บทนำ การปฏิบัติธรรมเพื่อพัฒนาศักยภาพชีวิตตามหลักปรัชญาพุทธภูมิ

Introduction to  Spiritual  Practice to Developing  Life Potential According to the Buddhaphumi Philosophy

บทนำ เหตุใดมนุษย์จึงจำเป็นต้องปฏิบัติธรรม ?

        การปฏิบัติธรรมเพื่อพัฒนาศักยภาพของชีวิตนั้น มีรากฐานจากภูมิปัญญาโบราณของหลายวัฒนธรรม ไม่ใช่เพียงแค่การทำสมาธิหรือการสวดมนต์แต่เป็นกระบวนการพัฒนาตนเองอย่างลึกซึ้ง เพื่อเข้าใจธรรมชาติของจิตใจ และดำเนินชีวิตด้วย ศรัทธา ความเพียร  ความมีสติ  สมาธิ และปัญญา ตลอดประวัติศาสตร์ตั้งแต่ก่อนสมัยพุทธกาลจนถึงปัจจุบัน มนุษย์ได้ค้นพบว่าการบ่มเพาะจิตใจ สามารถนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีได้ ทั้งในระดับบุคคลและสังคม

 

     เมื่อเราศึกษาข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการปฏิบัติธรรมจากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่เก่าแก่ที่สุด นั่นคือพระไตรปิฎกมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยและพระไตรปิฎกฉบับหลวง ซึ่งรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับการปฏิบัติธรรมก่อนสมัยพุทธกาล และหลักฐานทางโบราณคดีทั่วอินเดีย และสหพันธ์สาธารณรัฐประชาธิปไตยเนปาลและประเทศอื่น ๆ  รวมถึงพยานวัตถุที่สร้างขึ้นในสมัยจักรพรรดิอโศก ณ สังเวชนียสถานทั้ง ๔  แห่ง ล้วนให้ข้อมูลเกี่ยวกับสถานที่ปฏิบัติธรรมและบ่งชี้ว่าการปฏิบัติธรรมรูปแบบต่าง ๆ มีมาตั้งแต่สมัยโบราณในอินเดีย การปฏิบัติวิปัสสนาในพระพุทธศาสนาและการฝึกจิตในลัทธิเต๋าของจีน ต่างก็มีมุ่งหมายเพื่อพัฒนาจิตใจและบรรลุสภาวะที่สูงขึ้น ซึ่งจะส่งผลให้ชีวิตมีประสิทธิภาพและมีความสุขมากขึ้น

      พุทธศาสนาและการพัฒนาศักยภาพชีวิต  พระพุทธศาสนาให้ความสำคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนาศักยภาพของมนุษย์ โดยเน้นการฝึกจิตใจผ่านการปฏิบัติธรรม เช่น การเจริญสติ การทำสมาธิ และการศึกษาคำสอนของพระพุทธเจ้า สิ่งนี้ช่วยให้เราเข้าใจธรรมชาติของมนุษย์ทุกคน นั่นคือ ชีวิตมนุษย์เต็มไปด้วยความทุกข์ ความไม่เที่ยงและความจำเป็นที่จะต้องดับทุกข์ทางจิตใจของมนุษย์ การปฏิบัติธรรมไม่ใช่เพียงแค่การหลีกหนีจากโลกภายนอก  แต่ยังเป็นการเตรียมพร้อมที่จะเผชิญกับความท้าทายในชีวิตด้วยศรัทธา เป็นการฝึกฝนความอดทน ความเมตตา ความมีสติ  สมาธิและปัญญาซึ่งเป็นคุณสมบัติที่จำเป็นต่อการพัฒนาศักยภาพของตนเอง 

     การปฏิบัติธรรมได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ  ไม่เพียงแต่ในหมู่ผู้ที่นับถือศาสนาเท่านั้น  แต่ยังรวมถึงประชาชนทั่วไปที่สนใจในการพัฒนาตนเองด้วย หลักการและวิธีการของการปฏิบัติธรรมถูกนำไปประยุกต์ใช้ในหลากหลายสาขา เช่น การบริหารธุรกิจ การศึกษาและ สุขภาพจิต  เพราะการฝึกจิตใจช่วยเพิ่มการควบคุมอารมณ์ ลดความเครียด เพิ่มความคิดสร้างสรรค์ และปรับปรุงความสัมพันธ์กับผู้อื่น  เป็นต้น  

