บทนำสู่ปรัชญาพุทธภูมิ : เจดีย์เกสริยา(Kesariya Stupa) ในพระไตรปิฎก

Introduction to Buddhaphumi Philosophy :  Kesariya Stupa in  Tripitaka 

ภาพโดยก้าวตามธรรมFollow the Dharma

๑. บทนำ 

๒. ปัญหาเกี่ยวกับความจริงของสถูปเกสเรีย  

๓. บ่อเกิดความรู้ของสถูปเกสเรีย
๔. สถูปเกสเรียเป็นสถานที่แสดงกาลามสูตรของพระพุทธหรือไม่   เพียงใด

๑. บทนำ 

                       เมื่อผู้เขียนได้เดินทางไปแสวงบุญยังสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ของพระพุทธศาสนาในอินเดียและเนปาลเป็นเวลาหลายปีแล้ว  ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงการการแสวงบุญทางพุทธศาสนาของ ไทย การเดินทางใช้เวลา  ๘   วัน และครอบคลุมระยะทาง ๑,๒๐๐ กิโลเมตร     โดยเดินทางจากเมืองกุสินารา  รัฐอุตตรประเทศไปยังเมืองไวสาลี  รัฐพิหารหรืออีกทางเลือกหนึ่งคือ  จากเมืองปัฏนา  เมืองหลวงของรัฐพิหารผ่านเมืองไวศาลีไปยังเมืองกุสินารา ระหว่างการเดินทาง    ผู้แสวงบุญจะได้พบกับเจดีย์โบราณที่มีฐานทรงกลม        ซึ่งต่อมาได้พัฒนาเป็นเนินดินขนาดใหญ่เสริมด้วยอิฐและไม้       เจดีย์ประเภทนี้พบได้ทั่วสาธารณรัฐอินเดีย       เจดีย์แห่งนี้ตั้งอยู่กลางทุ่งนาในพื้นที่ชนบทของรัฐพิหารในช่วงฤดูร้อน อากาศจะแห้งแล้งมาก       ลมพายุจะพัดมาทับเจดีย์ทำให้เกิดเนินดินขนาดใหญ่ ตั้งตระหง่านอยู่กลางทุ่งนา      ในสมัยที่อังกฤษปกครองอินเดีย   นักโบราณคดีชาวอังกฤษได้ค้นพบหลักฐานในบันทึกของพระฟาเหียน     ซึ่งเดินทางไปศึกษาพระพุทธศาสนา  และคัดลอกพระไตรปิฎกกลับไปยังประเทศจีน       ท่านได้กล่าวถึงการค้นพบเจดีย์ขนาดใหญ่ใกล้แม่น้ำคันดัก     ซึ่งเป็นพรหมแดนระหว่างอาณาจักรวัชชีและอาณาจักรมัลละ      ต่อมากรมโบราณคดีแห่งสาธารณรัฐอินเดียได้ตั้งชื่อเจดีย์นี้ว่า "เกสริยาสถูป"  (Kesariya Stupa) ตั้งอยู่ในอาณาจักรวัชชี ขณะเดินทางแสวงบุญไปยังสังเวชนียสถานทั้ง  ๔   แห่งและผ่านเจดีย์นี้  ผู้เขียนได้ยินเรื่องราวเบื้องต้นจากนักปราชญ์พุทธศาสนาหลายท่านที่แสดงความคิดเห็นว่าสถานที่แห่งนี้    คือ  "สถูปเกสรียา" ซึ่งเป็นสถานที่ที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงกาลามสูตร     อย่างไรก็ตาม   เมื่อชาวพุทธส่วนใหญ่ได้ยินข้อเท็จจริงนี้     พวกเขามักจะยอมรับโดยปริยายว่าเป็นความจริงโดยไม่สงสัยถึงที่มาของสถานที่ที่แห่งนี้   

          แต่ตามคำสอนพระพุทธเจ้าพราหมณ์ในโลกเป็นนักตรรกศาสตร์และนักปรัชญา   ได้ยินความคิดเห็นในเรื่องใดเรื่องหนึ่งที่สืบทอดกันมาตั้งแต่ก่อนสมัยพุทธกาลจนถึงปัจจุบัน จากตำราเรียนหรือคัมภีร์ศาสนา  ฯลฯ    พวกเขามักจะแสดงความคิดเห็นของตนเองโดยใช้เหตุผล  หรือคาดคะเนความจริงจากสิ่งที่ได้ยินมา       โดยการใช้เหตุผลเพื่ออธิบายความจริงของเรื่องนั้น       

