๒.ญาณวิทยาในปรัชญาพุทธภูมิ : การผนวชของเจ้าชายสิทธัตถะ

Epistemology in Buddhaphumi Philosophy : The Ordination  of  Prince Siddhartha  

๑.บทนำ ต้นกำเนิดของความรู้

               แม้ว่าชาวพุทธทั่วโลกจะยอมรับความจริงเกี่ยวกับการสละทางโลกเจ้าชายสิทธัตถะเพื่อผนวชเป็นพระโพธิสัตว์         เนื่องจากพระองค์ทรงเห็นนิมิต    ๔  อย่างได้แก่ คนชรา  คนป่วย  คนตายและฤาษี     ชาวพุทธส่วนใหญ่่รู้จักเรื่องราวนี้จากคำเทศนาของพระภิกษุในนิกายเถรวาทและมหายานในวัดต่าง ๆ ทั่วโลก  พระภิกษุเหล่านี้อธิบายเหตุผลที่เจ้าชายสิทธัตถะผนวชเป็นพระโพธิสัตว์      ซึ่งเป็นเรื่องราวที่สืบทอดกันมาตั้งแต่สมัยพุทธกาลจนถึงปัจจุบัน เป็นเวลากว่า ๒,๖๐๐ ปีเมื่อชาวพุทธทั่วโลกได้เรียนรู้ความจริงของเรื่องราวนี้แล้ว     พวกเขาก็ยอมรับโดยปริยายโดยไม่มีข้อสงสัยใด ๆ    อีกต่อไป   นี่อาจเป็นเพราะพวกเขามีศรัทธาในพระรัตนตรัย คือ พระพุทธ    พระธรรม และพระสงฆ์ เป็นที่พึ่งสูงสุดของชีวิต       พวกเขาเชื่อว่าการทำกุศลด้วยการให้ทาน  การรักษาศีลและการทำสมาธิ เพียงพอต่อการดำรงชีวิต  การสั่งสมบุญในจิตใจเพื่อให้ดวงวิญญาณสามารถขึ้นสู่สวรรค์ชั้นสูง  หลังความตายและเกิดใหม่เป็นมนุษย์อีกครั้ง  พวกเขาเชื่อว่าพวกเขาสามารถปฏิบัติอริยมรรค ๘  ประการและบรรลุธรรมอภิญญาทั้ง๖ประการได้

                   เมื่อเราศึกษาประวัติศาสตร์ของอาณาจักรสักกะจากหลักฐานในพระไตรปิฎกมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย   เราพบว่าก่อนสมัยพุทธกาล อาณาจักรสักกะหรือประเทศสักกะ (Sakka Country) มีอำนาจอธิปไตยของตนเอง         และปกครองภายใต้ระบบสามัคคีธรรมบนพื้นฐานของกฎหมายระบบวรรณะ    อาณาจักรสักกะแบ่งประชาชนออกเป็น  ๔           วรรณะได้แก่  วรรณะพราหมณ์      วรรณะกษัตริย์  วรรณะแพศย์ และวรรณะศูทร        ในเวลานั้น อาณาจักรต่าง ๆ ในอนุทวีปอินเดีย  ล้วนเป็น "รัฐศาสนาพราหมณ์"  (Brahmanical Religion State )  

                  ในสมัยนั้น พราหมณ์ซึ่งเป็นนักตรรกศาสตร์และนักปรัชญาได้รับความเคารพและไว้วางใจจากทุกวรรณะ ดังนั้น เมื่อพวกเขาได้ทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษาแก่วรรณะกษัตริย์ในกฎหมาย  ขนบธรรมเนียม และประเพณี    ส่งผลให้พวกเขามีอิทธิพลทางการเมือง สิ่งนีทำให้พวกเขาสามารถบูรณาการความรู้จากคัมภีร์พระเวทเข้ากับกฎหมายระบบวรรณะได้อย่างสอดคล้องและมีเหตุผล       พวกเขาอ้างว่าเมื่อพระพรหมสร้างมนุษย์จากพระวรกายของพระองค์เอง   พระองค์ก็ทรงสร้างวรรณะต่าง ๆ  ขึ้นมาด้วย      เพื่อให้มนุษย์ทำหน้าที่ตามวรรณะของตน  สิ่งนี้ทำให้ผู้คนมีความหวังในชีวิตเพราะศรัทธาในเทพเจ้าหลายองค์ สามารถช่วยให้พวกเขาหลุดพ้นจากความทุกข์ในชีวิตได้ ผ่านพิธีกรรมบูชายัญของพราหมณ์ในวัดต่าง   ๆ   ทั่วอนุทวีปอินเดีย  