    ตามคำสอนของพระพุทธเจ้า ในพระไตรปิฎกมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย มนุษย์เกิดจากปัจจัยทางร่างกายและจิตใจ  โดยมีจิตวิญญาณปฏิสนธิในครรภ์มารดา เติบโตเป็นทารกเป็นเวลา ๙ เดือนก่อนคลอด เมื่อเกิดมาแล้ว   ชีวิตก็ไม่เที่ยงแท้ ร่างกายแก่ชรา เจ็บป่วยและตายไปเช่นเดียวกับมนุษย์คนอื่น ๆ   เมื่อมนุษย์มีวิถีชีวิต การศึกษา  อาชีพ และสถานะทางสังคมที่หลากหลาย  ดังนั้น มนุษย์จึงถูกวัดด้วยมูลค่าของทรัพย์สิน และเงินทอง  ซึ่งสามารถบ่งบอกถึงความมั่งคั่งหรือความยากจนได เป็นต้น  

         ยิ่งไปกว่านั้น มนุษย์ยังมีอายตนะภายในทางร่างกายที่จำกัดในการรับรู้เหตุการณ์ต่าง ๆ ในชีวิต และมักมีอคติต่อผู้อื่น สิ่งนี้ทำให้ชีวิตมนุษย์เต็มไปด้วยความมืดมน เนื่องจากขาดความเชื่อมั่นในตนเอง ส่งผลให้ขาดความขยันหมั่นเพียรในการศึกษาหาความรู้เพื่อบรรลุความฝัน ขาดสติในการคิดและเรียนรู้จากประสบการณ์ชีวิตและระบบการศึกษาของชาติ ขาดสมาธิในการแสวงหาอุดมคติและเป้าหมายของชีวิต และขาดปัญญาที่จะเข้าใจความจริงที่สมมติขึ้นและความจริงขั้นปรมัตถ์  กล่าวคือ เมือกระทำสิ่งใดแล้ว ย่อมมีผลตามมานั้น ได้แก่การฆาตกรรมโดยเจตนา การทำร้ายผู้อื่น  การลักทรัพย์ การปล้นทรัพย์ และการหลอกลวงผู้อื่น การสมคบคิดต่อผู้อื่นโดยไม่ได้รับความยินยอมหรือได้รับความยินยอมตามที่กฎหมาย ห้ามการใส่ร้ายผู้อื่น การดื่มแอลกอฮอล์และใช้ยาเสพติดเพื่อความสุขในระยะยาวแม้จะส่งผลต่อสุขภาพกายและสุขภาพจิต  เมื่อการกระทำเหล่านี้เป็นไปโดยเจตนา ผลกรรมก็จะสั่งสมอยู่ในจิตใจตามกฎธรรมชาติ การกระทำของพวกเขานั้นละเมิดความสงบเรียบร้อย ศีลธรรม และกฎหมายอาญาของประเทศ พวกเขาจะต้องรับผลที่ตามมาจากการกระทำของตนและเผชิญกระบวนการตทางกฎหมาย ต้องเสียเวลา และเงินไปกับการฟ้องร้อง หากพวกเขาแพ้คดี  พวกเขาจะต้องจ่ายค่าชดเชยให้แก่ผู้เสียหายด้วย 

