ปรัชญาแดนพุทธภูมิ : พระธาตุอินทร์แขวนเป็นนักษัตรคนเกิดปีจอ

     

            ปรัชญาพุทธภูมิ : พระธาตุอินทร์แขวนเป็นนักษัตรสำหรับผู้ที่เกิดในปีจอ

๑.บทนำ  

                 เมื่อกว่า ๒,๕๐๐ ปีที่แล้ว  ก่อนพระโพธิสัตว์สิทธัตถะทรงได้ปฏิบัติมรรคมีองค์ ๘  โดยการฝึกสติด้วยอานาปานสติ       (The practice of anapanasati )  ใต้ต้นโพธิ์บนฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเนรัญชรา      ในอุรุเวลาเสนานิคม  แคว้นมคธ  ซึ่งปัจจุบันคือพุทธคยา เขตคยา รัฐพิหาร   สาธารณรัฐอินเดีย    พระโพธิสัตว์สิทธัตถะทรงได้ค้นพบกฎธรรมชาติของชีวิตมนุษย์และสัตว์  นั่นคือชีวิตของมนุษย์และสัตว์ทั้งปวงเกี่ยวข้องกับวิญญาณที่อยู่อาศัยในร่างกาย    พระองค์ทรงค้นพบว่าเมื่อมนุษย์ตาย   วิญญาณจะออกจากร่างกายและเกิดไปสู่ภพภูมิอื่น   เพราะวิญญาณไม่สามารถใช้อายตนะภายในการรับรู้เหตุการณ์ทางโลกได้       เมื่อพระองค์ทรงบรรลุ "อภิญญา๖"  พระองค์ทรงได้เห็นวิญญาณหมุนเวียนผ่านภพภูมิแห่งการเกิด  และการตายนับไม่ถ้วนในสังสารวัฏ    ก้าวข้ามกาลเวลาเนื่องจากสังสารวัฏมีหลายภพภูมิบางภพภูมิเป็นภพภูมิแห่งความสุขสบายที่เรียกว่า "สวรรค์"       ในขณะที่บางภพเป็นภพภูมิแห่งความทุกข์ความลำบาก     สถานที่เกิดใหม่ของดวงวิญญาณจึงขึ้นอยู่กับการกระทำของตนเอง     เมื่อบุคคลใดกระทำการใด   ดวงวิญญาณก็จะซึมซับเรื่องราวต่าง ๆ และผลของการกระทำนั้น    สั่งสมกรรมที่คงอยู่ในวิญญาณชั่วนิรันดร์      เว้นแต่บุคคลนั้นจะปฎิบัติอริยมรรคมีองค์ ๘ และบรรลุนิพพาน   จึงหลุดพ้นจากวัฏสังสารต่อไป 

         หลังจากสมัยหลังพุทธกาลประมาณ ๒๑๘ ปีกว่าแล้ว  พระเจ้าอโศกมหาราช ทรงมีพระราชศรัทธาในพระพุทธศาสนาส่งพระธรรมทูตสายต่างจำนวน ๙ สาย    ออกไปเผยแผ่หลักคำสอนของพระพุทธเจ้าในดินแดนต่างๆ ของยุโรป  เอเชียตะวันออกไกลและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้คือเดินทางมาเผยแผ่สู่แดนสุวรรณภูมิ      และตั้งปักหลักฐานเป็นพุทธสถานในวัดพระธาตุอินแขวนแห่งนี้เช่นเดียวกับเมืองอื่น ๆ ในสหภาพพม่า       แต่ผู้เขียนได้รับรู้จากประสาทสัมผัสด้วยการอ่านเวปไซด์ต่างๆ ได้กล่าวว่าวัดพระธาตุอินทร์แขวนเป็นวัดสำหรับคนเกิดปีจอ ควรไปเคารพสักการะบูชาเพื่อเป็นมงคลชีวิตของตัวเอง  ด้วยเหตุผลที่ได้บรรยายมาแล้ว     ผู้เขียนตัดสินใจศึกษาค้นคว้าและเขียนบทความเรื่องพระธาตุอินทร์แขวน  เป็นพระธาตุประจำปีจอโดยวิเคราะห์คำตอบจากที่มาของความรู้จากพระไตรปิฎกและอรรถกถา และ  เอกสารวิชาที่เกี่ยวข้อง เป็นต้น        คำตอบที่ได้จากบทความนี้จะเป็นประโยชน์ต่อนิสิตสาขาวิชาปรัชญาและพระพุทธศาสนาด้วยนำกระบวนการวิเคราะห์ไปใช้ในการวิจัย   ในหลักสูตรระดับบัณฑิตศึกกษาในระดับปริญญาโทและปริญญาเอก     เพื่อให้ได้คำตอบของความรู้ผ่านการวิเคราะห์ด้วยความสมเหตุผลปราศจากข้อสงสัยในความจริงที่มาผัสสะอีกต่อไป.    