                    อย่างไรก็ตามเมื่อคำสอนทางศาสนาพราหมณ์ถูกบัญญัติเป็นระบบวรรณะ     เมื่อประกาศบังคับใช้เป็นกฎหมายจารีตประเพณีในอาณาจักรสักกะ             มันได้สร้างภาระผูกพันให้ผู้คนต้องปฏิบัติตามกฎหมาย  โดยเฉพาะอย่างยิ่ง    การห้ามความสัมพันธ์ทางเพศกับผู้คนต่างวรรณะและห้ามไม่ให้พวกเขาปฏิบัติหน้าที่ของวรรณะอื่น ถึงกระนั้นเนื่องจากธรรมชาติที่แท้จริงของมนุษยชาตินั้นมีอายตนะภายในที่จำกัดในการรับรู้เหตุการณ์ที่เกิดขึ้น  และอคติต่อผู้อื่นเนื่องจากความไม่รู้ของตนเอง  ชีวิตของพวกเขาจึงถูกปกคลุมไปด้วยความมืดมิด      ส่งผลให้พวกเขาจึงขาดปัญญาที่จะเข้าใจทั้งความจริงที่สมมติขึ้น และความจริงขั้นปรมัตถ์  และไม่สามารถอธิบายความจริงเหล่านั้นได้อย่างมีเหตุผล 

                 ดังนั้นเมื่อพวกเขารับบทบาทและหน้าที่ตามวรรณะของตน  พวกเขามักแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับความจริงของประเด็นต่างๆ    ในสังคม  โดยอาศัยปฏิภาณของตนเองโดยใช้เหตุผล  และการคาดคะเนเพื่ออธิบายความจริงตามสิ่งที่ได้ยินมา   เมื่อชาวสักกะเกิดมาพร้อมกับความไม่รู้         พวกเขาดำเนินชีวิตไปตามกิเลสและตัณหาของตนเอง  ขาดความอดทนต่อต้านกิเลสตัณหา   ไม่มีสติที่จะ (ระลึก) นึกถึงเกี่ยวกับประวัติของระบบวรรณะ       ซึ่งสั่งสมเป็นข้อมูลทางอารมณ์ในจิตใจ โดยเฉพาะเรื่องราวของความรักต่างวรรณะ     จึงขาดปัญญาที่จะเข้าใจกรรมของตนเอง     เมื่อพวกเขายึดติดกับอารมณ์ของโลกจนตกหลุมรักผู้คนต่างวรรณะ    เมื่อชีวิตของพวกเขาเต็มไปด้วยความมืดมน   ส่งผลให้พวกเขาขาดปัญญาเข้าใจหลักศีลธรรมอันดีงามของชาวสักกะ   และกฎหมายระบบวรรณะ     พวกเขากระทำความผิดต่อคำสอนของศาสนาพราหมณ์และกฎหมายระบบวรรณะด้วยความไม่รู้ของตนเอง    พวกเขาจะถูกลงโทษโดยสังคม  พวกเขาต้องเสียสิทธิ เสรีภาพ และหน้าที่ตามกฎหมายวรรณะไปตลอดชีวิต    ไม่อาจกลับคืนสู่สถานะเดิมทางสังคม โดยคนในสังคมอ้างว่าพระพรหมลงโทษ

