระพุทธองค์ทรงสอนชาวพุกามให้พัฒนาศักยภาพชีวิตให้เข็มแข็งด้วยการทำสมาธิ จนกว่าจิตใจจะผ่องใสปราศจากอคติ จิตใจก็ไม่ขุ่นมัว  มีบุคคลิกอ่อนโยนเหมาะกับการอยู่ร่วมกับผู้อื่นในสังคม จึงมั่นคงในอุดมคติของชีวิตและไม่ลังเลในการปฏิบัติหน้าที่ต่อผู้อื่น เพื่อความมั่นคงของอาณาจักรพุกามและประชาชนมีความสงบสุขบนพื้นฐานของศีลธรรมและกฎหมาย มันได้กลายเป็นวัฒนธรรมแห่งชีวิตที่งดงาม  เมื่อชาวพุกามมีความทุกข์ใจก็จะไปที่เจดีย์ ซึ่งเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปอันศักดิ์สิทธิ์ เพื่อขอพรจากพระพุทธเจ้า เพื่อช่วยให้พวกเขาบรรลุความหวังในชีวิตและกลายเป็นวัฒนธรรมแห่งความทรงจำที่ดีมาจนถึงทุกวันนี้ 

       เมื่อโลกปัจจุบัน มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ขณะที่นักวิทยาศาสตร์พัฒนาทักษะชีวิต และการทำงานที่ช่วยให้สามารถสร้างเทคโนโลยี่คอมพิวเตอร์และอินเตอร์เน็ตได้ ที่สนองความต้องการของมนุษย์มากกว่าวิทยาศาสตร์สมัยในด้านอื่น ๆ ช่วยให้มนุุษย์สะดวกสบายมากขึ้นกว่าเดิม จนสามารถสร้างสรรค์นวัตกรรมใหม่ที่เรียกว่า "อินเตอร์เน็ตแพลตฟอร์ม" เพื่อให้พื้นที่แก่ผู้คนทั่วโลกศึกษาและหาความรู้เกี่ยวกับอาณาจักรพุกามโบราณ เมื่อนักท่องเที่ยวทั่วโลกเดินทางมาท่องเที่ยวในอาณาจักรพุกามโบราณ และจะเผยแพร่ความรู้จากประสบการณ์ชีวิตผ่านเพลตฟอร์มอินเตอร์เน็ตเพื่อส่งเสริมชาวพุทธและนักท่องเที่ยวทั่วโลกมาเยือนอาณาจักรแห่งนี้ 

            นี่เป็นความจริงที่สมมติขึ้นมาที่ผุดขึ้นมาจากจิตใจของชาวพุกามเอง  แม้ว่าอาณาจักรพุกามจะเป็นความจริงที่สมมติขึ้นและอยู่ภายใต้อำนาจของกฎแห่งธรรมชาติที่เกิดขึ้น ซึ่งดำรงอยู่ชั่วระยะเวลาหนึ่ง และเสื่อมสลายตามกฎไตรลักษณ์ตามคำสอนของพระพุทธเจ้า  แต่ภูมิปัญญาของชาวพุกามโบราณ กลับไม่เสื่อมสลายไปตามกฎของธรรมชาติ      แม้ว่าจิตวิญญาณของชาวพุกาม จะกลับชาติมาเกิดในโลกมนุษย์หลายร้อยครั้ง แต่จิตวิญญาณของชาวพุกามยังคงสั่งสมภูมิปัญญาไว้เป็นสัญญาในใจตลอดไป  ทะเลแห่งพุทธสถูปเหล่านี้ จึงเป็นภูมิปัญญาที่สามารถสร้างรายได้มหาศาลให้กับชาวพุกามได้ ในฐานะเจ้าของมรดกทางวัฒนธรรมของโลกแห่งนี้ 

