บทนำสู่แนวคิดอภิปรัชญาในปรัชญาพุทธภูมิ

บทนำสู่แนวคิดอภิปรัชญาในปรัชญาพุทธภูมิ

 (Introduction to the Metaphysics  Concepts  In  Buddhaphumi Philosophy)  

ผู้เขียน : พระครูวิสุทธิมงคลบัณฑิต, ผศ.ดร. (ยุทธนา  อธิจิตฺโต)

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาและวิเคราะห์โครงสร้างความรู้ทางญาณวิทยา      โดยชี้ให้เห็นถึงวิวัฒนาการทางความคิดของมนุษย์จากยุคโบราณจนถึงปัจจุบัน     โดยเฉพาะอย่างยิ่งข้อสงสัยเชิงปรัชญาของเจ้าชายสิทธัตถะต่อทัศนะเทวานุภาพ(อำนาจของพระพรหม)        และระบบวรรณะของศาสนาพราหมณ์     การศึกษานี้ใช้กระบวนการวิพากษ์และอนุมานความรู้จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์      และพระไตรปิฎก  เพื่ออธิบายความจริงทั้งสิ่ง "สมมติสัจจะ"   และ "ปรมัตถ์สัจจะ" แม้ผู้เขียนจะมีข้อจำกัดทางอินทรีย์ ๖      และอคติอันเกิดจากความไม่รู้ในเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อกว่า ๒,๕๐๐ ปีที่ผ่านมา      แต่ความสงสัยเชิงญาณวิทยาสร้างแรงบันดาลใจสำคัญให้ผู้เขียนรักในการแสวงหาความจริงแท้    ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า การเข้าใจอภิปรัชญาและญาณวิทยาในปรัชญาพุทธภูมิ        ไม่เพียงยกระดับการวิพากษ์และการสร้างกรอบความคิดที่เป็นระบบเท่านั้น       แต่ยังส่งผลต่อการพัฒนาจริยธรรมและการเข้าถึงความหมายที่แท้จริงของการดำรงอยู่ของมนุษย์ในสังคมร่วมสมัย

คำสำคัญ  (keywords) :  อภิปรัชญา (Metaphysics),        ญาณวิทยา  (Epistemology),        ปรัชญาพุทธภูมิ  (Buddhaphumi Philosophy), สมมติสัจจะ (Conventional  Truth),  ปรมัตถ์สัจจะ (Ultimate Truth) 

๑.บทนำ      ความเป็นมา ความสำคัญของปัญหาและแรงบันดาลใจในการศึกษา

     โดยมิติของอุดมปัญญา ปรัชญาเปรียบประดุจ "มารดาแห่งศาสตร์ทั้งปวง"  ดังจะเห็นได้จากในอดีตที่วิชาประวัติศาสตร์เคยเป็นส่วนหนึ่งของปรัชญามาก่อน   จนกระทั่งนักตรรกศาสตร์(นักคิด)หรือนักปรัชญาได้พัฒนากรอบความรู้ตัวบทวิธีการ  และเกณฑ์การตรวจสอบถูกต้องอย่างสมเหตุสมผลเกี่ยวกับ ต้นกำเนิดของความรู้โครงสร้างของความรู้ วิธีการได้มาซึ่งความรู้     และความสมเหตุสมผลวิชาประวัติศาสตร์แยกตัวเองออกเป็นเอกเทศ  พร้อมการเกิดขึ้นของนิยามคำว่า "นักประวัติศาสตร์"(Historian)      

สำหรับ"อภิปรัชญา(Metaphysics)ถือเป็นสาขาหลักของปรัชญามุ่งเน้นการศึกษาธรรมชาติของความจริงแท้ (Reality)ทั้งเรื่องของมนุษย์  โลก ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติและสิ่งเหนือธรรมชาติอย่างเทพเจ้า     มนุษย์รับรู้สิ่งเหล่านี้ผ่านอายตนะภายในแล้วสั่งสมเป็นประสบการณ์ในจิตใจ     ก่อนจะใช้ "เหตุผล"เป็นเครื่องมือในการอนุมานและอธิบายความจริง