                    ในสมัยพุทธกาล     พระพุทธเจ้าทรงเป็นแบบอย่างให้มนุษยชาติได้เรียนรู้ถึงวิธีการพัฒนาศักยภาพชีวิต    เพื่อบรรลุสัจธรรมสูงสุด   ซึ่งเป็นความรู้ที่อยู่เหนือความเข้าใจของมนุษย์     พระพุทธเจ้าทรงค้นพบวิธีพิจารณาความจริงที่สมมติขึ้นและวิธีพิจารณาความจริงขั้นปรมัตถ์ด้วยการปฏิบัติตามหลักอริยมรรคมีองค์ ๘เพื่อบรรลุถึงความจริงขั้นปรมัตถ์ของชีวิต   ในยุคหลังพุทธกาล  พระเจ้าอโศกมหาราชทรงส่งพระธรรมทูตต่างประเทศจากราชอาณาจักรโมริยะ   ไปเผยแผ่พระพุทธศาสนาไปยังโลกตะวันตก    นักปรัชญาตะวันตกได้บูรณาการหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาเข้ากับปรัชญาตะวันตก        โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้เหตุผลทางพุทธศาสนา   ซึ่งเป็นเครื่องมือที่พระพุทธเจ้าทรงใช้ในการอธิบายสัจธรรมสูงสุดของชีวิตมนุษย์ พระองค์ทรงตรัสรู้นั้น    ไปใช้ในการอธิบายความจริงของการมีอยู่ของเทพเจ้า  เป็นต้น

                     อย่างไรก็ตาม สังคมในโลกตะวันตกยังคงมืดมน  เพราะนักปรัชญาตะวันตกใช้เหตุผลทางพระพุทธศาสนาเพื่ออธิบายความจริงของชีวิตมนุษย์และสร้างความเข้าใจในความจริงที่อยู่เหนือความเข้าใจของมนุษย์        นั่นคือ การมีอยู่ของเทพเจ้าจากมุมมองของนักปรัชญาตะวันตก  อย่างไรก็ตามเหตุผลดังกล่าวเป็นทฤษฎีแห่งสัจธรรมเท่านั้น  เมื่อชาวตะวันตกไม่ได้ปฏิบัติตามมรรคมีองค์ ๘      เพื่อเข้าถึงความจริงขั้นปรมัตถ์แล้ว     การศึกษาการใช้เหตุผลเชิงปรัชญานั้นเป็นการศึกษาเชิงทฤษฎีเท่านั้น ไม่ใช่การปฏิบัติเพื่อเข้าถึงสัจธรรมของชีวิต  พวกเขาไม่สามารถบรรลุถึงความจริงของชีวิตได้ ดังนั้น ผู้คนในโลกตะวันตกจึงยังคงดำรงชีวิตอยู่ในความมืดมนต่อไป

              ในสมัยอินเดียโบราณ    พราหมณ์บางคนเป็นนักตรรกศาสตร์และนักปรัชญา     มักอธิบายความคิดเห็นเกี่ยวกับความจริงของตนโดยใช้เหตุผลและคาดคะเนความจริง    การให้เหตุผลของพวกเขาบางครั้งก็ถูกต้องในการอธิบายความจริง บางครั้งก็ไม่ถูกต้อง   บางครั้งพวกเขาก็อธิบายความจริงด้วยวิธีนี้      บางครั้งก็แบบนั้น    เมื่อเหตุผลเกี่ยวกับความจริงของคำตอบของนักตรรกศาสตร์หรือนักปรัชญาคลุมเครือและไม่ชัดเจน         วิญญูชนเช่นเจ้าชายสิทธัตถะแห่งราชวงศ์ศากยะ หรือพระพุทธเจ้าจะทรงไม่เชื่อความคิดเห็นของพราหมณ์  ซึ่งเป็นนักตรรกะหรือนักปรัชญาในเรื่องดังกล่าว        และจะไม่ยอมรับความคิดเห็นของพราหมณ์ ว่าเป็นความรู้ที่แท้จริงในเรื่องดังกล่าว          ยกตัวอย่างเช่นเจ้าชายสิทธัตถะทรงได้ยินเรื่องราวเกี่ยวกับ "จัณฑาล"     ถูกพระพรหมลงโทษตามกฎหมายวรรณะและจารีตประเพณีแล้ว      จัณฑาลเหล่านี้ถูกบังคับให้เร่ร่อนไปตามท้องถนนในนครใหญ่ไปตลอดชีวิต   พระองคทรงไม่ได้เชื่อทันทีว่า เรื่องราวนี้เป็นความจริง         พระองค์ทรงสงสัย  ข้อเท็จจริงของเรื่องนี้       พระองค์จึงทรงสืบหาข้อเท็จจริงและรวบรวมหลักฐานต่าง ๆ    เช่นคำให้การของพยานจากพราหมณ์นิกายต่าง ๆ ที่อ้างว่าสื่อสารกับเทพเจ้าเป็นประจำผ่านพิธีบูชายัญ เพื่อขอพรให้ความปรารถนาของมนุษย์       อย่างไรก็ตามเมือพระองค์ทรงซักถามถึงที่มาของพระพรหมก็ไม่มีใครสามารถตอบได้  เป็นต้น       