         เมื่อผู้คนนับล้านทั่วโลก มาสักการะเจดีย์นับหมื่นองค์ เพื่อระลึกถึงคุณงามความดีของพระศากยมุนีพุทธเจ้า ที่พระองค์ทรงตัดสินพระทัยสละวรรณะของกษัตริย์ เพื่อทรงผนวชเป็นพระโพธิสัตว์แม้ว่าพระองค์จะทรงเสียสิทธิ และหน้าที่ในการปกครองประเทศไปตลอดชีวิตเพื่อใช้เวลาศึกษา        และค้นคว้าความจริงของชีวิตมนุษย์ว่าพระพรหมสร้างมนุษย์และวรรณะให้มนุษย์ปฏิบัติหน้าที่ของตน ตามวรรณะที่ตนเกิดมา ตามคำสอนของพราหมณ์อารยันและกฎหมายวรรณะจารีตประเพณี  ซึ่งห้ามการแต่งงานระหว่างวรรณะ เมื่อได้ตรากฎหมายแล้ว ห้ามมิให้ยกเลิกกฎหมายนั้น ซึ่งเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างร้ายแรง เมื่อมนุษย์มีตัณหาราคะและมีชีวิตอ่อนแอ จึงไม่มีสติปัญญาที่จะยับยั้งจิตใจของตนเอง ดังนั้น การมีเพศสัมพันธ์กับคนต่างวรรณะจึงเกิดขึ้น  คนในสังคมจึงตรวจสอบข้อเท็จจริงและลงโทษด้วยการถูกไล่ออกจากถิ่นที่เคยอยู่มาตลอดชีวิต ต้องอยู่อย่างคนเร่ร่อนตามท้องถนนในเมืองใหญ่ เช่น พระนครกบิลพัสดุ์ และพระนครเทวทหะ เป็นต้น 

           เมื่อพระพุทธศาสนาเข้ามาเผยแผ่ในอาณาจักรพุกามโบราณ  ทำให้ชาวพุกามได้เรียนรู้หลักคำสอนของพระพุทธเจ้า เพื่อพัฒนาศักยภาพชีวิตตามหลักอริยมรรคมีองค์ ๘ เพื่อดำเนินชีวิตอย่างเข้มแข็งด้วยการทำสมาธิ จะขัดเกลากิเลสในจิตใจให้บริสุทธิ์ปราศจากอคติ และอารมณ์ขุ่นมัว สามารถแก้ปัญหาชีวิตได้ด้วยสติและปัญญาของตนเอง และรักษาเอกราชของอาณาจักรพุกาม มาเป็นเวลาหลายร้อยปี ก่อนที่อาณาจักรพุกามโบราณ ตกอยู่ภายใต้อำนาจของกฎไตรลักษณ์ (trinity rule) ซึ่งมีคุณลักษณะร่วมกัน ๓ ประการคือ ความไม่เที่ยง ความทุกข์และความไม่เป็นตัวของตัวเอง เพราะความประมาทเลินเล่อในชีวิตของชาวพุกามที่ไม่มั่นคงในอุดมการณ์รักษาชาติ พระพุทธศาสนา และมหากษัตริย์  เป็นต้น  

           แม้คำสอนทางพระพุทธศาสนาจะสอนให้เราไม่ยึดติดเหตุการณ์ในอดีต เพราะเราไม่สามารถเปลี่ยนแปลงอะไรในอดีตได้อีก ต่อไป แต่มันเป็นบทเรียนที่มนุษย์ควรเรียนรู้และเข้าใจว่าเมื่ออาณาจักรพุกามเป็นสิ่งไม่เที่ยง ส่วนตัวเราเองก็ไม่เที่ยงเช่นกัน เมื่อผู้เขียนได้มีโอกาสเดินทางไปยังอาณาจักรพุกามโบราณ (Ancient Bagan) ซึ่งตั้งอยู่ในเมืองมัณฑเลย์ เหตุผลที่ผู้เขียนตัดสินใจไป ก็เพราะเป็นการแสวงบุญครั้งแรกที่เมืองโบราณแห่งนี้  ผู้แสวงบุญส่วนใหญ่เป็นพระสงฆ์กลุ่มใหญ่  จึงไม่รู้สึกเก้อเขินแต่อย่างใด ผู้เขียนเป็น Blogger ที่ต้องการเขียนเรื่องราวใหม่ ๆ เกี่ยวกับพระพุทธศาสนาในพม่าบนอินเตอร์เน็ตไว้  เพื่อให้ผู้เขียนได้อ่านเอง 