     การพัฒนาศักยภาพชีวิตในพระพุทธศาสนาเรียกว่า "การปฏิบัติธรรมหรือไม่" ? เมื่อเราศึกษาหลักฐานในพระไตรปิฎกฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย และพระไตรปิฎกฉบับหลวง (The Royal tripitaka)  เราได้ยินข้อเท็จจริงที่ว่า  ก่อนที่เจ้าชายสิทธัตถะจะทรงสละทางโลกเพื่อเป็นพระโพธิสัตว์สิทธัตถะนั้น  พระองค์ทรงมีความรู้ทางประสาทสัมผัสที่ได้มาจากการศึกษาในระบบการศึกษาของอาณาจักรสักกะ ที่สำนักเรียนของครูวิศวามิตร โดยศึกษาศิลปศาสตร์ ๑๘ วิชา แม้ว่าพระองค์จะทรงศึกษาศาสนาพราหมณ์เพียงเชิงทฤษฎีเท่านั้น    แต่พระองค์ทรงไม่สามารถประกอบพิธีกรรมบูชายัญเพื่อสื่อสารกับเทพเจ้าได้ หากพระองค์ทรงฝ่าฝืนประกอบพิธีบูชายัญเพื่อสื่อสารกับเทพเจ้าเพื่อขอให้ยกเลิกระบบวรรณะ ก็จะเป็นการปฏิบัติหน้าที่ของวรรณะอื่น   ก็จะเป็นการกระทำความผิดต่อ คำสอนของศาสนาพราหมณ์และกฎหมายจารีตประเพณีเกี่ยวกับวรรณะ  

           การตรัสรู้สัจธรรมของชีวิตมนุษย์ได้ข้อเท็จจริงว่า ชีวิตมนุษย์ทุกคนมีจิตวิญญาณเป็นตัวตนที่แท้จริง และดำรงอยู่ในร่างกายระยะเวลาหนึ่ง อาจจะ ยี่สิบปี ห้าสิบปี หรือร้อยปี  มนุษย์ก็ต้องตายในที่สุด แต่ชีวิตมนุษย์จะไม่สูญเปล่าเพราะมนุษย์ยังมีดวงวิญญาณหลงเหลืออยู่ ดวงวิญญาณจะออกจากร่างกายพร้อมกับอารมณ์แห่งกรรมที่ห่อหุ้มดวงวิญญาณไปเกิดในภพภูมิอื่น อาจจะเป็นโลกเทวดา หรือโลกมนุษย์หรือบางดวงวิญญาณไปชดใช้กรรมในนรก เป็นต้น  แต่การที่มนุษย์จะรู้แจ้งในเรื่องราวเหล่านี้ต้องปฏิบัติธรรมตามหลักอริยมรรคมีองค์ ๘ ตามคำสอนของพระพุทธเจ้าจนกว่าจะบรรลุถึงความรู้ในระดับอภิญญา ๖ เท่านั้น  เมื่อผู้เขียนได้ฟังข้อเท็จจริงดังกล่าว ทำไมคนเราถึงมีวิถีชีวิตที่แตกต่างกันเช่นนี้? เมื่อผู้เขียนได้ศึกษาคำสอนของพระพุทธเจ้าในพระไตรปิฎกฉบับมหาจุฬา ฯ 

      โดยทั่วไปแล้ว มนุษย์มีชีวิตที่อ่อนแอเพราะขาดกำลังของสมาธิ  สั่งสมอารมณ์กิเลสไว้ในจิตมาก จึงมีอารมณ์ขุ่นมัวตลอดเวลา มีอุปนิสัยหยาบกระด้าง จึงไม่เหมาะที่จะอยู่ร่วมกับผู้อื่นในสังคม ชอบแสวงหาปัจจัยต่าง ๆ เพื่อสนองอารมณ์ของตนและแสวงหาการยอมรับ จึงไม่มั่นคงในอุดมการณ์ของชีวิตหวั่นไหวต่อการปฏิบัติหน้าที่ต่อผู้อื่นโดยสุจริตและเที่ยงธรรมได้  ดังนั้น ในช่วงมีชีวิตอยู่นั้น มนุษย์ทุกคนจึงสั่งสมความรู้จากประสบการณ์ชีวิตต่าง ๆ ไว้ในจิตวิญญาณของตน ทำให้มนุษย์มีคุณภาพของชีวิตที่แตกต่างกันตามความสนใจของแต่ละคน  บางคนชอบทำงานราชการเพราะมีอาชีพที่มั่นคง  บางคนทำธุรกิจเพราะมีรายได้มาก  บางคนชอบความท้าทาย จะเป็นตำรวจ ทหารหรือนักการเมือง แต่ความรู้ไม่สูญหายไปกับความตายของมนุษย์นั้น เมื่อมาเกิดเป็นมนุษย์อีกครั้ง เขาสามารถนำความรู้ที่เรียกว่า "พรสวรรค์" หรือ "สัญญา" ไปใช้ในการงานได้ เนื่องจากมนุษย์มีอวัยวะอินทรีย์ ๖ ในร่างกายมีข้อจำกัดในการรับรู้ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติและเหตุการณ์ทางสังคมที่เกิดขึ้นผ่านประสาทสัมผัสของตนเอง จึงไม่สามารถรับรู้ทุกสิ่งที่เกิดขึ้นในโลกได้นอกจากนี้ มนุษย์มีความเห็นแก่ตัวมักมีอคติต่อกันโดยมีสาเหตุเกิดขึ้นจากความโง่เขลา, ความเกลียดชัง, ความกลัว, ความชอบพอต่อกันและที่สำคัญชอบศึกษาเฉพาะสิ่งที่ตนเองชอบเท่านั้น 