๒.ทำไมพระธาตุอินทร์แขวนเป็นพระธาตุประจำคนเกิดปีจอ

           ตามความเชื่อของผู้คนในสมัยอดีตถูกถ่ายทอดมาสู่ผู้คนในยุคสมัยปัจจุบันนั้น มีความเชื่อที่เล่าติดต่อกันมายาวนานนั้น    ว่าชาติสุดท้ายก่อนจิตวิญญาณจะมาอุบัติในดินแดนแห่งพระพุทธศาสนานั้น  จิตวิญญาณของคนเคยไปจุติจิตในที่ประชุมพระธาตุประจำดินแดนต่าง ๆ ที่พระพุทธศาสนาเผยแผ่ไปถึงผู้คนในดินแดนแถบนั้น       จนเกิดศรัทธามั่นคงไม่หวั่นไหวในโลกธรรม ๘ ที่จรเข้ามาสู่ชีวิตของตน  เป็นต้น  

          ปัญหาว่าความเชื่อนั้นสอดคล้องกับหลักธรรมคำสอนของศากยมุนีสัมมาสัมพุทธเจ้าหรือไม่เพียงใด  เมื่อศึกษาจากพยานหลักฐานในพระไตรปิฎกฉบับมหาจุฬาฯเล่มที่ ๑๐  พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ ๒ ทีฆนิกาย มหาวรรค [มหาปทานสูตร] กฎธรรมดาของพระโพธิสัตว์ ๑๖ ประการ (๑๘) ๒. มีกฎธรรมดาดังนี้ เวลาที่พระโพธิสัตว์จุติจากสวรรค์ชั้นดุสิตเสด็จลงสู่พระครรภ์ของพระมารดา แสงสว่างเจิดจ้าหาประมาณมิได้ปรากฏขึ้นในโลกพร้อมทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลก ในหมู่สัตว์พร้อมทั้งสมพราหมณ์ เทวดาและมนุษย์ ล่วงเทวานุภาพของเหล่าเทพ แม้ในช่องว่างระหว่างโลกซึ่งไม่มีอะไร มีสภาพมืดมิด.

         จากพยานหลักฐานในพระไตรปิฎกดังกล่าวข้างต้นนั้นวิเคราะห์ได้ว่าก่อนพระโพธิสัตว์จะเสด็จลงมาอุบัติสู่พระครรภ์มารดา พระองค์ประทับอยู่บนสวรรค์ชั้นดุสิต  จากแนวความคิดที่กล่าวไว้ในพระไตรปิฎกดังกล่าวนั้น   เมื่อพระพุทธศาสนาเผยแผ่หลักธรรมไปสู่ดินแดนต่าง ๆ ทั่วโลก         นำมาสู่การคิดหาเหตุผลเรื่องความเชื่อว่าชาติสุดท้ายก่อนมาเกิดเป็นมนุษย์นั้น  วิญญาณไปรออยู่แล้วบนสรวงสวรรค์ชั้นดุสิต        เมื่อมีโอกาสลงมาเกิดมาเป็นมนุษย์ จึงได้พบพระพุทธศาสนานั้น   ส่วนการไปไหว้พระธาตุองค์ใด  ที่เป็นตัวแทนนักษัตรประจำใดน่าจะอนุมานความรู้ได้ว่า พระธาตุองค์นั้นสร้างในปีนักษัตรใด ก็อนุมานความรู้ว่าเป็นพระธาตุประจำนักษัตรนั้น  เช่นเดียวกับพระธาตุอินทร์แขวนน่าอนุมานความรู้และความจริงจากที่ปีที่ก่อสร้างพระธาตุอินทร์แขวนไว้   เป็นต้น 