อย่างไรก็ตาม มนุษย์กลับมีข้อจำกัดทางร่่างกายและจิตใจ กล่าวคือ อายตนะภายในมีศักยภาพจำกัดในการับรู้ ทั้งยังมีมีอคติและความตื่นรู้ไม่เท่ากัน   ส่งผลให้ชีวิตตกอยู่ในความมืดมิดทางปัญญา ขาดเข้าใจลึกซึ้งในความจริงทั้ง ๒ ระดับ    อันได้แก่ "สมมติสัจจะ"(ความจริงระดับสมมติสัจจะ)และ "ปรมัตถสัจจะ"(ความจริงแท้ขั้นสูงสุด)  การใช้เหตุผลของมนุษย์ทั่วไป เป็นเครื่องมือในการอธิบายความจริงเหล่านั้น    จึงเต็มไปด้วยความคลุมเครือ บางครั้งพวกเขาอธิบายความจริงอย่างถูกต้อง   บางครั้งไม่ถูกต้อง บางครั้งพวกเขาก็ให้เหตุผลแบบนี้ บางครั้งพวกเขาก็ให้เหตุผลแบบหนึ่งเปลี่ยนแปลงไปตามทิฐิและอารมณ์ของบุคคลนั้น      

เมื่อวิญญูชนอย่าง"เจ้าชายสิทธัตถะ"      ทรงสดับฟังแนวคิดทางตรรกศาสตร์และปรัชญาของพราหมณ์ในยุคนั้น พระองค์ทรงไม่ปักใจเชื่อถือในทันที แต่พระองค์ทรงใช้กระบวนการวิพากษ์และตั้งข้อสงสัยเพื่อค้นหาความจริงแท้ในเรื่องนั้น       

๒.ความเป็นมาของอภิปรัชญา (Evolution of Metaphysics) 

          ประวัติศาสตร์แห่งอภิปรัชญาไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นเองอย่างบังเอิญ  หากแต่เป็นวิวัฒนาการทางความคิดมาอย่างยาวนานในการพยายามก้าวข้ามข้อจำกัดทางกายภาพเพื่อแสวงหาความจริงแท้แห่งสัจธรรมซึ่งสามารถแบ่งออกเป็นยุคสมัยสำคัญได้ดังนี้: 

     ๒.๑ ยุคก่อนพุทธกาล(ยุคเทวานุภาพแห่งศาสนาพราหมณ์)ในสมัยพุทธกาล   พราหมณ์ซึ่งเป็นนักตรรกศาสตร์และนักปรัชญาสร้างระบบปรัชญาแบบเทวนิยมโดยวางรากฐานความคิดว่า "พระพรหม" คือปรมาตมันหรือสัจจะแท้จริงเพียงหนึ่งเดียว ผู้สร้างสรรพสิ่ง มนุษย์และโครงสร้างสังคม(ระบบวรรณะ)  ผ่านมโนธรรมที่กำหนดให้แต่ละคนปฏิบัติหน้าที่ตามวรรณะที่ตนเกิดมาเกิดการผูกขาดพิธีกรรมบูชายัญเทพเจ้าเพื่อเชื่อมโยงมนุษย์เข้ากับเทพเจ้า  ผลลัพธ์ของพิธีกรรมที่มีทั้งความสำเร็จและความล้มเหลว   สะท้อนถึงความผันผวนของความเชื่อ   อีกทั้งยังจำกัดเสรีภาพทางปัญญาและสร้างความเลื่อมล้ำทางสังคมอย่างลึกซึ้งแก่ผู้คนในอนุทวีปอินเดีย

