บทนำสู่ปรัชญาแดนพุทธภูมิ : ปริศนาธรรมในหลวงพ่อองค์ดำ นาลันทา 

Introduction to Buddhaphumi Philosophy  :  the Dharma Puzzle in Black Buddha of  Nalanda

๑.บทนำ 

                 การแสวงบุญ ณ สังเวชนียสถานทั้ง ๔ ตำบลในสาธารณรัฐอินเดีย        และสหพันธ์สาธารณรัฐประชาธิปไตยเนปาล   (ferderal Democratic Republic of Nepal)   ถือเป็นจุดหมายทางจิตวิญญาณ ของชาวพุทธทั่วโลก   โดยเทศกาลแสวงบุญจะเริ่มต้นในฤดูหนาวเดือนตุลาคมไปจนถึงวันที่   ๓๑  มีนาคมของปีถัดไปบรรยายอันเย็นสบายปราศจากการรบกวนของแมลง      สอดรับกับการเจริญจิตตภาวนาและการปฏิบัติบูชาที่ยาวนาน       อย่างไรก็ตามในฤดูหนาวหรือฤดูฝน  การเดินทางมิได้หยุดนิ่ง  ชาวพุทธในท้องถิ่นอินเดีย  ยังคงหมุ่นเวียนมาสักการะต้นพระศรีมหาโพธิ์   ณ  พุทธคยา อย่างไม่ขาดสาย 

                ทว่าปรากฏการณ์ธรรมชาติ ในฤดูหนาว ณ รัฐพิหารและอุตรประเทศ      กลับมีเอกลักษณ์เฉพาะด้วยลมหนาวที่หอบเอาหมอกควันจากเทือกเขาหิมาลัย    ลงมากระจายปกคลุมพื้นที่อันกว้างใหญ่หลายล้านตารางไมล์ในเขตนาลันทา     รัฐพิหาร  และเขตกุสินารา   รัฐอุตรประเทศด้วย      เมื่อวงโคจรของโลกถ่อยห่างจากดวงอาทิตย์มากกว่าในฤดูร้อนและฤดูฝน           ยามพลบค่ำในฤดูหนาวจึงมาเยือนเร็วกว่าปกติ        ละอองหมอกหนา แน่นโอบล้อมรอบลมหนาวรอบอาณาเขตมหาวิทยาลัยนาลันทาโบราณ   จนบดบังทัศนะวิสัยของผู้คนท้องถนน 

                      ความท้าทายของม่านหมอกและเวลา ส่งผลให้เมื่อเสร็จสิ้น การนำคณะแสวงบุญปฏิบัติธรรม   ณ สถูปพระสารีบุตร    เพื่อพัฒนาศักยภาพชีวิตของผู้แสวงบุญ     ตามอริยมรรคมีองค์ ๘ เพื่อชำระจิตใจให้บริสุทธิ์    ผู้เขียนและคณะผู้แสวงบุญชาวไทย จึงต้องรีบเร่งเดินทาง ไม่ว่าด้วยรถม้าหรือรถยนต์  ออกจากมหาวิทยาลัยนาลันทาโบราณ ไปยังพระวิหารที่ประดิษฐาน "หลวงพ่อองค์ดำ"      ให้ทันก่อนประตูพระวิหารจะปิดลง       การได้กราบสักการะหลวงพ่อองค์ดำสักครั้งหนึ่งในชีวิต   นับเป็นจุดหมายสำคัญอันเปี่ยมด้วยศรัทธา ของพุทธศาสนิกชนซึ่งเป็นที่พึ่งทางใจในโลกที่เต็มไปด้วยความไม่แน่นอน

            ด้วยความผูกพันและบทบาทการเป็นผู้บรรยายประวัติศาสตร์พุทธศาสนา  ผู้เขียนจึงได้รวบรวมข้อมูลหลวงพ่อองค์ดำ เพื่อถ่ายทอดหลวงเรื่องราวของพ่อองค์เรื่อยมา     อย่างไรก็ดี แม้การรับรู้ถึงการมีอยู่จริงของพระพุทธรูปสีดำ        ซึ่งเป็นศิลปะทางพระพุทธศาสนาอันทรงคุณค่าแห่งยุครุ่งเรืองของนาลันทา   จะเกิดขึ้นผ่านอายตนะภายในและการสัมผัสทางอารมณ์          แต่การใช้องค์ความรู้ทางตรรกศาสตร์และกลไกทางปรัชญาเพียงอย่างเดียว  กลับยังไม่สามารถก้าวข้ามข้อจำกัดในการรับรู้ผ่านอายตนะภายใน  และอคติเนื่องจากความไม่รู้ (อวิชชา)   เพื่ออธิบาย "สมมติสัจจะ" (ความจริงที่มนุษย์สมมติขึ้น)   และ "ปรมัตถสัจจะ" (  ความจริงขั้นสูงสุด) ได้อย่างสมเหตุสมผล(แจ่มแจ้ง)  คำถามเกี่ยวกับที่มาของหลวงพ่อองค์ดำ  ความหมาย  และวัตถุประสงค์ที่แท้จริงของการสร้างหลวงพ่อองค์ดำ  จึงคงเป็นปริศนาธรรมที่คลุมเครือ  

                  ด้วยเหตุนี้   ผู้เขียนจึงมุ่งแสวงหาข้อเท็จจริงผ่านการประมวลหลักฐานรอบด้าน  ทั้งพยานเอกสาร   พยานบุคคล พยานวัตถุ และหลักฐานดิจิทัล    เพื่อนำมาวิเคราะห์ด้วยกระบวนการทางปรัชญาและวิธีพิจารณาความจริงตามแนวทางของพระพุทธศาสนา บทความนี้จึงจัดทำขึ้น  โดยมีวัตถุประสงค์สำคัญ  ๒ ประการคือ 

                 ๑.สร้างมาตรฐานการถ่ายทอดประวัติศาสตร์    เพื่อเป็นแนวทางสำหรับพระธรรมทูตไทยในการบรรยายประวัติศาสตร์พุทธศาสนาไปในทิศทางเดียวกัน  อย่างมีเอกภาพ

                 ๒.บริการAcademic & Research  Methodology) เพื่อเป็นแบบอย่างทางให้แก่นักศึกษาระดับปริญญาเอก สาขาปรัชญาและพระพุทธศาสนาในการวิเคราะห์ข้อมูลและอนุมานความรู้จากพยานหลักฐาน เพื่อข้ามพ้นข้อสงสัยและเข้าถึงคำอธิบายเชิงปรากฏการณ์วิทยาอย่างสมเหตุสมผล