                  ในยุคหลังพุทธกาล เมื่อวิธีการให้เหตุผลของพระพุทธเจ้าซึ่งเป็นเครื่องมือของนักปรัชญาและนักตรรกะชาวอินเดียโบราณ  ได้ถูกเผยแผ่ไปโลกตะวันตกผ่านพระธรรมทูตต่างประเทศแห่งราชอาณาจักรโมริยะและการเผยแผ่ศาสนาคริสต์ของบาทหลวงชาวตะวันตก    ไปยังตะวันออกไกล     พวกเขาเขียนจดหมายเหตุเล่าถึงอุปสรรคการเผยแผ่คำสอนของศาสนาคริสต์ในดินแดนต่าง ๆ ทั่วโลก         บันทึกเรื่องราวเหล่านั้น   โดยเฉพาะคัมภีร์พระพุทธศาสนาไปยังประเทศของพวกเขา เพื่อพัฒนาความรู้เหล่านั้น    ไปพัฒนาเป็นความรู้ของพวกเขา     โดยนักปรัชญาตะวันตกนำความรู้ของพระพุทธศาสนาไปประยุกต์ใช้กับปรัชญาตะวันตก         ทำให้การคิดแบบมีเหตุผลในโลกตะวันตกเจริญรุ่งเรืองมาก โดยเฉพาะอังกฤษและฝรั่งเศส    พวกเขามีความคิดแบบมีเหตุผล โดยใช้เหตุผลครอบงำความคิดของผู้คน เพื่อไล่ล่าอาณานิคมต่าง  ๆ  ทั่วโลก    

             อย่างไรก็ตาม       การคิดของนักตรรกะและนักปรัชญาที่มีเหตุผลในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง ก็เป็นเพียงการแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับความจริงตามหลักเหตุผลและการคาดคะเนความจริงเท่านั้น    อย่างไรก็ตามการใช้เหตุผลของนักปรัชญาและนักตรรกะนั้น  บางครั้งก็ถูกต้องบ้าง  บางครั้งไม่ถูกต้อง  บางครั้งก็ให้เหตุผลแบบนี้บางครั้งก็ให้เหตุผลแบบนั้นทั้งนี้เนื่องจากนักปรัชญาและนักตรรกะ  ซึ่งเป็นมนุษย์มีลักษณะของอายตนะภายในร่างกายที่มีข้อจำกัดในการรับรู้สิ่งต่าง ๆ   ยิ่งไปกว่านั้น มนุษย์ยังมีอคติต่อผู้อื่นเนื่องจากความไม่รู้ ความกลัว  ความเกลียดชังและความรัก  เป็นต้น        พวกเขามักจะยืนกรานข้อเท็จจริงเพื่อเข้าข้างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง    ชีวิตของพวกเขาจึงเต็มไปด้วยความมืดมน ขาดความสามารถในการใช้เหตุผล    เพื่ออธิบายความจริงของเรื่องใดเรื่องหนึ่งได้อย่างสมเหตุสมผล     

                       การสร้างเครื่องมือวิทยาศาสตร์  เมื่อชีวิตมนุษย์เต็มไปด้วยความมืดมน       จึงขาดปัญญาที่จะเข้าใจความจริงที่สมมติขึ้นและความจริงขั้นปรมัตถ์        มนุษย์ที่เป็นนักตรรกศาสตร์และนักปรัชญาจึงไม่สามารถคิดอย่างมีเหตุผล เพื่ออธิบายความจริงของเรื่องนั้นได้อย่างสมเหตุสมผล     ยกตัวอย่างเช่น มนุษย์   โลก   จักรวาล  ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ  และดวงดาวที่อยู่ไกลออกไป     นักวิทยาศาสตร์ได้ก้าวข้ามข้อจำกัดของอายตนะภายในการรับรู้ดวงดาวอันไกลโพ้น   ด้วยการสร้างกล้องโทรทรรศน์           เพื่อสำรวจข้อเท็จจริงดวงดาวต่าง ๆ และรวบรวมหลักฐาน เพื่อพิสูจน์ความจริงของดวงดาวต่าง ๆ        หรือสร้างกล้องจุลทรรศน์ขึ้นเพื่อดูจุลภาคขาดเล็กที่สุด     สิ่งนี้ได้ขยายขอบเขตความรู้ทางวิทยาศาสตร์อย่างไม่สิ้นสุดและเปิดกว้างทางการศึกษาใหม่สำหรับวิชาเหล่านี้   งานวิจัยหลายชิ้นที่มีคุณค่าต่อการพัฒนาสังคม ยังคงได้รับการอนุรักษ์ไว้ และสามารถสืบสานและต่อยอดความรู้เหล่านั้นให้เกิดประโยชน์มากยิ่งขึ้น 