๓.พิธีกรรมในวัดพระธาตุอินทร์แขวน

  การบูชาในพระพุทธศาสนานั้น ตามที่กล่าวไว้ในพระไตรปิฎกนั้น เช้าวันสุดท้ายที่วัดพระธาตุอินแขวนฉันตื่นแต่เช้าเพื่อเข้าชมวัดพระธาตุอินทร์แขวนเพื่อดูวิถีชีวิตของชาวพม่า การทำบุญตักบาตรที่บ้านเมืองเขาต่างกับบ้านเรามาก เขาใส่อาหารเป็นอามิสบูชาผัก ผลไม้และปัจจัยเสียส่วนใหญ่ ในภาพเป็นปรากฎการณ์ในวัดพระธาตุอินทร์แขวนประเทศพม่า ๒๕๕๘ เป็นการอามิสบูชาและอธิษฐานบารมีเงียบๆ เป็นส่วนใหญ่ส่วนบ้านเราเน้นการสวดมนต์พุทธคุณ ธรรมคุณและสังฆคุณและนั่งสมาธิและอธิษฐานบารมี ในวัดตั้งอยูบนภูเขามีพื้นนั่งสมาธิไม่คับแคบเขาลาดซิเมนต์จะหมดแล้วพื้นที่กว้างขวางและสะอาดสะอ้านมากยามเช้าอากาศดีเย็นสบายผู้คนชอบใช้ชีวิตอย่างเงียบสงบ ชอบอามิสบูชาพระธาตุอินทร์แขวนด้วยอามิสเป็นเครื่องประกอบการทำสมาธิด้วยการสวดมนต์บทต่างๆเพื่อสลัดอารมณ์แห่งความทุกข์ออกไปจากจิตของตน 

               วัดพระธาตุอินทร์แขวนในแต่ละปี     มีผู้แสวงบุญจำนวนหลายหมื่นคนต่อวัน        ตรงประตูทางเข้ามีคนเช็คการเข้า - ออกวัดพระธาตุอินทร์แขวนบริเวณวัด     และมีเครื่องมือตรวจอาวุธด้วยเพราะในแต่ละปีมีผู้คนจากทั่วประเทศพม่า      และทั่วทุกมุมโลกเดินทางมาสักการะและปฏิบัติบูชาต่อหน้าพระธาตุอินทร์แขวน  และค้างคืนภายในวัด      ลเป็นจำนวนมากรวมแล้วปีละหลายแสนคนเพราะอากาศในเดือนพฤศจิกายน ๒๕๕๘ นั้น       มีอุณหภูมิต่ำรู้สึกเย็นสบายร่างกายและจิตใจมากมาย ผู้เขียนมองเห็นแสวงบุญนอนในบริเวณลานวัดธาตุอินทร์แขวนหลายกลุ่มด้วยกัน    พระธาตุอินทร์แขวนเป็นสถานปฏิบัติบูชาของคนมีปีเกิดเป็นจอ     ในยามเช้าปี ๒๕๕๘ ภาพสวยสดงดงามประทับจิตมีลมกายเย็นระรื่นชื่น        จิตเหมาะสำหรับนั่งสมาธิภาวนาเกิดดวงตาเห็นกิเลส  เป็นมโนภาพที่เกิดขึ้นจิตของตนขณะนั่งหลับตาลง...(ยังมีต่อ)

๔.การสื่อสารคือการรู้จักคุยกับคน...