เนื่องจาก พนักงานของหน่วยงานต่าง ๆ ทั่วโลก จบการศึกษาจากสาขาวิชาที่แตกต่าง กัน พวกเขาจึงมีทักษะและความรู้ในการทำงานที่แตกต่างกัน จำเป็นต้องพัฒนาศักยภาพชีวิตของพนักงานเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ และทักษะในการทำงานให้บรรลุเป้าหมาย ตามที่หน่วยงานภาครัฐหรือเอกชนกำหนดในนโยบาย หากพนักงานบางคนไม่ยอมพัฒนาศักยภาพเพราะไม่ใช่ความสามารถเฉพาะทาง ก็จะขาดคุณสมบัติที่ต้องการของหน่วยงานนั้น สำหรับนักปราชญ์ยุคใหม่มีความรู้หลายระดับ เช่น ความรู้ในชั้นอนุบาล ประถมศึกษา  มัธยมศึกษา ระดับปริญญาตรี ปริญญาโท และปริญญาเอก เป็นต้น เมื่อพนักงานไม่มีคุณสมบัติในทักษะการทำงานตามที่ภาครัฐหรือเอกชนต้องการ การจ้างงานจะสิ้นสุดลง เป็นต้น  ในยุคปัจจุบัน มีโครงการพัฒนาศักยภาพบุคคลากรหลายล้านโครงการ เพื่อพัฒนาบุคลากรในองค์กรต่าง ๆ  หน่วยงานราชการ รัฐวิสาหกิจ และบริษัทมหาชน ให้มีทักษะในการใช้เทคโนโลยี่คอมพิวเตอร์และอินเตอร์เน็ตสำหรับพนักงานออฟฟิตเพื่อลดความล่าช้าในการทำงาน สามารถิดตามงานและติดตามการเปลี่ยนแปลงในโลกที่ต้องการความสะดวกสบาย และตอบสนองความอยากรู้อยากเห็นของมนุษย์อย่างรวดเร็ว หากบุคลากรไม่มีทักษะการใช้เทคโนโลยี่คอมพิวเตอร์และอินเตอร์ ก็จะไม่สามารถแก้ปัญหาที่เกิดจากเจตนาของมนุษย์ที่จะละเมิดในชีวิตและทรัพย์สินของมนุษย์ด้วยกันได้ หรือเป็นการก่ออาชญากรรมที่เกิดขึ้นในเดียวกันหลายท้องที่หรือกรณีพิพาทเกี่ยวกับมลภาวะและการใ้ช้เสียงที่กระทบต่อชีวิตของผู้อื่น หากไม่มีหลักฐานการทำงานประชาชนก็จะร้องเรียนต่อเจ้าหน้าที่ระดับสูงว่า หน่วยงานของรัฐที่รับผิดชอบ ไม่ดำเนินการแก้ไขปัญหาสาธารณะ ซึ่งเป็นการจงใจละเว้นการหน้าที่โดยมิชอบ เมื่อคนชั่วยังคงอยู่ในสังคม และเป็นที่ยอมรับของคนในสังคม เพราะเป็นตยรวยแล้ว บ้านเมืองจะไม่มีความสงบสุขบนพื้นฐานของศีลธรรมและกฎหมายอีกต่อไปการพัฒนาศักยภาพชีวิตมนุษย์ตามคำสอนของพระพุทธเจ้า  เมื่อผู้เขียนศึกษาหลักฐานในพระไตรปิฎกมหาจุฬาฯ ก็ได้ฟังข้อเท็จจริงเบื้องต้นว่า เมื่อพระพุทธเจ้าตรัสสอนปัญจวัคคีย์ ด้วยธรรมจักกัปปวัตนสูตร มีเนื้อหาที่กล่าวถึงความรู้จากประสบการณ์ชีวิต ผ่านประสาทสัมผัสของมนุษย์รวมทั้งการบำเพ็ญตบะ    และหมกมุ่นอยู่กับความสุขทางอารมณ์ในรูป รส  กลิ่น  เสียง   โผฏฐัพพะ เป็นต้น เพราะเป็นกรรมที่สูญเปล่าและสั่งสมกิเลสโดยที่ห่อหุ้มจิตไว้        ทำให้จิตวิญญาณเวียนว่ายตายเกิดในสังสารวัฏอย่างไม่มีที่สิ้นสุด  เมื่อปัญจวัคคีย์ได้ฟังธรรมด้วยจิตอันสงบนิ่ง และใคร่ครวญความรู้จากประสบการณ์ชีวิตในอดีตที่เคนจมอยู่ในกิเลสผ่านประสาทสัมผัสของตน แม้จะมีความสุขก็เพียงชั่วคราว จิตก็ยังเป็นทุกข์ส่วนการบำเพ็ญตบะ มีแต่ความทุกข์ก็สั่งสมในจิตเรื่อยไป ผู้นั้นอาจตายโดยเปล่าประโยชน์พระพุทธเจ้าทรงตรัสสอนให้ดำเนินชีวิตตามหลักมัชฌิมาปฏิปทา  ที่ซึ่งพระองค์ทรงศึกษาค้นคว้าและปฏิบัติตามอริยมรรคมีองค์ ๘ จนบรรลุญาณทิพย์เหนือมนุษย์ เห็นมนุษย์กระทำความผิดผิดศีลธรรมและกฎหมายในโลกมนุษย์ ดวงวิญญาณจะไปชดใช้กรรมในทุคติอบาย และนรก เป็นต้น    

