บทนำ สุนทรียศาสตร์บนสะพานไม้ครบุรี

Introduction: Aesthetics on the 100-Year-Old Kron-buri Wooden Bridge

คำสำคัญ เมืองครบุรี สะพานไม้ ๑๐๐ ปี สุนทรียศาสตร์ 

สารบาญ 

๑.บทนำ  
๒.สะพานไม้โบราณครบุรี 
๓.ความสำคัญเมืองครบุรี
๔.ที่มาของความรู้ 
๕.ความงามของสะพานไม้ครบุรีรู้ได้ใจตน 

๑.บทนำความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา

       มนุษย์ในยุคดิจิทัลกำลังเผชิญหน้ากับภาวะความเครียดอันเกิดจากวิถีชีวิตที่เร่งรีบและการแข่งขันเชิงธุรกิจ ภาวะดังกล่าวผลักดันให้เกิดการแสวงหาพื้นที่ทางเลือกเพื่อบำบัดและฟื้นฟู้จิตใจ สู่การเกิดรสนิยม "สุนทรียภาพเชิงอนุรักษ์" ในมิติวิชาการ สะพานไม้๑๐๐ปีครบุรี    ณ หมู่บ้านโคกกระชาย  ตำบลโคกกระชาย     อำเภอครบุรี  จังหวัดนครราชสีมา    ไม่ได้ทำหน้าที่เป็นโครงสร้างทางวิศวกรรมที่ใช้สัญจรข้ามผ่านกาลเวลาเท่านั้น หากแต่ดำรงฐานะเป็น "สื่อกลางทางสุนทรียศาสตร์" ที่สะท้อนร่องรอยทางประวัติศาสตร์ ขนบธรรมเนียมวิถีชีวิตและการปฏิสัมพันธ์อย่างกลมกลืน ระหว่างมนุษยกับธรรมชาติ 

       แต่ยังเป็นสื่อความงามอันทรงคุณค่า สะท้อนวิถีชีวิตของชาวบ้านโคกกระชายและหมู่บ้านใกล้เคียง  นอกจากนี้สะพานไม้ ๑๐๐ปี อำเภอครบุรี ยังสะท้อนภูมิปัญญาท้องถิ่น อันเป็นมรดกทางวัฒนธรรม และความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนกับธรรมชาติ    นับเป็นความทรงจำถึงความพยายามร่วมกันของชาวบ้านในการสร้างสะพานไม้แห่งนี้ เพื่อการใช้งานร่วมกัน การศึกษาความงามที่ซ่อนอยู่เบื้องหลังทุกส่วนของสะพานไม้แห่งนี้ ถือเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งในการทำความเข้าใจมรดกทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นของชาวโคกกระชาย  

          หากย้อนไปในอดีต  พื้นที่บริเวณบ้านโคกกระชายประสบกับน้ำท่วมขังตลอดทั้งปี จนกระทั่งในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช (รัชกาลที่๙) รัฐบาลได้ดำเนินโครงการพัฒนาชนบทและก่อสร้างเขื่อนลำพระเพลิง เพื่อบริการจัดการน้ำไว้ใช้ในฤดูแล้ง  ส่งผลให้พื้นที่ลุ่มน้ำแปรเปลี่ยนเป็นทุ่งรวงทองอันอุดมสมบูรณ์ ทว่าเมื่อเส้นทางน้ำเก่า เริ่มตื้นเขิน และแปรสภาพ ชุมชนจึงได้ร่วมแรงร่วมใจเปลี่ยนไม้ยืนต้นในท้องถิ่นให้กลายเป็นทอดยาวของสะพานไม้ เพื่อเชื่อมโยงผู้คนสองฝั่งเข้าหากัน  สะพานไม้แห่งนี้จึงเสมือนอนุสรณ์สถานแห่งความเพียรพยายามร่วมกัน" (Collective Memory)  ของชุมชน   อย่างไรก็ดีในแง่ปรัชญาพุทธภูมิ และระเบียบวิธีวิจัย การรับรู้ความงามผ่านสิ่งจัดแสดงบนโลกออนไลน์ และการบอกเล่าปากต่อปาก ย่อมผ่านกระบวนการปรุงแต่งทางอารมณ์และอายตนะภายใน  ซึ่งอาจก่อให้เกิดความเอนเอียง(อคติ๔) ได้  ผู้วิจัยจึงไม่ได้สยบยอมหรือ เชื่อถือต่อกระแสทัศนะเล่านั้นในทันที (ตามหลักกาลามสูตร) แต่ได้นำมาเป็นข้อตั้งข้อสงสัยเชิงวิชาการ  เพื่อลงพื้นที่ตรวจสอบข้อเท็จจริง ณ สถานที่จริง  ทำการรวบรวมหลักฐานเชิงประจักษ์ ทั้งทางกายภาพภูมิศาสตร์ และคำบอกเล่าของปราชญ์ท้องถิ่น  เพื่อนำมาวิเคราะห์และอนุมานความจริงอย่างเป็นวิทยาศาสตร์ 