   การเดินทางไปต่างบ้านต่างเมืองโดยเฉพาะประเทศพม่าที่มีดินแดนใกล้ชิดกับประเทศของเราเราควรจะเรียนรู้อุปนิสัยของชาวพม่า เมื่อได้มีโอกาสพูดคุยกับพวกเขาเพื่อสร้างมิตรภาพกัน ทำให้เราเข้าใจความรู้สึกนึกคิดซึ่งกันและกันในเวลาที่เราเดินทางไปในโลกกว้างจะไม่เกิดมิจฉาทิฏฐิทำให้เกิดความไว้วางใจซึ่งกันและกัน ฉันมีโอกาสได้สนทนากับนิสิตชาวเมียนม่าหลายคนซึ่งเดินทางมาไหว้พระธาตุอินทร์แขวนเช่นเดียวกับฉัน ถามเขาว่ามาจากไหนพวกเขาตอบฉันว่ามาจากเมืองหลวงร่างกุ้งได้ ๒ วันแล้ว พวกเขากำลังศึกษาในระดับปริญญาตรีในมหาวิทยาลัยในเมืองร่างกุ้ง ผู้เขียนจึงไม่แปลกใจที่เขาสนทนาภาษาอังกฤษกับฉันเข้าใจได้และโต้ตอบได้คำถามผู้เขียนได้เป็นอย่างดีเพราะภาษาอังกฤษของฉันติดสำเนียงชาวอินเดียจะเร็วมาก พวกเขาอยู่ในช่วงวัยรุ่น แต่มีศรัทธาในคำสอนของพระพุทธเจ้ามาก เพราะพวกเขาเชื่อว่า  การฝึกฝนความเพียรตามหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา ช่วยให้พวกเขาให้มีจิตที่อดทนได้  ต่อผัสสะของโลกที่จรเข้ามาสู่ชีวิต จะช่วยให้ชีวิตพวกเขาสู่ความสำเร็จในการประกอบอาชีพการงานได้เป็นอย่างดี       ผู้เขียนชื่นชอบบุคลิกภาพของผู้คนในประเทศเขาแม้ประเทศพม่า จะเคยอยู่ในความปกครองของอังกฤษมายาวนานหลายปีก็ตาม แต่พวกเขายังรักษาความเป็นชนชาติพม่าด้วยการนุ่งโสร่งไว้อย่างเหนียว แม้จะมีเหตุมากมายจะเปลี่ยนแปลงแนวคิดของพวกเขาก็ตาม แต่ประชาชนของพม่ายังเชื่อมั่นในสิ่งที่พวกเขาเป็น ผู้เขียนพบเห็นในเที่ยวบินไปต่างประเทศ โดยเฉพาะของการเดินทางไปแสวงบุญที่อินเดียในสนามบินนานาชาติแห่งคยา รัฐพิหาร  ประเทศอินเดีย ผู้เขียนเห็นชาวพม่าก็ยังนุ่งโสร่งไปต่างประเทศอย่างไม่เคอะเขินแต่อย่างใด ไม่เดินตามวิถีคิดของชนชาติอื่นโดยเฉพาะชนชาติตะวันตกแต่อย่างใด ทำให้พวกเขาไม่ขาดอัตลักษณ์ของความเป็นพม่า เป็นสิ่งที่น่าชื่นเป็นอย่างยิ่งเพราะเขามีความเชื่อมั่นในตนเองในความเป็นตัวตนเขาเอง (ยังมีต่อ) 

๕. ฤษีหรือฤาษี  

          ตามพจนานุกรมฉบับแปลไทย - ไทยของราชบัณฑิตยสถานกล่าวว่า ฤาษี หมายถึง ฤาษี มีมาก่อนสมัยพุทธกาล นักบวชเหล่าสละบ้านเรือนออกไปอยู่ป่า เพราะหมดภาระหน้าที่ต้องรับผิดชอบต่อผู้อื่นและสังคมแล้ว เพื่อบำเพ็ญพรตแสวงหาความสงบในประเทศพม่ามีผู้คนมากมายหลายเชื้อชาติ และหลายเผ่าพันธ์ด้วยมีศรัทธาและความเชื่อในสัจธรรม     ที่ฝังรากลึกลงในจิตมายาว นานที่แตกต่างกันออกไป   ทำให้เกิดฤษีหรือผู้นำทางด้านจิตวิญญาณมากมายหลายสำนักด้วยกันที่เห็นในภาพเขาบอกเองว่า เป็นฤาษียังชีพโดยอาศัยผู้อื่นเช่นเดียวนักบวชในลัทธิอื่น ๆ  แต่ผ้าครองสีคล่ำเศร้าหมองกับพระภิกษุในประเทศพม่า   ฤษีเหล่าจะภิกขาจารยังชีพโดยอาศัยผู้อื่นเช่นเดียวกัน   ฤาษีในพม่าใช้ในความหมายของผู้นำจิตวิญญาณ และความเชื่อที่เห็นในภาพนี้เขาน่าไม่ได้กินเจหรือมังสวิรัตแล้ว   แต่ใครถวายภัตตาหารอาจไม่ใช่ผักก็ได้ (Non- vegetable) ยามเช้าในเส้นทางเข้าสู่วัดพระธาตุอินทร์แขวน เขาอาศัยอยู่ในสำนักใหญ่โตที่มีผู้มีศรัทธาสร้างถวายบนภูเขาหรือป่าเขาในหมู่ชนที่เขานับถือก็ได้ (ยังมีต่อ) 

ไม่มีกองไฟใด  สุ่มไฟเท่าไฟราคะ

ความคิดโมหะ   ลดละม่นหมองศรี
อารมณ์ติดสุข   จิตสนุกเปรมปรีย์
ทุกข์มีรอยราคี   สิ่งใดดีไม่มีเอย

บรรณานุกรม 

[1]ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย 

ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๗ หน้า : ๒๓๕