   

       เมื่อพระพุทธเจ้าทรงตัดสินพระทัยเผยแพร่พระพุทธศาสนา เพื่อพัฒนาศักยภาพชีวิตชาวชมพูทวีปให้มีชีวิตที่เข้มแข็งด้วยการฝึกสมาธิ จนจิตใจผ่องใสปราศจากอคติและอารมณ์ขุ่นมัว มีนิสัยอ่อนโยนไม่หยาบกระด้าง สามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นในสังคมได้ มีความมั่นคงในอุดมการณ์ของชีวิตตน และไม่เกรงกลัวการปฏิบัติหน้าที่ต่อผู้อื่นด้วยความบริสุทธิ์และยุติธรรมกับทุกฝ่าย และมีสติปัญหาในการแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ได้ด้วยตนเอง ในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา พระพุทธองค์ทรงพัฒนาศักยภาพชีวิตของปัญจวัคคีย์  ยสกุลบุตรและเพื่อนอีก ๕๕ รูปด้วยการฝึกสมาธิ จนสำเร็จเป็นพระอรหันต์มีความรู้ในระดับอภิญญา ๖  

             ดังนั้นในยุคปัจจุบัน การพัฒนาศักยภาพพระสงฆ์ในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในสังเวชนียสถานทั้ง ๔ แห่ง จึงเป็นความสำคัญอย่างยิ่งที่จะรักษาศรัทธาของผู้มีจิตศรัทธาอยู่แล้วให้มีศรัทธายิ่งขึ้น ส่วนผู้ไม่มีศรัทธาจะได้เกิดศรัทธาในคำสอนของพระพุทธเจ้า ก่อนส่งพระภิกษุไปเป็นพระวิทยากรเพื่อเผยแผ่พระพุทธศาสนาในสาธารณรัฐอินเดียและเนปาลได้นั้น จำเป็นต้องฝึกฝนอบรมพระภิกษุมีความรู้ความเข้าใจ  และสามารถอธิบายเนื้อหาในพระพุทธศาสนาได้ แต่การจะพัฒนาศักยภาพของพระภิกษุทุกรูปให้สามารถทำงานเผยแผ่ศาสนาได้นั้นไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะความรู้สั่งสมในจิตนั้นแตกต่างกันไปตามความสนใจของพระภิกษุแต่ละรูป แต่เราสามารถพัฒนาศักยภาพชีวิตของพระภิกษุทุกรูปให้เป็นพระวิทยากรที่ดีได้ เมื่อผู้เขียนศึกษาหลักฐานความรู้จากประสบการณ์ชีวิตผ่านการรับรู้ทางประสาทสัมผัส ได้ยินข้อเท็จจริงว่าพระภิกษุหลายรูปมีความรู้และความสามารถในการบรรยาย แต่ไม่มีโอกาสได้ทำงาน เพราะไม่มีผลงานปรากฏทั่วไป พระบางองค์มีโอกาส แต่มีความรู้ระดับตำรา แต่ความรู้จากประสบการณ์ชีวิตรับรู้ผ่านประสาทสัมผัสและสั่งสมไว้ในจิตใจ สามารถนำความรู้ไปใช้ในการบรรยายได้อย่างน่าสนใจเพราะเหมาะสำหรับผู้ไม่เคยฟังคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้ามาก่อน หรือพุทธศาสนิกชนที่นับถือพระพุทธศาสนาตามประเพณีที่ปฏิบัติสืบต่อมา มีพระภิกษุหลายรูปมีโอกาสปฏิบัติหน้าที่แต่ไม่ยอมรับงานเพราะคิดว่ามีความรู้ทางพระพุทธศาสนาจำกัด จึงไม่กล้ารับงานบรรยายในสถานที่จริง ไม่มีประสบการณ์ทำงานภาคสนามในสังเวชนียสถานทั้ง ๔ แห่ง และไม่ยอมรับการอบรมเชิงลึกของพระวิทยากร เพราะการไม่รู้จักแบ่งเวลาเรียนรู้การทำงานรับใช้พระพุทธเจ้าก็จะเสียโอกาสพัฒนาตนเองเพื่อจะได้นำประสบการณ์การทำงานที่ได้ไปต่อยอด ในงานที่ตนชอบโดยไม่ต้องเสียเวลาไปฝึกอบรมอีก ในเมื่อผู้เขียนเอง ก็รู้ข้อจำกัดของตัวเองว่ายังไม่ค่อยมีความรู้เเรื่องพระพุทธศาสนาแต่อยากทำงานรับใช้พระพุทธเจ้า ด้วยการไปบรรยายให้กับผู้แสวงบุญฟังผู้เขียนจำเป็นต้องพัฒนาศักยภาพของชีวิตด้วยการศึกษาค้นคว้าหาความรู้สั่งสมไว้ในจิตเป็นประจำเพราะการทำงานเป็นพระวิทยากรในดินแดนพระพุทธศาสนากำเนิดนั้น ไม่สามารถทำได้ตลอดชีวิต เมื่อมีโอกาส ก็ไม่ควรผ่านไป และไม่ใช่เพียงคำบรรยายของเนื้อหาพุทธประวัติ ยังมีประวัติของอริยสาวก อาหาร วัฒนธรรม และความเชื่อในศาสนาฮินดู  การแต่งงานข้ามวรรณะกับวิถีชาวพุทธในอินเดีย เป็นเรื่องที่ผู้เขียนต้องเล่าเพื่อสนองความใคร่รู้ของผู้แสวงบุญทุกคน  ทุกวันนี้มนุษย์เป็นทรัพยกรที่มีค่าของหน่วยงานราชการ องค์กรพัฒนาเอกชน บริษัทร้านค้าและธรุกิจส่วนตัว เพื่อขับเคลื่อนนโยบายการทำงานให้บรรลุเป้าหมายตามที่วางแผนไว้ในแต่ละปี และก้าวทันตามการเปลี่ยนแปลงของโลก หากคนในชาติไม่มีความรู้ความเข้าใจในปัญหาของประเทศ และขาดทักษะในการใช้เทคโนโลยี่ในด้านคอมพิวเตอร์และอินเตอร์เน็ตในการทำงานตรวจสอบข้อเท็จจริงและรวบรวมหลักฐานเป็นข้อมูล เพื่อวิเคราะห์หาเหตุผลเพื่อใช้ในการแก้ไขปัญหาของคนในสังคมและประเทศยากที่จะพัฒนาประเทศให้เจริญทัดเทียมอารยประเทศ และตกอยู่ภายใต้การปกครองของต่างชาติในทุก ๆ ด้านไม่ว่าจะเป็นด้านการเมือง เศรษฐกิจ และสังคม  