        ในยุคหลัง ๆนักวิทยาศาสตร์ได้พัฒนาวิทยาศาสตร์ประยุกต์เพื่อสร้างเทคโนโลยี่คอมพิวเตอร์และอินเตอร์เน็ต        เพื่อตอบสนองความอยากรู้อยากเห็นของผู้คนทั่วโลก   ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรม   วิถีชีวิต     และเพิ่มประสิทธิภาพของมนุษย์ด้วยการใช้เทคโนโลยี่คอมพิวเตอร์และอินเตอร์เน็ตในการจัดการ       และจัดเก็บข้อมูลต่าง ๆ ยิ่งไปกว่านั้นข้อมูลยังสามารถถูกดึงมาใช้ให้เกิดประโยชน์มากขึ้น        รวดเร็วขึ้นและแม่นยำสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของระบบเมื่อความรู้ทางวิชาการทั่วโลกเปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก      เราได้เห็นข้อจำกัดในการรับรู้ผ่านอายตนะภายในของมนุษย์ในแต่ละยุคสมัย  ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการพัฒนาและปฏิรูปให้เหมาะสมกับสังคมมนุษย์ที่เปลี่ยนแปลงไป 

             อันเนื่องมาจากความคิดเห็นของมนุษย์ที่เรียกว่า "มโนกรรม"  นำไปสู่การกระทำทางวาจาที่เรียกว่า "วจีกรรม"และการกระทำทางกายที่เรียกว่า "กายกรรม"     ต่อมาเมื่อความรู้ทางวิทยาศาสตร์ก้าวหน้าขึ้นวิศวกรคอมพิวเตอร์ได้คิดค้นนวัตกรรมใหม่  ๆ     โดยการสร้างแอปพลิเคชั่น เพื่อเผยแพร่ความรู้ในพระไตรปิฎกมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย  และพระไตรปิฎกฉบับหลวง     แอบพริเคชั่นเหล่านี้อำนวยความสะดวกในการศึกษาพระไตรปิฎก    เพียงพิมพ์คำที่ต้องการลงในแอปพลิเคชั่น พระไตรไตรปิฎกราชวิทยาลัย   ผู้ใช้สามารถค้นหาข้อเท็จจริงที่ต้องการศึกษาในพระไตรปิฎกมหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัยได้อย่างง่ายดายขึ้น ไม่จำเป็นต้องอ่านพระไตรปิฎกทุกเล่มอีกต่อไป ไม่ว่จะเป็นข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการเมือง เศรษฐกิจ  สังคม ศาสนาพราหมณ์ ความเชื่อเกี่ยวกับการมีอยู่ของเทพเจ้าและพิธีกรรมบูชายัญที่เกิดขึ้นในอินเดียโบราณ ไม่จำเป็นต้องอ่านพระไตรปิฎกทั้ง  ๔๕ เล่ม และอรรถกถา ๙๑ เล่มต่อไป                 