            การเขียนฺบทความเกี่ยวกับปรัชญาและศาสนา ทำให้เราตระหนักถึงจุดอ่อนของเราไม่ว่าจะมีความรู้น้อยหรือมากในเรื่องนั้น ที่เราสามารถถ่ายทอดเป็นตัวอักษรลงบนกระดาษดิจิทัล หากเรามีความรู้มากก็ถ่ายทอดข้อความที่ไหลออกมาจากจิตใจของเรา เหมือนแม่น้ำคงคาที่ไหลมาจากเทือกเขาหิมาลัยที่ไม่เคยเหือดแห้ง  ผู้เขียนแทบจะไม่ละสายตาจากข้อความนั้น ถ้าเรามีความรู้น้อย ก็ไม่รู้จะเริ่มเขียนอย่างไร ?  เพราะเรายังไม่รู้วิธีสร้างประเด็น (คอนเท็น) ของหัวข้อ โดยเฉพาะการวิเคราะห์โดยอนุมานความรู้จากหลักฐานต่าง ๆ เพื่อหาเหตุผลพิสูจน์ข้อเท็จจริงของคำตอบหลายครั้ง  จนกว่าจะมั่นใจว่าเป็นความรู้แท้จริงและมีความสมเหตุผลที่ถูกต้อง  

          ในการศึกษายุคใหม่นักศึกษา จะอ่านหนังสือเรียนเพียงเล่มเดียวไม่เพียงพอเพราะทุกสิ่งทุกอย่างได้เปลี่ยนแปลงไปแล้ว ทุก ๆ วัน มีคนนับล้านแบ่งปันความรู้ผ่านเวปไซด์ ให้เราอ่านและศึกษาด้วยตนเอง ในเวลากลางคืน ผู้คนในประเทศของเรากำลังหลับใหล ท้องฟ้าในซีกโลกตะวันตกสว่างไสว ผู้คนกำลังทำงาน วิเคราะห์โดยอนุมานความรู้จากหลักฐานต่าง ๆ เพื่อหาเหตุผลพิสูจน์ข้อเท็จจริงของคำตอบในเรื่องที่น่าสนใจ และแบ่งปันความรู้นั้นทางออนไลน์ ความคิดของเราอาจเป็นเรื่องที่ล้าสมัยไปแล้วก็ได้

              การเขียนบทความเชิงปรัชญาเป็นการเสนอประเด็นทางสังคมที่น่าศึกษาในด้านต่าง ๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อประชาชนในประเทศของเราและเพื่อพัฒนาศักยภาพของประชาชนให้มีส่วนในการสร้างอารยธรรมของประเทศ ให้เจริญรุ่งเรืองและก้าวหน้า เป็นยอมรับของคนทั่วโลกในการศึกษาปัญหาอภิปรัชญาเกี่ยวกับอาณาจักรพุกามโบราณที่ตั้งอยู่ในสหภาพเมียนมาร์มีลักษณะของความเป็นรัฐหรือไม่ ? ในการวิจัยลักษณะของรัฐ จะต้องมีองค์ประกอบของประชาชนที่อาศัยอยู่ในอาณาเขตของรัฐนั้น ดินแดนของรัฐนั้นต้องมีอาณาเขตที่แน่นอน มีรัฐบาลของตนเองในการบริหารงานของรัฐ และมีอำนาจอธิปไตยเป็นของตนเองในการปกครองรัฐ เป็นต้น   

             ดังนั้นในฐานะ"รัฐโบราณ" อาณาจักรพุกามมีองค์ประกอบของความรู้ที่สมบูรณ์ตามหลักรัฐศาสตร์และปรัชญาการเมือง ดังนี้ :  

 

