บทนำสู่ปรัชญาพุทธภูมิ : เจดีย์เกสริยา(Kesariya Stupa) ในพระไตรปิฎก

Introduction to Buddhaphumi Philosophy :  Kesariya Stupa in  Tripitaka 

ภาพโดยก้าวตามธรรมFollow the Dharma

๑. บทนำ 

๒. ปัญหาเกี่ยวกับความจริงของสถูปเกสเรีย  

๓. บ่อเกิดความรู้ของสถูปเกสเรีย
๔. สถูปเกสเรียเป็นสถานที่แสดงกาลามสูตรของพระพุทธหรือไม่   เพียงใด

๑. บทนำ 

                       ตลอดหลายปีที่ผ่านมา   ในฐานะส่วนหนึ่งของโครงการแสวงบุญ ทางพุทธศาสาของไทย    ผู้เขียนได้ออกเดินทาง   ๘ วันไปครอบคลุมระยะทาง  ๑,๒๐๐ กิโลเมตร       ไปยังสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ของพระพุทธศาสนาในอินเดียและเนปาล       เส้นทางนี้รวมถึงการเดินทางจากเมืองกุสินารา      รัฐอุตตรประเทศไปยังเมืองไวสาลี  รัฐพิหารหรืออีกทางเลือกหนึ่งคือ       จากเมืองปัฏนา  เมืองหลวงของรัฐพิหารผ่านเมืองไวศาลีไปยังเมืองกุสินารา      ระหว่างทางผู้แสวงบุญจะได้พบกับเจดีย์โบราณที่มีฐานเป็นวงกลม     ซึ่งต่อมาได้พัฒนาเป็นเนินดินขนาดใหญ่เสริมด้วยอิฐและไม้     เจดีย์ประเภทนี้พบได้ทั่วสาธารณรัฐอินเดีย  เจดีย์แห่งนี้ตั้งอยู่กลางทุ่งนาในชนบทของรัฐพิหาร          ในช่วงฤดูร้อน อากาศจะแห้งแล้งมาก       ลมแรงจะพัดมาทำให้เกิดเนินดินขนาดใหญ่ ที่ตั้งตระหง่านอย่างสง่างามอยู่กลางทุ่งนา      

                  ประวัติความเป็นมาของสถูปเสริยา :          ในระหว่างการปกครองของอังกฤษในอินเดีย        นักโบราณคดีชาวอังกฤษได้ค้นพบหลักฐานในงานเขียนของพระฟาเหียน     ซึ่งเดินทางไปศึกษาพระพุทธศาสนาและคัดลอกพระไตรปิฎก      เพื่อนำกลับไปยังประเทศจีนเพื่อให้พระภิกษุชาวจีนได้ศึกษาและค้นคว้าพระพุทธศาสนา        ท่านได้กล่าวถึงการค้นพบเจดีย์ขนาดใหญ่ใกล้แม่น้ำคันดัก            ซึ่งเป็นพรหมแดนระหว่างอาณาจักรวัชชีและอาณาจักรมัลละ     ต่อมากรมโบราณคดีแห่งสาธารณรัฐอินเดียได้เรียกชื่อเจดีย์นี้ว่า          "เกสริยาสถูป"  (Kesariya Stupa)    ตั้งอยู่ในอาณาจักรวัชชีโบราณ    ขณะที่ผู้เขียนกำลังแสวงบุญไปยังสังเวชนียสถานทั้ง  ๔   แห่งและผ่านเจดีย์นี้      ผู้เขียนได้ยินเรื่องราวเบื้องต้นจากนักปราชญ์พุทธศาสนาหลายท่านที่แสดงความคิดเห็นของตนเองเกี่ยวกับสถานที่แห่งนี้  คือ  "สถูปเกสรียา" ซึ่งเป็นสถานที่ที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงกาลามสูตร     อย่างไรก็ตาม   เมื่อชาวพุทธส่วนใหญ่ได้ยินข้อเท็จจริงนี้             พวกเขามักจะยอมรับโดยปริยายว่าเป็นความจริง โดยไม่สงสัยข้อเท็จจริงเกี่ยวกับประวัติความเป็นมาของสถูปแห่งนี้แต่อย่างใด    