๒.ญาณวิทยาเป็นสาขาหนึ่งของปรัชญา  

                  โดยทั่วไป   มนุษย์ทุกคนมีอายตนะภายในที่จำกัดความสามารถในการรับรู้และมักมีความคิดเห็นที่อคติ     เพื่อเข้าข้างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง       ปัจจัยเหล่านี้ส่งผลให้ชีวิตมนุษย์เต็มไปด้วยความมืดมิดและขาดปัญญาที่จะเข้าใจความจริงที่สมมติขึ้น        และความจริงขั้นปรมัตถ์  ดังนั้น พวกเขาจึงไม่สามารถอธิบายความจริงของคำถามใด ๆ ได้อย่างมีเหตุผล      ด้วยเหตุนี้ ตามคำสอนของพระพุทธเจ้าทรงสอนว่า       พราหมณ์บางคนในโลก ซึ่งเป็นนักตรรกศาสตร์และนักปรัชญา  พวกเขามักจะแสดงความเห็นในเรื่องต่าง ๆ  โดยอาศัยเหตุผลและคาดคะเนความจริงจากสิ่งที่ได้ยินมา           นักตรรกะและนักปรัชญามักใช้เหตุผล       เป็นเครื่องมือทางปรัชญาในการอธิบายความจริงของเรื่องนั้น  บางครั้งเหตุผลของพวกเขาก็ถูกต้อง    บางครั้งก็ไม่ถูกต้อง   บางครั้งพวกเขาใช้เหตุผลแบบหนึ่ง         บางครั้งก็ใช้เหตุผลอีกแบบหนึ่ง  เมื่อคำอธิบายความจริงนั้นคลุมเครือและไม่ชัดเจน         วิญญูชนเช่นเจ้าชายสิทธัตถะหรือพระพุทธเจ้าเมื่อได้ยินความคิดเห็นนั้น    พระองค์ทรงไม่เชื่อถือและไม่ยอมรับบุคคลนั้นเป็นพยานยืนยันความจริงในเรื่องนั้นได้       

              ตัวอย่างเช่น พราหมณ์ใสมัยพุทธกาล ซึ่งเป็นนักตรรกศาสตร์และนักปรัชญาได้อธิบายความจริงของคำตอบ   โดยกล่าวว่าพระพรหมพระอิศวรทรงสร้างมนุษย์    และสร้างระบบวรรณะโดยกำหนดหน้าที่ให้แก่มนุษย์ตามวรรณะของตน     พวกเขายังอ้างว่ามนุษย์สามารถสื่อสารกับเทพเจ้าเหล่านี้ได้ ผ่านพิธีกรรมบูชายัญของพราหมณ์      นอกจากนี้ พระพรหมยังสามารถลงโทษมนุษย์ได้ ที่เรียกว่า "พรหมณ์ทัณฑ์"  โดยพระองค์ทรงบัญชาให้สังคมลงโทษมนุษย์      ด้วยการเนรเทศออกจากบ้านตลอดชีวิต    เป็นต้น    อย่างไรก็ตาม      เมื่อเจ้าชายสิทธัตถะทรงได้ยินความคิดเห็นของพราหมณ์ชาวอารยันในเรื่องนี้        พระองค์ทรงตระหนักว่า     พระองค์ไม่เคยรับรู้ถึงการมีอยู่ของเทพเจ้าโดยตรง ผ่านอายตนะภายใน      และพระองค์ทรงไม่สามารถสื่อสารกับเทพเจ้าเหล่านั้นผ่านพิธีกรรมบูชายัญได้       การทำเช่นนั้นจะเป็นการละเมิดคำสอนของศาสนาพราหมณ์และกฎหมายของระบบวรรณะ    หากพระองค์ทรงประกอบพิธีกรรมบูชายัญด้วยพระองค์เอง      พระองค์จะต้องเผชิญกับการลงโทษของพระพรหม         เช่น การถูกเนรเทศออกจากพระราชวังกบิลพัสดุ์   เป็นต้น    

                 ด้วยเหตุนี้ แม้ว่านักปรัชญาและนักตรรกะศาสตร์จะสามารถอธิบายความจริงของเรื่องใด  ๆ   ได้อย่างมีเหตุผล      แต่พระพุทธเจ้าตรัสรู้ว่าธรรมชาติของชีวิตมนุษย์นั้น     มีอายตนะภายในที่จำกัดในการรับรู้และมีความคิดที่อคติใช้เหตุผลอธิบายความจริงเพื่อเข้าข้างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง    สิ่งนี้ทำให้ชีวิตของพวกเขาเต็มไปด้วยความมืดมน      ส่งผลให้พวกเขาขาดปัญญาในการเข้าใจความจริงที่สมมติขึ้น และความจริงขั้นปรมัตถ์ได้             เมื่อพวกเขาใช้เหตุผลเพื่ออธิบายความจริงเกี่ยวกับความจริงของมนุษยชาติ    โลก    ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ    และเหตุการณ์ทางสังคม   บางครั้งพวกเขาก็ใช้เหตุผลที่ถูกต้อง บางครั้งก็ใช้เหตุผลไม่ถูกต้องหรือบางครั้งใช้เหตุผลในลักษณะนี้หรือในลักษณะนั้น  