           ๑.ประชาชน (ชาวพุกาม) :          เมื่อผู้เขียนศึกษาเกี่ยวกับอาณาจักรพุกามโบราณ     จากหลักฐานในเว็บไซต์ต่างๆ และเอกสารทางวิชาการต่าง   ๆ    ระบุข้อเท็จจริงว่า ชาวพุกามไม่ใช่คนมอญ   แต่สืบเชื้อสายมาจากกลุ่มชาติพันธ์ุ   "มรัมมะ (Mramma)"   ที่อพยพมาจากแถบธิเบต และทางตะวันออกเฉียงเหนือของอินเดีย(เช่นรัฐพิหาร)  สาเหตุของการอพยพของชาวมรัมมะ          ส่วนหนึ่งการอพยพส่วนหนึ่ง  เกิดจากความเสื่อมถอยของพระพุทธศาสนานิกายเถรวาทในชมพูทวีปยุคนั้น    เนื่องจากผู้ปกครอง(มหาราชาแห่งแคว้นต่าง ๆ )   หันไปนับถือศาสนาฮินดู และมีการกดขี่เข่นฆ่าพระภิกษุ    ทำให้ชาวพุทธเกรงกลัวภัยที่จะมาถึงตน    จึงอพยพลี้ภัยมาตั้งถิ่นฐานในที่ราบลุ่มน้ำอิรวดี  พวกมธัมมมะก่อตั้งอาณาจักรพุกามในดินแดนประเทศพม่า

   ๒.ดินแดนและอาณาเขตของอาณาจักรพุกามโบราณ (ancient Bagan) :  เมื่อผู้เขียนศึกษาหลักฐานในแผนที่โลกกูเกิล (google world map) ในสหภาพเมียนมาร์ ผู้เขียนพบคำว่า"พุกาม"(หรือBagan)  ตั้งอยู่บริเวณพม่าตอนกลาง(ปัจจุบันตั้งอยู่ในเขตมัณฑเลย์) ทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำอิรวดี (Irrawaddy River) เมืองพุกามโบราณ ทำหน้าที่เป็นเมืองหลวงอันรุ่งเรืองของอาณาจักรพุกามยาวนานเกือบ ๓๐๐  ปี  เป็นศูนย์กลางการเมืองและวัฒนธรรมที่เชื่อมโยงมาสู่ประเทศเมียนมาร์ในปัจจุบัน 

         ๓.การปกครองและสถาบันกษัตริย์ :  เมื่อชาวพุกามได้สถาปนาอาณาจักร"พุกามโบราณ"  เป็นรัฐเอกราชแล้ว ตั้งอยู่ริมฝั่งตะวันออกของแม่น้ำอิรวดี  มีเมืองหลวงชื่อ "พุกาม"   ปกครองในระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์   มีพระมหากษัตริย์สืบราชสันติวงศ์รวม ๕๕ พระองค์   พระมหากษัตริย์ทรงใช้อำนาจอธิปไตยโดยตรงทั้งในทางนิติบัญญัติ  บริหารและตุลาการ  

           พระมหากษัตริย์ทรงนับถือพระพุทธศาสนานิกายมหายาน โดยใช้คำสอนของพระพุทธเจ้าเป็นแนวคิดในการดำเนินชีวิตประจำวันของตน หลังจากที่พระพุทธศาสนานิกายเถรวาทเสื่อมลง เมื่อแนวคิดของผู้คนในอาณาจักรพุกามโบราณได้เปลี่ยนแปลงไปตามกระแสโลก เพราะความคิดมนุษย์นั้น ไม่เที่ยงเพราะทุกคนปรารถนาชีวิตที่ดีกว่าเดิมแต่ยังยึดติดในโลกธรรม ๘ จึงมีการสร้างพระเจดีย์ขึ้นในวัดหลายพันแห่ง เพื่ออามิสบูชาแก่โคตมะพระพุทธเจ้า เพื่อให้ชีวิตตนสมหวังในสิ่งที่ปรารถนาอาณาจักรพุกามโบราณนี้ เป็นจุดเริ่มต้นของการตั้งสหภาพเมียนมาร์ในยุคปัจจุบัน และดำรงเอกราชของตนอยู่ระหว่างปี พ.ศ.๑๕๘๗ จนกระทั่ง พ.ศ.๑๗๓๐ เป็นต้น 