             อย่างไรก็ตาม เมื่อนักตรรกะ   นักปรัชญาเป็นมนุษย์มีอายตนะภายในที่จำกัดในการรับรู้    และมักมีอคติต่อผู้อื่น เพื่อใช้เหตุผลอธิบายความจริงเข้าข้างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเนื่องจากความไม่รู้ของตนเอง     ชีวิตมนุษย์จึงเต็มไปด้วยความมืดมน      พวกเขาจึงขาดปัญญาที่จะเข้าใจความจริงที่สมมติขึ้นและความจริงขั้นปรมัตถ์    เมื่อพวกเขาแสดงความคิดในความจริงเรื่องใดเรื่องหนึ่ง      บางครั้งพวกเขาใช้เหตุผลได้อย่างถูกต้อง   บางครั้งอธิบายความจริงได้อย่างไม่ถูกต้องบางครั้งพวกเขาก็ใช้เหตุผลความจริงในลักษณะนี้หรือในลักษณะนั้น        เมื่อข้อเท็จจริงของคำตอบเกี่ยวกับสถูกปเกสรียา       ของนักตรรกะและนักปรัชญายังคลุมเครือและไม่ชัดเจนแล้ว    เหตุผลของคำตอบนั้นย่อมขาดความน่าเชื่อถือ วิญญูชนได้ยินความคิดเห็นเรื่องสถูปเกสรียาแล้ว    ย่อมไม่เชื่อถือว่าเป็นความจริงและไม่ยอมรับว่าเป็นความรู้ที่แท้จริงในเรื่องนั้น      

                เมื่อความคิดเห็นของนักตรรกศาสตร์และนักปรัชญาในสมัยพุทธกาลไม่น่าเชื่อถืออีกต่อไป       พระพุทธเจ้าทรงสอนว่า เมื่อได้ยินข้อเท็จจริงกี่ยวกับเรื่องใดเรื่องหนึ่ง             ที่สืบทอดกันมาตั้งแต่ก่อนพุทธกาลจนถึงปัจจุบัน         เราไม่ควรเชื่อทันที เราควรตั้งข้อสงสัยไว้ก่อน   จนกว่าเราจะได้สอบสวนข้อเท็จจริงและรวบรวมหลักฐาน     เมื่อมีหลักฐานเพียงพอแล้ว     เราสามารถใช้หลักฐานนั้นเป็นข้อมูลในการวิเคราะห์โดยอนุมานความรู้จากหลักฐาน  เพื่อพิสูจน์ความจริงของเรื่องราวนั้น โดยใช้เหตุผล    ซึ่งเป็นเครื่องมือที่นักปรัชญาใช้ในการอธิบายความจริงของเรื่องราวเหล่านั้น   ดังนั้น  เมื่อเราได้ยินความจริงเกี่ยวกับสถูปเกสริยา (Kesariya Stupa)         ตามคำสอนของพระพุทธเจ้านั้น ข้อเท็จริงของเรื่องนี้ ยังคงน่าสงสัยอยู่หรือไม่   ? 

  

              อย่างไรก็ตาม      ผู้เขียนชอบศึกษา  วิจัยและแสวงหาความรู้เรื่องเกสริยาสถูป (Kesariya Stupa)        โดยสอบสวนข้อเท็จจริงและรวบรวมหลักฐานจากแหล่งข้อมูลต่าง ๆ  เช่นพระไตรปิฎกมหาจุฬามหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย   และพระไตรปิฎกฉบับหลวง  อรรถกถา ฎีกา บันทึกการขุดค้นทางโบราณคดีในสมัยที่อังกฤษปกครองอินเดีย    และบันทึกการแสวงบุญของพระภิกษุชาวจีน   แผนที่โลกกูเกิล และแผนที่  ๑๖ แคว้นโบราณของอินเดีย   เป็นต้น  เมื่อมีหลักฐานเพียงพอ  เราก็จะใช้หลักฐานเหล่านั้นเป็นข้อมูลสำหรับการวิเคราะห์   โดยอนุมานความรู้จากหลักฐานต่าง ๆ         เพื่อพิสูจน์ความจริงโดยใช้เหตุผล มาอธิบายความจริงของคำตอบในเรืองนี้อย่างมีเหตุผล    คำตอบที่ได้จะถูกเขียนเป็นบทความวิเคราะห์เชิงปรัชญา  และคำตอบที่ได้จะเป็นประโยชน์ต่อพระธรรมทูตแห่งราชอาณาจักรไทย ที่แสดงพระธรรมเทศนาแก่ผู้แสวงบุญในดินแดนพุทธภูมิ   ช่วยให้พวกเขาเข้าใจคำสอนของพระพุทธเจ้า และมั่นใจได้ว่า    เนื้อหาความจริงในพระพุทธศาสนาเป็นไปในทิศทางเดียวกัน            ส่วนกระบวนการพิจารณาความจริงในพระพุทธศาสนาและปรัชญาซึ่งเกี่ยวข้องกับวิเคราะห์ข้อมูล       โดยอนุมานความรู้จากหลักฐานต่าง ๆ   เพื่อโดยใช้เหตุผล  เพื่ออธิบายความจริงนั้น     จะเป็นประโยชน์ต่อการวิจัยของนิสิตปริญญาเอกด้านพระพุทธศาสนา      และปรัชญา     เพื่อให้นิสิตได้รับผลการวิจัยที่สมเหตุสมผลและปราศจากข้อสงสัยในความจริงของเรื่อง  ๆ อีกต่อไป