      ๒.๒ ยุคสมัยพุทธกาล(ปฏิวัติทัศนะสู่กฎธรรมชาติ)เจ้าชายสิทธัตถะทรงตั้งข้อสงสัยต่ออภิปรัชญาเทวนิยมเดิม และทรงค้นพบกฎสัจธรรมชาติอันเที่ยงแท้   (อิทัปปัจจตาและอนิจจัง-ทุกขัง-อนัตตา) พระองค์ทรงแบ่งระดับความจริงออกเป็น ๒   ระดับอย่างชัดเจนได้แก่ "สมมติสัจจะ"(ความจริงเชิงปรากฏการณ์และมนุษย์รับรู้ผ่านประสาทสัมผัสแล้วร่วมกันสร้างขึ้น)และ "ปรมัตถ์สัจจะ"  (ความจริงแท้ขั้นสูงสุดเหนือประสาทสัมผัส)  พระองค์ทรงวิพากษ์ระบบวรรณะที่อ้างโองการพระพรหม ซึ่งลงโทษผู้ฝ่าฝืนจนกลายเป็น "จัณฑาล"    ที่ไร้สิทธิมนุษยชนพระองค์จึงทรงใช้กระบวนการทางญาณวิทยา รวบรวมพยานหลักฐานแล้ววิเคราะห์หลักฐานด้วยเหตุผล เพื่อพิสูจน์ความจริงเชิงสากล ในกระบวนพิจารณาความจริงในระดับสมมติสัจจะ พร้อมทั้งนำเสนอ "อริยมรรคมีองค์ ๘"  เป็น กระบวนทัศนะในการปฏิบัติเพื่อเข้าถึง"ปรมัตถ์สัจจะ"อย่างแท้จริง

     ๒.๓สมัยหลังพุทธกาล(การขยายตัวและการเผยแผ่ปัญญา)  หลังจากพระเจ้าอโศกทรงส่งธรรมทูตไปเผยแผ่พระพุทธศาสนา เกิดการแตกขยายของสำนักทางปรัชญามหาชนทั้งฝ่ายที่ยึดติดกับพิธีกรรมเดิมเพื่อแสวงหาผลประโยชน์  และฝ่ายที่มุ่งเน้นปฏิรูปทางปัญญาอย่างพระเจ้าอโศกมหาราช    ปรัชญาพุทธภูมิได้รับการสังคายนา และทรงเผยแผ่คำสอนของพระพุทธศาสนาขยายขอบเขตความรู้จากอินเดียสู่นานาอารยธรรมทั่วโลก   กลายเป็นรากฐานทางปัญญาและจริยธรรมที่สำคัญของมนุษยชาติทั่วโลก

     ๒.๔ ยุคกรีกโบราณในฝั่งตะวันตก อภิปรัชญาเริ่มต้นอย่างเป็นระบบจากนักปรัชญากรีกโบราณโดยเฉพาะเพลโต    (Plato) ผู้เสนอทฤษฎีแบบ(Theory of forms)  แยกโลกปรากฏการณ์ออกจากแห่งแบบที่แท้จริงและอริสโตเติล (Aristotle)  ผู้เขียนตำราอภิปรัชญา (Metaphysics)  วางรากฐานการศึกษา "สสารและแบบ" (Matter and from) ทั้งใช้ตรรกะและเหตุผลในการตั้งคำถามถึงความจริงแท้ ของจิตและจักรวาล  ซึ่งส่งผลอย่างยั่งยืนต่อโครงสร้างความคิดทางปรัชญาตะวันตก  

     ๒.๕ ยุคกลาง (ปรัชญาเทววิทยา) นักปรัชญาในยุคกลางเช่นเซนต์ออกัสติน (St. Augustine)บูรณาการอภิปรัชญากรีกเข้ากับหลักเทววิทยาคริสต์ศาสนา  โดยมุ่งใช้ตรรกะและเหตุผลเป็นสะพานเปรียบเทียบ  เพื่อพิสูจน์การมีอยู่ของพระเจ้า การสร้างโลกและการประสานความสัมพันธ์ระหว่าง"ศรัทธา" กับ"เหตุผล" 

     ๒.๖ ยุคเรเนซองส์ (ยุคฟื้นฟูศิลปวิทยาการ) : หันกลับมาพึ่งพาการสังเกตและประสบการณ์   นำไปสู่การเติบโตของ "ลัทธิประจักษ์นิยม" (Empiricism)  

     ๒.๗ ยุคใหม่: นักปรัชญาในยุคสมัยใหม่นี้บูรณาการปรัชญาเข้ากับความรู้ทางวิทยาศาสตร์ ผ่านลัทธิประจักษ์นิยมและลัทธิเหตุผลนิยม  (Rationalism)  

     ๒.๘  ในยุคปัจจุบัน : ขยายขอบเขตความรู้ทางปรัชญาไปสู่ลัทธิโครงสร้างนิยม  (Structuralism)  และลัทธิหลังโครงสร้างนิยม  (Post-Structuralism)  กลายเป็นเครื่องมือคิดวิพากษ์ที่ไร้ขีดจำกัด   

