ปัญหาทางญาณวิทยาของภูชี้ฟ้า

ปัญหาทางญาณวิทยาของภูชี้ฟ้า 

The epistemological problem of Phu Chee Fah

๑.บทนำ ปัญหาญาณวิทยาของภูชี้ฟ้า

 

           โดยทั่วไปแล้ว  แม้ว่าเราจะรับรู้การมีอยู่ของสถานที่หรือสิ่งต่าง ๆ  เช่น ภูชี้ฟ้า  เมืองโบราณกบิลพัสดุ์ ราชธานีโบราณอยุธยาผ่านตัวกลางทางข้อมูล ไม่ว่าจะเป็นการอ่านหนังสือ  การสืบค้นตามเว็บไชต์หรือการรับชมวีดีโอ  เมื่อได้รับรู้ข้อเท็จจริงของสิ่งเหล่านั้น  จิตใจของพวกเขาย่อมยอมรับการมีอยู่ของสถานที่ดังกล่าวโดยปริยาย  และใช้เหตุผลทางปรัชญาในการอธิบายว่าสิ่งเหล่านี้คือ "สมมติสัจจะ" (Constructed Reality)  ที่เกิดขึ้น   ตั้งอยู่ชั่วคราว  และเสื่อมสลายไปตามกาลเวลา  

ยกตัวอย่างเช่น  ภาพภูชี้ฟ้าสูงอันตระหง่านตา ท่ามกลางทะเลหมอกและอากาศอันหนาวเย็น   ทว่าในความเป็นจริง เมื่อนักท่องเที่ยวทะลักเข้ามาจนเกิดความแออัด   ภาพการจราจรติดขัด และทัศนียภาพที่ถูกบดบัง กลับกลายเป็นภาพจำใหม่ที่เข้ามารับช่วงแทน สิ่งเหล่านี้สะท้อนว่า แม้เราจะยอมรับการมีอยู่ของภูชี้ฟ้าโดยปริยาย  แต่ความภาพจริงที่แต่ละคนรับรู้นั้นกลับผันผวนและไม่เที่ยงแท้    

                 ด้วยข้อจำกัดทางอายตนะภายใน(ประสาทสัมผัส)ในการรับรู้ประกอบอคติและความไม่รู้(อวิชชา)     มนุษย์ส่วนใหญ่จึงเต็มไปด้วยความมืดมิด จึงยังขาดปัญญาที่จะแยกแยะระหว่าง "สมมติสัจจะ" (ความจริงทางโลก) และ "ปรมัตถสัจจะ"(ความจริงแท้)  แม้จะพยายามใช้เหตุผลอธิบาย     แต่ปัญหาเรื่อง "การมีอยู่ของภูชี้ฟ้า" ก็ยังคงเต็มไปความซับซ้อน คำถามคือ เหตุผลของใครกันแน่ที่ถูกต้อง?  ผู้ไม่เคยเดินทางไปภูชี้ฟ้าแม้แต่ครั้งเดียว   กลับสามารถอธิบายความจริงของมันได้หลากหลายรูปแบบ   จนทำให้ความจริงเชิงเหตุนั้นคลุมเครือและไม่ชัดเจน  

             เมื่อวิญญูชนอย่างเจ้าชายสิทธัตถะหรือเพลโตหรืออาริสโตเติล  เผชิญความคิดที่คลุมเครือเช่นนี้ ข้อสงสัยทางปรัชญาจึงเกิดขึ้นอย่างไม่รู้จบ แม้เราจะยอมรับการมีอยู่ของภูชี้ฟ้า แต่เรายังมีข้อสงสัยในต้นกำเนิดของความรู้เกี่ยวกับภูชี้ฟ้า โครงสร้างของความรู้นั้น วิธีการได้มาซึ่งความรู้ และความสมเหตุสมผลของความรู้นี้ได้อย่างไร ? 