              ดังนั้น  จึงเป็นหน้าที่ของญาณวิทยาที่จะสร้างวิธีการพิจารณาความจริงโดยการอนุมานความรู้จากหลักฐานต่าง ๆ    เพื่อหาเหตุผลมาอธิบายคำตอบของปัญหาที่ว่า"     เราจะรู้ได้อย่างไรว่าข้อเท็จจริงที่เราได้ยินเป็นความจริง   ?      อะไรเป็นตัวกำหนดว่าข้อเท็จจริงใดเป็นจริงหรือเท็จ ?       ความรู้ของมนุษย์คืออะไร ?      ลักษณะเฉพาะของความรู้ของมนุษย์คืออะไร   ?         เป็นความรู้เชิงอัตวิสัยหรือวัตถุวิสัย  เราสร้างความรู้ได้อย่างไร ?  ปัจจัยใดบ้างที่เอื้อต่อความรู้ ?  ในการแก้ปัญหานี้ นักปรัชญาหลายท่านได้ค้นพบวิธีแสวงหาความรู้     ซึ่งวิธีการสากลที่ทุกคนสามารถใช้ได้           การแสวงหาความจริงและบรรลุผลเดียวกัน  คือ การสร้างความรู้เกี่ยวกับกระบวนการพิจารณาความจริงในรูปแบบต่าง ๆ    โดยการอนุมานความรู้จากหลักฐาน      โดยใช้เหตุผลเป็นเครื่องมือในการอธิบายความจริงในเรื่องนั้น ๆ   ภายใต้ขอบเขตของความรู้เชิงญาณวิทยา  เป็นต้น 

๒.๑.ต้นกำเนิดแห่งความรู้ของมนุษย์   

                    โดยทั่วไปแล้ว   ความรู้ทางปรัชญา พระพุทธศาสนาและวิทยาศาสตร์นั้น  ถือเป็นความรู้ของมนุษย์       อย่างไรก็ตาม เมื่อได้ยินข้อเท็จจริงนี้  ผู้เขียนไม่ได้เชื่อในทันที            ผู้เขียนตั้งสงสัยข้อเท็จจริงไว้ก่อน จนกว่าจะได้ตรวจสอบข้อเท็จจริง           และรวบรวมพยานหลักฐานเพื่อพิสูจน์ว่ามนุษย์เป็นผู้สร้างความรู้ขึ้นมา    แต่เมื่อเราศึกษาประวัติศาสตร์ของความรู้ในสาขาต่าง   ๆ       เราจะได้ยินเรื่องราวที่เล่าสืบทอดกันมาตั้งแต่ก่อนสมัยพุทธกาลจนถึงปัจจุบันนั้น ในประเด็นเกี่ยวกับชีวิตมนุษย์ชาวแคว้นสักกะ และชาวแคว้นโกลิยะเชื่อตามคำสอนของพราหมณ์นิกายต่าง ๆ ว่า       ชีวิตมนุษย์ถูกสร้างขึ้นจากกายของพระพรหม   

                  ดังนั้น ความรู้ในหลักสูตรศิลปศาสตร์   ๑๘ สาขานั้นจึงถูกประทานแก่มนุษยโดยพระพรหมเอง       แม้เราจะยอมรับความจริงข้อนี้โดยปริยายว่าเป็นความจริง    เมื่อพราหมณ์นำความรู้เหล่านี้ไปประยุกต์ใช้    จนนำไปสู่การละเมิดสิทธิมนุษยชน  เสรีภาพและหน้าที่และเลือกปฏิบัติต่อบุคคลในสังคม       เมื่อความรู้เรื่องการมีอยู่ของพระพรหมถูกนำไปใช้เพื่อบัญญัติกฎหมายวรรณะจารีตประเพณีโดยอ้างว่าพระพรหมได้สร้างวรรณะขึ้น       เพื่อให้มนุษย์  ซึ่งพระองค์ทรงสร้างขึ้นมาปฏิบัติหน้าที่ตามวรรณะที่ตนเกิดมายิ่งไปกว่านั้น    เมื่อประกาศบังคับใช้แล้ว  ย่อมมีสภาพบังคับตามกฎหมายที่ประชาชนต้องปฏิบัติตาม    กล่าวคือ  การห้ามมิให้ประชาชนแต่งงานข้ามวรรณะและการห้ามประชาชนปฏิบัติหน้าที่ที่เป็นของวรรณะอื่น    