     ดังนั้น   อภิปรัชญาจึงเป็นสาขาสำคัญของปรัชญาที่ช่วยให้เราเข้าใจโลกและตัวเราเองได้อย่างลึกซึ้ง  การศึกษาอภิปรัชญาช่วยพัฒนาความคิดเชิงวิพากษ์สร้างความหมายในชีวิต     และปรับปรุงจริยธรรม  อภิปรัชญาจึงประวัติศาสตร์อันยาวนานและยังคงพัฒนามาจนถึงปัจจุบัน เป็นต้น   

๓.ความสำคัญของอภิปรัชญาต่อชีวิตมนุษย์ 

          อภิปรัชญาไม่ได้เป็นเพียงการศึกษาเรื่อง มนุษย์ โลก ปรากฏการณ์ธรรมชาติหรือการพิสูจน์การมีอยู่ของเทพเจ้าผ่านอายตนะภายในและสั่งสมเป็นข้อมูลทางอารมณ์ในจิตใจเท่านั้น  แต่จิตใจของมนุษย์ยังมีการวิเคราะห์ข้อมูลและอนุมานความจริงเพื่อหาคำตอบด้วยเหตุผล   อย่างไรก็ตาม เมื่อเหตุผลของนักคิดทั่วไป  ยังคงมีความคลุมเครือ  ไม่ชัดเจน    วิญญูชนอย่างเช่นเจ้าชายสิทธัตถะจึงทรงไม่เชื่อว่าสิ่งเหล่านั้นเป็นความรู้ที่แท้จริง กระนั้นการศึกษาอภิปรัชญา ยังมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อชีวิตใน ๔ มิติหลัก : 

       ๓.๑.การสร้างกรอบความคิด  อภิปรัชญาช่วยจัดระบบความคิดที่กระจัดกระจายและไร้ขอบเขตขีดจำกัดเหล่านั้นและข้ามพ้นข้อจำกัดทางอายตนะภายในและอคติ เพื่อประเมินความเชื่ออย่างมีเหตุผล  

       ๓.๒.การพัฒนาการคิดเชิงวิพากษ์ ฝึกการวิเคราะห์ข้อโต้แย้ง ระบุข้อบกพร่องและการสร้างเหตุผลที่สมบูรณ์  ซึ่งนำไปใช้ในการตัดสินใจและการแก้ปัญหาในชีวิตประจำวัน เป็นต้น 

       ๓.๓.การสร้างความหมายของชีวิต    อภิปรัชญาเปิดสำรวจในเราสำรวจเป้าหมาย  คุณค่า และความหมายของการดำรงอยู่   

       ๓.๔.การพัฒนาจริยธรรม   อภิปรัชญาทำความเข้าใจธรรมชาติของความดี ความชั่ว และความถูกต้อง เพื่อยกระดับจริยธรรมส่วนบุคคลและสังคม  

ข้อสงสัยเชิงปรัชญาและวัตถุประสงค์ของการศึกษา

  ในเชิงกายภาพ โลกและดวงอาทิตย์ต่างเป็นสสารที่มีแรงโน้มถ่วงซึ่งกันและกัน ส่งผลให้โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์เป็นวงรี เกิดเป็นระยะห่างอุณหภูมิ และฤดูกาลต่าง ๆ ที่มนุษย์สมมติขึ้น มนุษย์รับรู้ปรากฏการณ์ธรรมชาติ  สภาพอากาศ  สังคม เหตุการณ์ดี-ชั่วผ่านอายตนะภายใน  แล้วสั่งสมไว้ในจิตใจ สถาบันการศึกษาทำโลกจึงเปิดสอนวิชาปรัชญาและพุทธศาสนาเพื่อพัฒนาศักยภาพมนุษย์ให้เข้าใจความจริงของชีวิตและนำไปแก้ปัญหาได้