๒. โครงสร้างทางญาณวิทยา  

                เมื่อนักวิชาการในสาขาวิชาต่าง  ๆ  เช่น     นักตรรกศาสตร์  นักปรัชญา  ปุโรหิต และศาสดา     เป็นมนุษย์ซึ่งมีข้อจำกัดในการรับรู้ผ่านอายตนะภายในและมีอคติเนื่องจากความไม่รู้ของตน     ส่งผลให้นักวิชาการเหล่านั้นเต็มไปด้วยความมืดมิด        พวกเขาจึงขาดปัญญาที่จะเข้าใจความจริงที่สมมติขึ้นและความจริงขั้นปรมัตถ์ เมื่อนักวิชาการสาขาต่าง ๆ    แสดงความคิดเห็นของตนโดยอาศัยปฏิภาณตามหลักเหตุผล  ญาณวิทยาเป็นสาขาหนึ่งของปรัชญา      นักปรัชญาสนใจที่จะเรียนรู้เกี่ยวกับแง่มุมต่าง ๆ  ของชีวิตมนุษย์     ซึ่งรวมถึงต้นกำเนิดของความรู้ของมนุษย์   องค์ประกอบของความรู้มนุษย์  วิธีการแสวงหาความรู้มนุษย์และความสมเหตุผลของมนุษย์     บุคคลจะถือว่ามีความรู้ที่แท้จริงได้          ก็ต่อเมื่อได้รับประสบการณ์ผ่านอายตนะภายในของชีวิตมนุษย์    กล่าวคือ เมื่อมนุษย์ใช้อายตนะภายในรับรู้เรื่องราวต่าง ๆ  เกี่ยวกับโลก              จักรวาลและมนุษย์ บุคคลนั้นจะได้รับความรู้จากประสบการณ์ชีวิตผ่านอายตนะภายใน และสั่งสมไว้ในจิตใต้สำนึกของตนเอง

                ๒.๑ ต้นกำเนิดของความรู้ของผู้เขียน   เกี่ยวกับอุทยานแห่งชาติภูชี้ฟ้ากล่าวคือ เมื่อชีวิตของผู้เขียนประกอบด้วยปัจจัยทางร่างกายและจิตใจ       ผู้เขียนใช้จิตใจของตนเองรับรู้ ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับภูชี้ฟ้าจากนักท่องเที่ยว  ที่เล่าให้ฟังถึงความประทับใจในการเดินทางไปท่องเที่ยวภูชี้ฟ้าได้เห็นพระอาทิตย์ขึ้นยามเช้าในท่ามกลางหมู่เมฆหมอก  ที่ลอยบนท้องฟ้าในระดับภูเขาสูง    เมื่อพวกเขามองลงมาจากภูชี้ฟ้าเป็นภาพสวยงามตระกาลตามาก       หรือเราอ่านข้อความในเว็บไซด์ต่าง ๆ และรวบรวมเรื่องดังกล่าวไว้เป็นหลักฐาน ทำให้เกิดความรู้ความเข้าใจในความงามของอุทยานแห่งชาติภูชี้ฟ้า เมื่อได้ความรู้ทางประสบการณ์ทางผัสสะแล้ว หรือมีอายตนะภายในเป็นสะพานเชื่อมระหว่างมนุษย์กับความรู้ในเรื่องราวเกี่ยวกับภูชี้ฟ้า       แต่ความรู้ผ่านผัสสะตัวกลางเรานี้  แค่ทำให้เราได้นึกคิดจินตนาการถึงความจริง ที่มีอยู่เลยประสาทสัมผัสของตนออกไปหลายร้อยกิโลเมตร เรายังไม่ได้ผัสสะในความจริงเกี่ยวกับภูชี้ฟ้าแต่อย่างใด     เราต้องเดินทางไปท่องเที่ยว       เพื่อผัสสะภูชี้ฟ้าด้วยตัวเราจึงจะเกิดความรู้และความเป็นจริงเกี่ยวกับภูชี้ฟ้า 