          ๔.อำนาจอธิปไตยและศาสนา :  อาณาจักรพุกามเป็นรัฐเอกราชที่ไม่ขึ้นตรงกับใคร        กษัตริย์พระองค์สำคัญอย่าง " พระเจ้าอโนรธามังช่อ "(พระเจ้าอนุรุทธ)  ทรงเป็นกษัตริย์ที่มีชื่อเสียงที่สุดแห่งอาณาจักรพุกามโบราณ ทรงศรัทธาในพระพุทธศาสนานิกายมหายาน และทรงทำนุบำรุงพระพุทธศาสนานิกายมหายาน ให้ประดิษฐานอย่างมั่งคง ส่งผลให้เกิดการสร้างศาสนสถานและเจดีย์นับหมื่นองค์ทั่วอาณาจักรพุกามจวบจนทุกวันนี้  

บทเรียนทางปรัชญาจากทะเลเจดีย์

      การปกครองในอาณาจักรพุกามโบราณ สถานบันพระมหากษัตริย์ มีทำหน้าที่รับผิดชอบในการบริหารอาณาจักรพุกามโบราณ ปัจจุบัน พระราชวังโบราณได้รับการอนุรักษ์ไว้ในเมืองพุกามโบราณ เป็นอนุสรณ์สถานที่รำลึกถึงเหตุการณ์การปกครองในยุคนั้นเป็นอย่างดี  สะท้อน  ถึงความไม่ประมาทในชีวิตตามคำสอนของพระพุทธเจ้า ในการปกครองบ้านเมือง     ความเชื่อของชาวมรัมมะที่ศรัทธาพระพุทธศาสนานิกายตันตระ และศึกษาคำสอนของพระพุทธศาสนานิกายเถรวาทไปพร้อม ๆ กัน โดยอาศัยความเชื่อจากคำสอนของอาจารย์ที่ว่าชีวิตมนุษย์สามารถบรรลุความสำเร็จได้ก็ต่อเมื่อ โดยอาศัยฤทธิ์อำนาจของพระอริยเจ้าเท่านั้น มาช่วยดลบันดาลให้ตนเองประสบความสำเร็จในชีวิตได้   แต่สิ่งเหล่านั้นคือ ความคิดเท่านั้น แต่ความจริงของชีวิตก็คือ มนุษย์ทุกคนต้องพึ่งพาอาศัยตนเองด้วยการลงมือกระทำทุกอย่างด้วยตนเองทั้งสิ้น  ไม่มีใครสามารถช่วยเหลือใครได้  

             

      ในยุคแรก ๆ คนกลุ่มแรกที่เข้ามาตั้งรกรากในดินแดนพม่าคือชาวมอญ ซึ่งมาถึงก่อนการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า เมื่อประมาณ๒๔๐๐ ปีที่ตำบลอุรุเวลาเสนานิคมชาวมอญได้รับอิทธิพลจากแนวคิดการดำรงชีวิตด้วยความหวังที่จะมีชีวิตที่ดีขึ้น ตามอิทธิพลของคำสอนทางพระพุทธศาสนาเถรวาท  ที่พระธรรมทูตสายต่างประเทศโมริยะในรัชสมัยพระเจ้าอโศกมหาราชทรงตัดสินใจส่งพระธรรมทูต ๙ สาย ไปเผยแผ่คำสอนของพระพุทธเจ้าไปยังทิศต่าง ๆ      ส่วนสายที่ ๘ คือพระโสนะและพระอุตตร ถูกส่งมาเผยแพร่พระพุทธศาสนาในดินแดนสุวรรณภูมิหมายถึงดินแดนมอญ ไทย พม่า 