            แต่ตามคำสอนพระพุทธเจ้าพราหมณ์ในโลกเป็นนักตรรกศาสตร์และนักปรัชญา   ได้ยินความคิดเห็นในเรื่องใดเรื่องหนึ่งที่สืบทอดกันมาตั้งแต่ก่อนสมัยพุทธกาลจนถึงปัจจุบัน จากตำราเรียนหรือคัมภีร์ศาสนา  ฯลฯ    พวกเขามักจะแสดงความคิดเห็นของตนเองโดยใช้เหตุผล  หรือคาดคะเนความจริงจากสิ่งที่ได้ยินมา       โดยการใช้เหตุผลเพื่ออธิบายความจริงของเรื่องนั้น        อย่างไรก็ตาม เมื่อนักตรรกะ   นักปรัชญาเป็นมนุษย์มีอายตนะภายในที่จำกัดในการรับรู้และมักมีอคติต่อผู้อื่น  เพื่อใช้เหตุผลอธิบายความจริงเข้าข้างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง       เนื่องจากความไม่รู้ของตนเอง     ชีวิตมนุษย์จึงเต็มไปด้วยความมืดมน       พวกเขาจึงขาดปัญญาที่จะเข้าใจความจริงที่สมมติขึ้นและความจริงขั้นปรมัตถ์       เมื่อพวกเขาแสดงความคิดในความจริงเรื่องใดเรื่องหนึ่ง          บางครั้งพวกเขาใช้เหตุผลได้อย่างถูกต้อง        บางครั้งอธิบายความจริงได้อย่างไม่ถูกต้องบางครั้งพวกเขาก็ใช้เหตุผลความจริงในลักษณะนี้         หรือในลักษณะนั้น   เมื่อข้อเท็จจริงของคำตอบเกี่ยวกับสถูกปเกสรียา       ของนักตรรกะและนักปรัชญายังคลุมเครือและไม่ชัดเจนแล้ว    เหตุผลของคำตอบนั้นย่อมขาดความน่าเชื่อถือ วิญญูชนได้ยินความคิดเห็นเรื่องสถูปเกสรียาแล้ว    ย่อมไม่เชื่อถือว่าเป็นความจริงและไม่ยอมรับว่าเป็นความรู้ที่แท้จริงในเรื่องนั้น      

                เมื่อความคิดเห็นของนักตรรกศาสตร์และนักปรัชญาในสมัยพุทธกาลไม่น่าเชื่อถืออีกต่อไป       พระพุทธเจ้าทรงสอนว่า เมื่อได้ยินข้อเท็จจริงกี่ยวกับเรื่องใดเรื่องหนึ่ง             ที่สืบทอดกันมาตั้งแต่ก่อนพุทธกาลจนถึงปัจจุบัน         เราไม่ควรเชื่อทันที เราควรตั้งข้อสงสัยไว้ก่อน   จนกว่าเราจะได้สอบสวนข้อเท็จจริงและรวบรวมหลักฐาน     เมื่อมีหลักฐานเพียงพอแล้ว     เราสามารถใช้หลักฐานนั้นเป็นข้อมูลในการวิเคราะห์โดยอนุมานความรู้จากหลักฐาน  เพื่อพิสูจน์ความจริงของเรื่องราวนั้น โดยใช้เหตุผล    ซึ่งเป็นเครื่องมือที่นักปรัชญาใช้ในการอธิบายความจริงของเรื่องราวเหล่านั้น   ดังนั้น  เมื่อเราได้ยินความจริงเกี่ยวกับสถูปเกสริยา (Kesariya Stupa)         ตามคำสอนของพระพุทธเจ้านั้น ข้อเท็จริงของเรื่องนี้ ยังคงน่าสงสัยอยู่หรือไม่   ? 

  

              อย่างไรก็ตาม      ผู้เขียนชอบศึกษา  วิจัยและแสวงหาความรู้เรื่องเกสริยาสถูป (Kesariya Stupa)        โดยสอบสวนข้อเท็จจริงและรวบรวมหลักฐานจากแหล่งข้อมูลต่าง ๆ  เช่นพระไตรปิฎกมหาจุฬามหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย   และพระไตรปิฎกฉบับหลวง  อรรถกถา ฎีกา บันทึกการขุดค้นทางโบราณคดีในสมัยที่อังกฤษปกครองอินเดีย    และบันทึกการแสวงบุญของพระภิกษุชาวจีน   แผนที่โลกกูเกิล และแผนที่  ๑๖ แคว้นโบราณของอินเดีย   เป็นต้น  เมื่อมีหลักฐานเพียงพอ  เราก็จะใช้หลักฐานเหล่านั้นเป็นข้อมูลสำหรับการวิเคราะห์   โดยอนุมานความรู้จากหลักฐานต่าง ๆ         เพื่อพิสูจน์ความจริงโดยใช้เหตุผล มาอธิบายความจริงของคำตอบในเรืองนี้อย่างมีเหตุผล    คำตอบที่ได้จะถูกเขียนเป็นบทความวิเคราะห์เชิงปรัชญา  และคำตอบที่ได้จะเป็นประโยชน์ต่อพระธรรมทูตแห่งราชอาณาจักรไทย ที่แสดงพระธรรมเทศนาแก่ผู้แสวงบุญในดินแดนพุทธภูมิ   ช่วยให้พวกเขาเข้าใจคำสอนของพระพุทธเจ้า และมั่นใจได้ว่า    เนื้อหาความจริงในพระพุทธศาสนาเป็นไปในทิศทางเดียวกัน            ส่วนกระบวนการพิจารณาความจริงในพระพุทธศาสนาและปรัชญาซึ่งเกี่ยวข้องกับวิเคราะห์ข้อมูล       โดยอนุมานความรู้จากหลักฐานต่าง ๆ   เพื่อโดยใช้เหตุผล  เพื่ออธิบายความจริงนั้น     จะเป็นประโยชน์ต่อการวิจัยของนิสิตปริญญาเอกด้านพระพุทธศาสนา      และปรัชญา     เพื่อให้นิสิตได้รับผลการวิจัยที่สมเหตุสมผลและปราศจากข้อสงสัยในความจริงของเรื่อง  ๆ อีกต่อไป