เมื่อมนุษย์มีอาตนะภายในร่างกายในการรับรู้เรื่องราว   แสงอาทิตย์ที่สาดส่องลงบนโลก เหตุการณ์ต่าง ๆ ในสังคมมนุษย์ทั่วโลก ผู้คนมักอยากรู้เรื่องราวต่าง ๆ  ที่เกิดขึ้นในชีวิต เช่น  สภาพอากาศ ภูเขา ลมทะเล   หิมะถล่มหรือเรื่องราวของคนประสบความสำเร็จในชีวิต  คนชั่วที่แทงคนตายในที่สาธารณะโรงเรียนหรือสถานีรถไฟฟ้า เมื่อเราศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกับปรัชญาตามเว็บไซต์ต่าง ๆ    บนแพลตฟอร์มอินเตอร์เน็ตเราได้ยินมาว่าสถานบันการศึกษาทั่วโลกเปิดสอนหลักสูตรปรัชญาและพระพุทธศาสนา เพื่อพัฒนาศักยภาพชีวิตของนักศึกษาให้มีความรู้ความเข้าใจในความจริงของชีวิตของตนเอง   จะมีอาจารย์ที่จะถ่ายทอดความรู้ด้านปรัชญาให้กับนิสิตรุ่นต่อไป    ที่จะเรียนรู้จากประสบการณ์ชีวิตผ่านประสาทสัมผัส  และสั่งสมความรู้นั้นไว้ในจิตใจของตนสามารถนำความรู้ที่อยู่ในใจของตนไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันเพื่อแก้ปัญหาที่เข้ามาในชีวิตได้  แต่เมื่อวิชาเหล่านี้คือความรู้ของมนุษย์ก็เกิดปัญหาที่ผู้เขียนสงสัยว่ามนุษยคือบ่อเกิดความรู้เชิงปรัชญา พระพุทธศาสนาและวิทยาศาสตร์ได้อย่างไร?เป็นเรื่องที่เราควรศึกษาค้นคว้าให้มาก  

       เมื่อเราศึกษาหลักฐานในพระไตรปิฎกฉบับมหาจุฬาฯ เราจะเห็นการพัฒนาความรู้ของมนุษย์ตั้งแต่สมัยรุ่งเรืองของศาสนาพราหมณ์ผู้คนเชื่อกันว่า    มีเทพเจ้าหลายองค์พวกพราหมณ์อารยันได้แสดงหลักปฏิบัติเพื่อเข้าถึงความมีอยู่ของเทพเจ้าด้วยการบูชายัญ จนเป็นที่นิยมมากจนผู้คนในอนุทวีปอินเดีย  ตกลงที่จะปฏิบัติตามคำสอนของพราหมณ์ด้วยการบูชาเทพเจ้าด้วยของมีค่าต่าง ๆและของบูชาเหล่านี้สร้างรายได้มหาศาลให้กับพราหมณ์นิกายต่าง ๆ  ในสมัยนั้นคำสอนของพราหมณ์   เป็นทั้งหลักคำสอนในศาสนาพราหมณ์และกฎหมายวรรณะจารีตประเพณี   ได้กำหนดข้อห้ามการแต่งงานระหว่างวรรณะและห้ามปฏิบัติหน้าที่ของวรรณะอื่น   และมีการลงโทษอย่างรุนแรงสำหรับผู้ที่ฝ่าฝืนคำสอนของศาสนาพราหมณ์    และกฎหมายจารีตประเพณีเกี่ยวกับวรรณะ   ด้วยการไล่ออกจากสังคมที่พวกเขาอาศัยไปตลอดชีวิต    แต่ชาวอนุทวีปอินเดียส่วนใหญ่มีชีวิตที่อ่อนแอและมักขาดสติปัญญา    ดังนั้นพวกเขาจึงดำเนินชีวิตตามตัณหาของตน จนไม่สามารถควบคุมจิตใจของตนได้  พวกเขาจึงฝ่าฝืนคำสอนของศาสนาพราหมณ์และกฎหมายจารีตวรรณะประเพณี โดยมีเพศสัมพันธ์กับผู้คนวรรณะต่าง ๆ   หรือปฏิบัติหน้าที่ของวรรณะอื่น พวกเขาจึงถูกคนในสังคมลงโทษด้วยการถูกไล่ออกจากสังคมที่ตนอยู่อาศัยไปตลอดชีวิตและเรียกคนเหล่านี้ว่า "จัณฑาล" 