ภูชี้ฟ้าโดยปรัชญาแดนพุทธภูมิ

       หากเราไม่ยอมเรียนรู้เรื่องราวร้าย ๆ ที่มากระทบจิตของตัวเองตลอดเวลาจิตได้ จิตย่อมคิด      แต่หวาดกลัวโดยปราศจากข้อสงสัย เพราะตัวเองไม่มีสติย่อมไม่เกิดการคิดพิจารณาจะต่อสู้กับอารมณ์ที่มากระทบนั้น   จิตย่อมเป็นทาสของอารมณ์เหล่านั้น ไม่ว่าตนจะดำรงชีวิตอยู่ตรงไหนก็ไม่มีความสุข เพราะได้แต่เกิดความระแวงเกิดความสงสัยกังวลใจตลอดเวลา ชีวิตย่อมมีความทุกข์ไม่มีความสุขอย่างแน่นอนการเดินทางไปเที่ยวที่ต่างๆ เป็นการฝึกฝนตนเองอย่างหนึ่งของชีวิตในการใช้จิตคิดแก้ปัญหาเกิดขึ้นตลอดเวลาการได้สื่อสารกับคน   แม้เป็นเพียงรอยยิ้มทำให้จิตของเรานี้สว่างไสวรู้สึกโลกนี้น่าอยู่ขึ้นมากมาย ลดปัญหาของความทุกข์ของการคิดไประแวดระวังตัวเองจนเกินความจำเป็นของชีวิตได้ การไปภูชี้ฟ้าแม้จะเป็นสถานที่ท่องเที่ยวคน อาจเดินทางไปมากในช่วงฤดูแห่งการท่องเที่ยว เราจึงหลีกเลี่ยงเดินทางไปช่วงดังกล่าวอาจไปช่วงฤดูร้อนเพื่อศึกษาเรียนรู้ชีวิตของโลกมนุษย์ เพื่อปล่อยวางความทุกข์ที่มีอยู่ในจิตมนุษย์   แต่ละคนที่มีไม่เหมือนกัน การเดินไปสู่ที่ต่าง ๆ ทำให้จิตสลัดอารมณ์ที่มาเกาะเกี่ยวจิตของเราได้ เพราะจิตเราหันเหความสนใจต่อสิ่งเข้ากระทบจิตใหม่     ส่วนการเราจะเรียนรู้ราวใดที่ต้องเรียนรู้นั้น  ก็ดูความเหมาะสมกับเรื่องราวเหล่านั้นเป็นเรื่อง ๆไป ตามแต่ความคิดที่เกิดจากสติปัญญาของมนุษย์แต่ละคน ที่ต้องคิดใคร่ครวญ    วิเคราะห์พิจารณาตามหลักความรู้และความจริงมีแนวความคิด เป็นสากลยอมรับกันทุกฝ่ายโดยเฉพาะระบบการศึกษาของประเทศ เน้นให้ผู้เรียนศึกษาเชิงวิเคราะห์การศึกษาเชิงวิเคราะห์ทำให้เกิดการพัฒนา เมื่อมีการพัฒนาก็เกิดความเจริญก้าวหน้าของชีวิตย่อมไม่มีวันเสื่อม. 

          ภูชี้ฟ้าเคยเป็นป่าที่อุดมสมบูรณ์ ต่อมากลายแหล่งท่องเที่ยวยอดนิยมในช่วงฤดูหนาว  เพราะมีปัจจัยของทะเลหมอกที่สวยงามในฤดูหนาว         หมอกมีให้เห็นทุกฤดูกาลแต่จะมีมากน้อยขึ้นอยู่กับความกดดันอากาศของโลกยอดเขาแห่งนี้ ห่างจากที่พักวัดพระเนตร ๔๒.๕ กิโลเมตรถือว่า    ไกลพอสมควรใช้เวลาเดินทาง ๑ ชั่วโมง แต่ในวันนี้เป็นช่วงฤดูร้อนแล้วท้องฟ้าสว่างเร็วกว่าฤดูหนาว เมื่อคณะของเราเดินทางไปถึงภูชี้ฟ้าท้องฟ้าก็สว่างแล้ว  ในวันนี้คนมาน้อยมากเพราะหมอกแทบไม่มีให้    เห็นฉันทักทายกับนักท่องเที่ยว ๒-๓ คนเพิ่งเดินลงมาจากภูชี้ฟ้าภูชี้ฟ้า   เป็นเคยเป็นภูเขาหัวโลนจึงต้นไม้น้อยมากมีหญ้าขึ้นอยู่ทั่วไป         อากาศวันนี้เย็นสบายดีมากเดินมาที่ภูชี้ฟ้ายังไม่รู้สึกเหนื่อยแต่อย่างใดเหมาะแก่คน จะมาเดินออกกำลังกายเพื่อทดสอบความแข็งแกร่งของร่างกาย     ยอดเขาห่าง ๗๐๐ เมตรจากล้านจอดรถที่อยู่เชิงเขาภูชี้ฟ้า        เมื่อคณะของเราไปถึงยอดเขาภูชี้ฟ้าก็ไม่มีคนแล้ว  พวกเขาเดินลงมาจากภูชี้ฟ้าช่วงนี้ใกล้เข้าสู่ฤดูร้อนแล้ว เมฆหมอก    เริ่มหายไปหมดแล้ว เหลือแต่หมอกควันที่มนุษย์เผ่าไฟลอยขึ้น แต่อย่างไรลมเย็นก็พัดมาแม้จะน้อยไปแต่รู้สึกสบายดี จิตวิญญาณมนุษย์ต้องการพักผ่อนเช่นเดียวกับร่างกาย