               ส่วนตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔ คำว่า "สุวรรณภูมิ" หมายถึง ดินแดนแหลมทองซึ่งเชื่อกันว่ามีอาณาบริเวณครอบคลุม พม่า ไทย ลาว เขมร เวียดนาม มาเลยเซีย และสิงคโปร์ เป็นต้น การเดินทางไปเผยแผ่พระพุทธศาสนาในรัฐสุวรรณภูมิโดยพระธรรมทูตสายต่างประเทศของอาณาจักรโมริยะในสายที่ ๘  เริ่มต้นด้วยการเดินทางจากเมืองหลวงปัฏตาลีบุตรออกสู่ทะเลที่เมืองท่าของแคว้นกลิงค (galingga country) เพื่อขึ้นเรือสินค้าขนาดใหญ่ไปตามเส้นทางการค้าโบราณโดยเรือ เดินทางข้ามทะเลอันดามันไปตามเส้นทางการค้าโบราณไปสู่ริมฝั่งตะวันตกของเมืองมะริดซึ่งเป็นรัฐมอญปัจจุบัน   ส่วนการเดินทางโดยทางบกจากอินเดียไปทางตอนใต้ของประเทศพม่า      ในขณะนั้นยากเพราะเส้นทางสายไหมไปจีน ยังอยู่ภายใต้อิทธิพลของจักรวรรดิเปอร์เชีย จึงไม่ปลอดภัยที่จะเดินทางไปเผยแผ่พุทธศาสนาตามเส้นทางสายไหมชาวมอญส่วนใหญ่ตั้งรกรากอยู่ที่เมืองท่าทางใต้ของพม่า 

        เมื่อผู้เขียนพิจารณาข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานแล้วเห็นว่าอาณาจักรพุกามเป็นรัฐที่อำนาจอธิปไตยเป็นของตนเอง มิได้เป็นประเทศราชหรืือเมืองขึ้นของประเทศใด เป็นชุมชนทางการเมืองที่จัดตั้งขึ้นโดยชาวมรัมมะมีอาณาเขตแน่นอนตั้งอยู่ตอนกลางของสหภาพเมียนมาร์ในปัจจุบัน มีระบอบการปกครองแบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ โดยมีสถาบันพระมหากษัตริย์เป็นใช้อำนาจอธิปไตยในการปกครอง โดยใช้อำนาจนิติบัญญัติในการออกฎหมาย, อำนาจบริหารในการปกครองประเทศเช่นการประกาศสงคราม เป็นต้น และอำนาจตุลาการในการพิจารณาและตัดสินอรรถคดีทั้งปวงในอาณาจักรพุกาม เป็นต้น  

     เมื่อศึกษาจากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ของพม่าแล้ว รัฐสุวรรณภูมินั้น คงได้รับอิทธิพลของพระพุทธศาสนาเถรวาทผ่านมอญเข้ามาเผยแผ่ในดินแดนสุวรรณภูมิ ที่เป็นที่ตั้งของประเทศไทยในปัจจุบัน    ส่วนอิทธิพลของพระพุทธศาสนาเถรวาทจากศรีลังกา น่าจะมีขึ้นหลังจากพม่ากับไทยประกาศสงครามเป็นศัตรูกันบ่อยครั้ง ในสมัยอยุธยา จึงไม่่มีอิทธิพลทางความเชื่อในพระพุทธศาสนาที่มีต่อกัน เนื่องจากการตรวจสอบข้อเท็จ และรวบรวมหลักฐานเกี่ยวกับเจดีย์โบราณนั้น   จะค้นพบในประเทศพม่ามากกว่าในประเทศไทย เพราะ ชาวพม่เชื่อว่า สร้างพระเจดีย์ขึ้นเพื่อให้คนกราบไหว้บูชาแล้วชีวิตจะจริญรุ่งเรืองมั่งคั่งอย่างเดียว และไม่เสื่อมคลาย 