         เจ้าชายสิทธัตถทรงเห็นว่าปัญหาจัณฑาลเป็นปัญหาสำคัญของประเทศ   สิ่งนี้ ทำให้พระองค์ทรงสงสัยในการมีอยู่ของเทพเจ้า แม้ว่าพระองค์จะทรงสำเร็จการศึกษาไปแล้ว ๑๘ สาขาแต่พระองค์ทรงไม่รู้เรื่องถึงการมีอยู่ของเทพเจ้า เพราะมันเป็นความรู้ที่อยู่นอกเหนือขอบเขตประสาทสัมผัสของพระองค์ที่จะรับรู้ได้       ยกเว้นการบูชายัญของพราหมณ์ผู้ทำพิธีเท่านั้น    ส่วนพระองค์นั้นทรงไม่สามารถทำการบูชายัญ   เพื่อขอพรพระพรหมเพื่อช่วยยกเลิกวรรณะในแคว้นสักกะ เพราะเป็นความผิดอย่างร้ายแรงต่อคำสอนของศาสนาพราหมณ์และกฎหมายจารีตประเพณีเกี่ยวกับวรรณะ    เมื่อเจ้าชายสิทธัตถะทรงสงสัยในความมีอยู่ของเทพเจ้า      พระองค์ทรงชอบแสวงหาความรู้ในเรื่องต่อไป    พระองค์จึงทรงตรวจสอบข้อเท็จจริงและรวบรวมหลักฐานจากคำให้การของปุโรหิต    ซึ่งเป็นผู้เป็นใหญ่ในประเทศสักกะและที่ปรึกษาของกษัตริย์ในเรื่องกฎหมาย ขนบธรรมเนียมและจารีตประเพณี     พระองค์ทรงได้ยินข้อเท็จจริง จากคำให้การของพราหมณ์ปุโรหิตว่าหลักคำสอนเรื่องเทพเจ้า   เป็นคำสอนของอาจารย์ที่มีความเป็นมายาวนานแล้ว พวกเขาจึงตั้งทฤษฎีกำเนิดโลกและมนุษย์ว่าพระพรหมและพระอิศวรเป็นผู้สร้างมนุษย์แต่เมื่อเจ้าชายสิทธัตถะตรัสถามว่าพระพรหมและพระอิศวรนั้นมีความเป็นมาอย่างไร? ไม่มีปุโรหิตคนใดตอบพระองค์ได้  เมื่อข้อเท็จจริงเป็นที่น่าสงสัยเช่นนี้     พระองค์ทรงไม่เชื่อเรื่องการมีอยู่ของเทพเจ้าตามคำสอนของพราหมณ์อารยัน   พระองค์ทรงตัดสินพระทัยปฏิรูปสังคมในแคว้นสักกะ  ด้วยการเสนอยกเลิกกฎหมายในแคว้นสักกะต่อรัฐสภาราชวงศ์ศากยะแห่งแคว้นสักกะ    เมื่อสมาชิกรัฐสภาราชวงศ์ศากยะร่วมการพิจารณาในข้อกฎหมายตามกฎหมายรัฐธรรมนูญจารีตประเพณีสูงสุดแห่งแคว้นสักกะ    ซึ่งเป็นหลักบริหารประเทศสักกะนั้นสมาชิกรัฐสภาเห็นว่า    กฎหมายรัฐธรรมนูญจารีตประเพณีแห่งแคว้นสักกะมาตรา ๓ ที่ห้ามมิให้ยกเลิกกฎหมายที่บัญญัติไว้แล้ว   