      การพัฒนาศักยภาพชีวิตของบุคลากรให้มีคุณภาพตามที่องค์กรต้องการร่วมทำงานร่วมด้วย เป็นสิ่งสำคัญสำหรับทุกองค์กรในการขับเคลื่อนองค์กรไปข้างหน้า การจ้างบุคลากรที่ไม่ตรงตามข้อกำหนดของหน่วยงาน แม้จะได้รับคัดเลือกเข้าทำงาน แต่การทำงานขาดประสิทธิภาพย่อมทำให้สภาพแวดล้อมทางการทำงานเกิดความตึงเครียด ได้ผลลัพท์จากการทำงานไม่เป็นที่น่าพอใจ ในสมัยพุทธกาล พระพุทธเจ้าทรงพัฒนาศักยภาพชีวิตของพระสงฆ์ด้วยการปฏิบัติธรรมตามอริยมรรคมีองค์แปด        จนบรรลุถึงความรู้ขั้น "อภิญญา๖" และส่งพระอรหันต์ไปเผยแผ่พระพุทธศาสนายังดินแดนต่าง ๆ ทั่วชมพูทวีป แต่พระพุทธเจ้าทรงสอนว่าเมื่อได้ยินข้อเท็จจริงในเรื่องใด อย่าตัดสินใจเชื่อทันทีในข้อเท็จจริงในเรื่องนั้น  จนจะสอบสวนข้อเท็จจริงและรวบรวมหลักฐานให้เพียงพอเสียก่อน เพื่อเป็นข้อมูลพิสูจน์ความจริงของคำตอบในเรื่องนั้น ๆ  ผู้เขียนชอบค้นคว้าเกี่ยวกับการพัฒนาศักยภาพชีวิตตามหลักปรัชญาแดนพุทธภูมิ จึงตัดสินใจตรวจสอบข้อเท็จจริงและรวบรวมข้อมูลจากที่มาของความรู้ในพระไตรปิฎก  อรรถกถา บันทึกของผู้แสวงบุญชาวจีนและตำราธรรมชั้นตรี ชั้นโท และชั้นเอก เป็นต้น ใช้เป็นข้อมูลในการวิเคราะห์เพื่อหาเหตุผลของคำตอบยืนยันความจริงในเรื่องนี้ บทความนี้จะเป็นประโยชน์แก่พระวิทยากรเพื่อใช้ในการบรรยายให้กับผู้แสวงบุญในสังเวชนียสถานทั้ง ๔ เมืองในอินเดียและเนปาลเป็นไปในทางเดียวกัน  ส่วนกระบวนการวิเคราะห์ข้อมูลจากที่มาของความรู้ในพระไตรปิฎก อรรถกถา ตำราพุทธศาสนา และบันทึกของผู้แสวงบุญ จะเป็นแนวทางในการวิเคราะห์ข้อมูล ในการวิจัยระดับปริญญาเอกสาขาพระพุทธศาสนาและปรัชญา เพื่อค้นหาเหตุผลยืนยันความจริงของคำตอบในหัวข้อการวิจัย และให้ความรู้ผ่านเกณฑ์การตัดสินที่สมเหตุสมผล ไม่มีข้อสงสัยใด ๆ เกี่ยวกับความจริงของเรื่องนั้นอีกต่อไป