       นอกจากนี้เมื่อพม่าทำสงครามกับราชอาณาจักรอยุธยาบ่อยครั้ง จึงนิยมสร้างพระเจดีย์เพื่อความเจริญรุ่งเรืองเป็นนิจ  ส่วนคนไทยนิยมสร้างพระพุทธรูปไว้ในวัด โดยเชื่อว่าจะทำให้ชีวิตมีชัยเหนือมารและอุปสรรคทั้งปวง เมื่อสิ้นชีวิตไปก็ไม่สูญเปล่าเพราะจิตวิญญาณยังต้องไปจุติในสุคติโลกสวรรค์ ส่วนการสร้างวัดเพื่อถวายเป็นพุทธบูชา โดยเชื่อว่าเมื่อตนตายไปแล้วจิตก็จะไปจุติจิตในโลกสวรรค์เช่นกัน จึงมีการสร้างวัดมากมายตามเอกสารเกี่ยวกับประวัติศาสตร์พม่าที่กล่าวไว้ เมื่อพระพุทธศาสนามหายานเผยแผ่มาสู่อาณาจักรพุกาม จึงมีการสร้างเจดีย์หลายพันองค์ขึ้นทุกแห่งในตัวเมืองพุกามโบราณ อาณาจักรพุกามโบราณที่ตั้งอยู่ในเขตเมืองโบราณมัณฑะเลย์ ซึ่งอยู่ตรงกลางของประเทศพม่าในปัจจุบัน พื้นที่อาณาจักรพุกามเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมทางพระพุทธศาสนาที่สำคัญของประเทศพม่า 

          เมื่อผู้เขียนตรวจสอบข้อเท็จจริงจากหลักฐานของแผนที่โลก พบว่าอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของเมืองมัณฑะเลย์ ซึ่งเป็นเมืองที่พระพุทธศาสนานิกายเถรวาทเจริญรุ่งเรืองมากทั้งทางวัตถุ และจิตใจของชาวพุกาม  มีการสร้างเจดีย์ไม่น้อยกว่า ๑๐,๐๐๐ แห่งเพื่อใช้บรรจุสิ่งที่ควรเคารพบูชาส่วนใหญ่ คือ พระพุทธรูปปางชนะมารหรือปางตรัสรู้กฎธรรมชาติของชีวิตมนุษย์    กล่าวคือชีวิตของมนุษย์จะต้องเกิดขึ้น ตั้งอยู่และดับสิ้น    ไปจุติจิตในภพต่างๆ มีภพภูมิถึง ๓๑ ภพตามเชื่อทางพระพุทธศาสนานิกายเถรวาททั่วอาณาจักรพุกาม มีสร้างปรักหักของโบราณวัตถุที่ได้รับการบูรณะไม่ต่ำกว่า ๒๐๐๐ วัดด้วยกัน

 

       ด้วยเหตุผลที่กล่าวไว้ข้างต้น ในปัญหาอภิปรัชญาเกี่ยวกับอาณาจักรพุกามโบราณนั้น เมื่อวิเคราะห์พยานเอกสาร(documentary evidence) และพยานวัตถุ (material evidence) จากแหล่งโบราณคดี  ผู้เขียนได้ยินข้อเท็จจริงว่า อาณาจักรพุกามโบราณเป็นชุมชนทางการเมืองที่ก่อตั้งโดยชาวพุกาม อาศัยอยู่ในดินแดนที่กำหนดไว้ชัดเจนในพม่าตอนกลาง     มีอำนาจอธิปไตยของตนเอง มีกษัตริย์หลายพระองค์ ทรงทำหน้าที่เป็นรัฐบาลที่ปกครองอาณาจักรพุกามโบราณ มาหลายร้อยปี ก่อนที่อาณาจักรพุกามโบราณจะล่มสลาย เมื่ออาณาจักรพุกามโบราณเป็นปรากฏการณ์ทางสังคมที่เกิดขึ้น ดำรงอยู่มาหลายร้อยปี แล้วเสื่อมลงตามกฎธรรมชาติ เช่นเดียวกับชีวิตมนุษย์  เมื่อความคิดของมนุษย์ไม่เที่ยง เพราะเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา จึงเป็นความประมาทเล่นเล่อของชาวพุกามเอง ที่ไม่ยึดมั่นในอุดมการณ์ที่จะรักษาชาติ ศาสนา และสถาบันพระมหากษัตริย์  ดังนั้น ความรู้เกี่ยวกับอาณาจักรพุกามโบราณ จึงเป็นความรู้ในระดับประสาทสัมผัสของมนุษย์ จึงถือเป็นความจริงที่สมมติขึ้น