        ดังนั้นเมื่อกฎหมายจารีตประเพณีเกี่ยวกับวรรณะได้บัญญัติไว้ ต่อมาภายหลังสมาชิกรัฐสภาไม่สามารถยกเลิกกฎหมายฉบับนี้ได้    เพราะห้ามกฎหมายรัฐธรรมนูญจารีตประเพณีในการปกครองประเทศสักกะ  การที่เจ้าชายสิทธัตถะทรงตัดสินพระทัยปฏิรูปสังคมในแคว้นสักกะ  โดยเสนอยกเลิกกฎหมายวรรณะจารีตประเพณี  จึงเป็นการต้องห้ามตามกฎหมายรัฐธรรมนูญจารีตประเพณีของประเทศ  สมาชิกรัฐสภาราชวงศ์ศากยะ    จึงมีมติเป็นเอกฉัน์ไม่เห็นชอบร่างกฎหมายยกเลิกวรรณะจารีตประเพณี ตามที่เจ้าชายสิทธัตถะทรงเสนอมา จึงเป็นการกระทำที่ชอบด้วยกฎหมายรัฐธรรมนูญจารีตประเพณีสูงสุดของประเทศ เป็นต้น      เมื่อเจ้าชายสิทธัตถะทรงปฏิรูปสังคมไม่สำเร็จเพราะหลักคำสอนของพราหมณ์เรื่องการมีอยู่ของเทพเจ้า   เป็นทั้งคำสอนของศาสนาพราหมณ์และกฎหมายจารีตประเพณีเกี่ยวกับวรรณะ    เมื่อพระองค์ไม่สามารถยกเลิกกฎหมายวรรณะจารีตประเพณี ได้มนุษย์ทุกคนต้องมีชีวิตที่มืดมิดต่อไป    พระองค์ทรงตัดสินพระทัยสละวรรณะกษัตริย์แม้จะเสียสิทธิและหน้าที่ปกครองแคว้นสักกะไปตลอดชีวิตเพื่อเสด็จออกบวชเป็นพระโพธิสัตว์ พระองค์ทรงสามารถประกอบพิธีบูชายัญต่อพระพรหมได้ เพื่อขอพรพระพรหมช่วยยกเลิกกฎหมายวรรณะจารีตประเพณีได้โดยไม่ผิดกฎหมายวรรณะจารีตประเพณี  ที่ห้ามคนมิใช่พราหมณ์ประกอบพิธีบูชายัญและสวดพระเวท เพื่อพิสูจน์ว่าพระพรหมและพระอิศวรสร้างมนุษย์และวรรณะให้มนุษย์ปฏิบัติหน้าที่ตามวรรณะที่เกิดซึ่งเป็นสัจธรรมของชีวิตมนุษย์ตามคำสอนของพราหมณ์หรือไม่ มีเหตุผลอธิบายว่าเรารู้ความจริงในเรื่องนี้ได้อย่างไร ? เป็นต้น

       ดังนั้น  การมีอยู่จริงของพระพรหมและพระอิศวร   ปัญหาอภิปรัชญาข้อแรกในพระพุทธศาสนาหรือปรัชญาพุทธภูมิ    ก็คือสาเหตุที่เจ้าชายสิทธัตถะเสด็จออกผนวชเป็นพระโพธิสัตว์  เพื่อศึกษาและค้นคว้าการมีอยู่ของพระพรหมและพระอิศวร ญาณวิทยามีหน้าที่ให้คำตอบว่า  เราจะรู้ความจริงเรื่องการมีอยู่ของพระพรหมและพระอิศวรไดอย่างไร? เมื่อปัญหาเกี่ยวกับความจริงของการมีอยู่ของเทพเจ้า    พระพรหมสร้างมนุษย์และวรรณะให้กับมนุษย์ปฏิบัติหน้าที่ตามวรรณะที่เกิดยังเป็นที่น่าสงสัยว่า   เราจะรู้ได้อย่างไรว่าเป็นความจริง?  

ประโยชน์ที่ได้รับจากการศึกษา

การศึกษาค้นคว้าในประเด็นนี้ ก่อให้เกิดประโยชน์สำคัญ ๔ ประการได้แก่

         การสร้างกรอบความคิดเป็นระบบ ช่วยจัดระเบียบความคิดกระจัดกระจาย  ข้ามพ้นข้อจำกัดทางประสาทสัมผัสและอคติส่วนบุคคล 

         การพัฒนาทักษะการคิดเชิงวิพากษ์  เราต้องฝึกการวิเคราะห์ข้อโต้แย้ง ตรวจสอบความสมเหตุสมผลของความเชื่อและนำมาประยุกต์ใช้ในการแก้ปัญหาชีวิต

         การเข้าถึงความหมายชีวิต คือการเปิดพื้นที่ให้สำรวจเป้าหมาย  คุณค่าและสัจธรรมของการดำรงอยู่ผ่านมุมมองปรัชญาพุทธภูมิ

         การยกระดับจริยธรรมและสังคม  เข้าใจธรรมชาติความจริงในระดับสมมติและปรมัตถ์   เพื่อนำไปสู่การสร้างสรรค์ที่มีความเป็นธรรม ละทิ้งการกดทับทางโครงสร้างอย่างที่เคยเกิดขึ้นในอดีต