                  ปัญหาก็คือว่า "เราจะรู้ได้อย่างไรว่าความรู้นี้เป็นความจริง  ? "  ต้นกำเนิดความรู้ของมนุษย์นั้น มีต้นกำเนิดจากจิตใจมนุษย์ ซึ่งใช้อายตนะภายใน     เพื่อรับรู้สิ่งต่าง ๆ เช่น ภูเขา แม่น้ำ อาคารบ้านเรือน  รถยนต์และสิ่งที่จับต้องไม่ได้เช่น กลิ่น คลื่นวิทยุ  เสียง คลื่นอินเตอร์เน็ต        เมื่อสิ่งเหล่านี้เข้ามาในชีวิตเรา แต่จิตใจมนุษย์เป็นสิ่งจับต้องไม่ได้     จึงไม่สามารถเก็บวัตถุที่จับต้องได้หรือไม่มีรูปร่างไว้ในจิตใจของตนเองได้    นอกจากการรวบรวมเรื่องราวต่าง ๆ  ของสิ่งเหล่านั้นไว้เป็นหลักฐานทางอารมณ์       อย่างไรก็ตาม  ธรรมชาติของจิตใจมนุษย์คือเมื่่่่อรับรู้สิ่งใดสิ่งหนึ่ง  มักจะคิดจากสิ่งนั้น  โดยอนุมานความรู้จากหลักฐานทางอารมณ์ภายใน   โดยใช้เหตุผล  เป็นเครื่องมือในการอธิบายความจริงของคำตอบนั้น       หากข้อเท็จจริงใดที่จิตใจรับรู้แล้วเป็นที่น่าพอใจ ก็จะทำให้เกิดความรู้สึกพึงพอใจ          หากข้อเท็จจริงใดที่จิตรับรู้แล้ว  ไม่เป็นที่น่าพอใจ  ก็จะให้เกิดความทุกข์    

              ดังนั้น ต้นกำเนิดความรู้ของมนุษย์       จึงมีจุดเริ่มต้นที่จิตใจมนุษย์รับรู้เหตุการณ์ต่าง       ๆ    ผ่านอายตนะภายใน  ซึ่งมีทั้งสิ่งที่จับต้องได้และนามธรรม   และรวบรวมเหตุการณ์เหล่านั้นไว้เป็นหลักฐานทางอารมณ์อยู่ในจิตใจ        อย่างไรก็ตาม  ธรรมชาติของมนุษย์ มิได้เพียงแค่รับรู้และเก็บหลักฐานทางอารมณ์ไว้ในจิตใจเท่านั้น        แต่มีธรรมชาติของนักคิดอีกด้วย    เมื่อรู้สิ่งไหน  พวกเขาก็จะคิดจากสิ่งนั้นโดยจิตใจมนุษย์จะวิเคราะห์หลักฐานทางอารมณ์   โดยอนุมานความรู้เพื่อพิสูจน์ความจริงของเรื่องนั้น   โดยใช้เหตุผลเป็นเครื่องมือในการอธิบายความจริงของเรื่องนั้นอย่างสมเหตุสมผล    เหตุผลของคำตอบเรื่องนั้น  ถือว่าเป็นความรู้ที่แท้จริงของมนุษย์คนนั้น  กล่าวอีกนัยหนึ่งจิตใจของมนุษย์    ถือเป็นต้นกำเนิดความรู้ของมนุษย์ในทุกสาขาวิชาเป็นต้น 

ติดตามปัญหาญาณวิทยาเกี่ยวกับสาเหตุที่เจ้าชายสิทธัตถะทรงผนวช  (ตอน๓)