๒.ปรากฏการณ์ดิจิทัลกับความท้าทายทางสุนทรียภาพ

        ในปัจจุบัน เทคโนโลยี่สารสนเทศและการสื่อสารไร้พรหมแดนเข้ามามีบทบาทสำคัญ  ปรากฏการณ์แบ่งปันภาพถ่าย วีดีโอและบทรีวิวสุนทรียภาพของสะพานไม้รอยปีผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ ได้ยกระดับสถานที่แห่งนี้ จากสะพานไม้ในชนบทสู่การเป็นหมุดหมายการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมระดับประเทศ การที่มนุษย์เดินทางมาเสพรับบรรยายกาศ ท้องฟ้าและสายน้ำ  ณ สะพานแห่งนี้ ย่อมให้เกิด "สุนทรียประจักษ์"ที่ช่วยขจัดอคติทางจิตใจ ชำระล้างความขุ่นมัว และสร้างบุคคลิกภาพที่สงบนิ่งมั่นคง ท่ามกลางกระแสการเปลี่ยนแปลง ทางเศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนชุมชน รอบข้างให้เจริญเติบโตอย่างก้าวกระโดด 

     คอมพิวเตอร์และอินเตอร์เน็ตสำหรับธุรกิจและอาชีพของตนเองได้ สะพานแห่งนี้มีชื่อเสียงเนื่องจากนักท่องเที่ยวใช้โทรศัพท์มือถือถ่ายภาพ บันทึกวีดีโอและเขียนรีวิวเกี่ยวกับสะพานไม้อายุ ๑๐๐ ปีแห่งนี้ และแชร์ออนไลน์ทำให้สะพานไม้อายุ ๑๐๐ ปีแห่งนี้  กลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงของประเทศไทย ผู้คนที่เดินทางผ่านอำเภอครบุรีมักมาเพลิดเพลินกับบรรยายกาศบนสะพานไม้อายุ ๑๐๐ ปีแห่งนี้ เพื่อผ่อนคลายและเพิ่มศักยภาพในชีวิต จิตใจที่บริสุทธิ์   ปราศจากอคติและความหม่นหมอง  บุคลิกภาพที่อ่อนโยน มั่นคง และไม่หวั่นไหวต่อปัญหาชีวิต  ช่วยคลายความเครียดจากธุรกิจที่วุ่ยวายและการทำงานที่ตรงเวลา  เมื่อภาพของสะพานไม้ครบุรีอายุ ๑๐๐ปี และภาพวีดีโอบันทึกท้องฟ้าสุดลูกหูลูกตาถูกบันทึกเป็นภาพนับพันและแชร์ออนไลน์  เมื่อผู้เขียนค้นหาคำว่า "สะพานไม้ร้อยปี" ใน Google พบการค้นหาถึง ๑๔ ล้านครั้ง   

         เมื่อนักท่องเที่ยวได้รู้จักสะพานไม้ครบุรี ๑๐๐ ปี และได้รวบรวมเรื่องราวของสะพานไม้แห่งนี้ เป็นหลักฐานทางอารมณ์ผ่านอายตนะภายใน และเก็บหลักฐานเป็นข้อมูลไว้ในจิตใจ พวกเขาใช้หลักฐานทางอารมณ์เป็นข้อมูลในการวิเคราะห์ โดยอนุมานความรู้ตามหลักเหตุผลและคาดคะเนความจริงเรื่องสะพานไม้ ๑๐๐ ปีแห่งนี้ พวกเขาใช้เหตุผล ซึ่งเป็นเครื่องมือของนักปรัชญา เพื่ออธิบายความจริงและถ่ายทอดเรื่องราวการมาเยือนสะพานไม้แห่งนี้ และความงดงามของสะพานไม้ครบุรี ๑๐๐ ปี เพื่อกระตุ้นจิตใจของผู้คนปราถนาชมความงดงามของสะพานไม้ครบุรี ๑๐๐ ปี   และอันเป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจของชุมชนบ้านโคกกระชาย เพื่อให้ชาวบ้านรายได้มหาศาลจากการขายอาหารและเครื่องดื่มให้แก่นักท่องเที่ยว 

         เมื่อผู้เขียนได้ยินชื่อเสียง ความสวยงาม และความพึงพอใจของผู้มาเยือนสะพานไม้ครบุรีอายุ  ๑๐๐  ปีผ่านโซเชียลมีเดีย ผู้เขียนก็ยังไม่เชื่อว่าเป็นเรื่องจริงทันที ผู้เขียนก็ยังคงสงสัยไว้ก่อน จนกว่าจะได้ตรวจสอบข้อเท็จจริงและรวบรวมพยานหลักฐานเพื่อพิสูจน์ความจริงในเรื่องนี้   อย่างไรก็ตาม ผู้เขียนเลือกที่จะค้นหาความจริงต่อไป  โดยเดินทางไปตรวจสอบข้อเท็จจริงของสะพานไม้แห่งนี้ ณ หมู่บ้านโคกกระชาย  ตำบลโคกกระชาย อำเภอครบุรี จังหวัดนครราชสีมา และรวบรวมหลักฐานเกี่ยวกับความงามของสะพานไม้ ๑๐๐ ปี      เมื่อได้หลักฐานเพียงพอแล้ว ผู้เขียนจะใช้หลักฐานเป็นข้อมูลในการวิเคราะห์โดยการอนุมานความรู้  หรือคาดคะเนความจริงจากหลักฐานดังกล่าว  เพื่อพิสูจน์ความจริง  โดยใช้เหตุผล ซึ่งเป็นเครื่องมือของนักปรัชญา ใช้ในการอธิบายความจริงในเรื่องนี้อย่างสมเหตุสมผล  

๓.แรงจูงใจและวัตถุประสงค์ในการวิจัยสุนทรียศาสตร์

            แรงจูงใจสำคัญในการรังสรรค์บทความวิชาการนี้ มิใช่เพียงการชื่นชมทางทัศนียภาพภายนอก หากแต่เป็นการ "ถอดรหัสความงามที่ซ่อยอยู่ภายใน" เพื่อตอบคำถามว่า คุณค่าที่แท้จริงของสะพานไม้ร้อยปีครบุรี คืออะไร ระหว่าเนื้อไม้ที่ผุพังไปตามกาลเวลา   หรือจิตวิญญาณแห่งความสามัคคีที่ค้ำจุนสะพานแห่งนี้ไว้ ?  การศึกษครั้งนี้มุ่งหมายที่จะใช้เหตุผลเชิงปรัชญา เป็นเครื่องมื่ออธิบายความจริง เพื่อพิสูจน์ให้เห็นว่า ความงามที่แท้จริงของสะพานไม้ครบุรี สามารถรับได้ด้วยใจตน อันปราศจากอคติ ซึ่งสอดคล้องกับหลักสมมติสัจจะและปรมัตถ์สัจจะในทางพุทธศาสนา  

๔.คุณค่าและประโยชน์ต่อวงการวิชาการ

              ผลลัพธ์จากวิเคราะห์บทความวิชาการชิ้นนี้ จะก่อให้เกิดประโยชน์คุณูปการใน ๒ มิติหลักคือ : ๑.มิติการประยุกต์ใช้เพื่อการพัฒนาจิตใจ : เป็นแนวทางให้นักวิชาการและผู้สนใจในการนำ "ระเบียบวิธีคิดเชิงปรัชญาพุทธภูมิ" ไปปรับใช้ใช้กับการประเมินค่าสิ่งแวดล้อม และศิลปวัฒนธรรมรอบตัว  เพื่อยกระดับจิตใจให้หลุดพ้นจากความเครียดในสังคมเมือง ๒. มิติวัดผลระดับบัณฑิตศึกษา(ปริญญาเอก)  กระบวนการตั้งคำถาม การลงพื้นที่สืบค้นหลักฐานและการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงอนุมานในบทความนี้  จะทำหน้าที่เป็น "รูปแบบวิธีวิจัยตัวอย่าง สำหรับนักศึกษาปริญญาเอกด้านปรัชญาและพุทธศาสนาในการสืบค้นความจริงขั้นปรมัตถ์ จากปรากฏการณ์ทางสังคม เพื่อสร้างสรรค์บทความที่ทรงคุณค่า สมเหตุสมผล และปราศจากความคลางแคลงใจในวิชาการสืบไป