บทนำ สีสันแห่งสุนทรียภาพของวัดพระศรีสรรเพชญ์ตามหลักปรัชญาพุทธภูมิ

   Introduction :  the Aesthetics Color of   Wat Phra Sir Sanphet    according  to Buddhaphumi philosophy

๑.บทนำ 
๒.สีสันแห่งสุนทรียภาพในจิตมนุษย์ 
๓.วัดพระศรีสรรเพชญ์
๔.วิเคราะห์สีสันแห่งสุนทรียภาพในวัดพระศรีสรรค์เพชญ์

๑.บทนำ 

      ในช่วงพักจากการสอนปรัชญาในหลักสูตรพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาปรัชญาของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตนครราชสีมา ผู้เขียนได้มีโอกาสไปเยี่ยมชมอุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา อำเภอเมือง จังหวัดพระนครอยุธยา อดีตราชธานีของอาณาจักรศรีอยุธายา เมืองโบราณแห่งนี้มีชื่อเสียงในด้านปรัชญาพุทธเถรวาท วัฒนธรรมอันวิจิตรงดงามและความเจริญรุ่งเรืองทางเศรษฐกิจ การเมืองและการทหาร  เป็นต้น  พ่อค้าชาวอินเดียหลายรุ่นเดินทางมาโดยเรือบรรทุกสินค้าขนาดใหญ่ ขนส่งสินค้าต่าง ๆ เช่น แก้ว แหวน เงินทองและอัญมณีสีต่าง ๆ  มาจำหน่ายให้ชาวพื้นเมืองในดินแดนของรัฐสุวรรณภูมิ นอกจากนี้มิชชั่นนารีชาวคริสต์ยังเดินทางมาจากยุโรป เพื่อเผยแพร่คำสอนของศาสนาคริสต์แก่ชาวพุทธในอยุธยา ดินแดนแห่งสยามนี้เต็มไปด้วยรอยยิ้มที่แสดงถึงมิตรภาพ และการต้อนรับอย่างอบอุ่นแก่ผู้ที่เดินทางข้ามมหาสมุทรอินเดียอันกว้างใหญ่ เพื่อเผยแพร่คำสอนของพระเจ้า 

    บาทหลวงชาวฝรั่งเศสท่านหนึ่งได้เขียนจดหมายเหตุหรือกล่าวอีกนัยหนึ่งคือหนังสือที่บันทึกเหตุการณ์ รายงานหรือบันทึกเรื่องราวต่าง ๆ ซึ่งคล้ายกับเอกสารที่หน่วยราชการ  รัฐวิสาหกิจ หรือบริษัทเอกชนจัดทำขึ้นเพื่อใช้เป็นหลักฐาน และเครื่องมือในการปฏิบัติงาน เป็นต้น จดหมายเหตุนี้บรรยายถึงประวัติศาสตร์ทางเศรษฐกิจ การเมือง สังคม และวัฒนธรรมของพระพุทธศาสนาเถรวาทในอยุธยา จดหมายเหล่านี้เขียนเป็นภาษาฝรั่งเศส บันทึกเหล่านี้สะท้อนให้เห็นถึงเหตุการณ์ทางสังคมที่เกิดขึ้นในกรุงศรีอยุธยา  เมืองหลวงของอาณาจักรสยามในเวลานั้น  จดหมายเหตุภาษาฝรั่งเศสเหล่านี้ ถือเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์อันล้ำค่าของสมัยนั้น โดยหยิบยกประสบการณ์ชีวิตของบาทหลวงชาวฝรั่งเศส ท่านเหล่านี้มาเล่าขานและสั่งสมไว้ในความทรงจำไว้เป็นความติดตัวของตนกลับคืนสู่ฝรั่งเศส เล่าถึงเรื่องราววิถีชีวิตของชาวพระนครศรีอยุธยาในยุคนั้น เปรียบเสมือนคำมั่นสัญญาแห่งความทรงจำของชาวเมืองนี้ วิถีชีวิตชาวเมืองใหญ่ในยุคนั้นสีสรรของศิลปะและวัฒนธรรมอันหลากหลาย ทั้งการก่อสร้างบ้านเมือง เสื้อผ้า การแต่งกาย อาหาร  ยารักษาโรค  สินค้าและบริการที่ส่งออกไปต่างประเทศ พระนครศรีอยุธยาแห่งตะวันออกถูกถ่ายทอดผ่านตัวอักษรเป็นภาษาฝรั่งเศส   เป็นเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ให้คนรุ่นหลังได้อรรถรสจากการอ่านเรื่องราวทางประวัติศาสตร์อย่างเพลิดเพลิน จนไม่เคยรู้สึกว่า ตนอิ่มเอมกับรสชาติในจินตนาการจากเรื่องราวของประวัติศาสตร์เหล่านั้นเหมือนกับอาหารมื้อเช้า กลางวัน และเย็นที่ผู้คนรับประทานมาตลอดชีวิต บัดนี้ได้กลายความทรงจำที่ผู้แสวงหาโชคลาภทั่วโลกยังคงสั่งสมไว้ในความทรงจำของผู้คน แม้จะล่วงลับไปนับไม่ถ้วน แต่ความทรงจำนั้นไม่เคยเลือนหายไปจากใจผู้คน การกลับมาเกิดใหม่บนโลกนี้ การได้กลับมาเยือนเมืองอันงดงามแห่งนี้ ขึ้นอยู่กับปัจจัยแห่งบุญบารมีและการอธิษฐานที่ผูกพันดวงวิญญาณให้มาเกิดใหม่  ณ ที่แห่งนี้ 

        ดังนั้นเมื่อมนุษย์ตายไป ชีวิตของพวกเขาจึงไม่สูญสิ้น เพราะวิญญาณได้ออกจากร่างกายที่เคยอาศัยอยู่เพียงชั่วคราวและไปเกิดในภพภูมิใหม่อีกต่อไปเช่นเดียวกับพระนครศรีอยุธยา  ราชธานีเมืองหลวงของอาณาจักรอยุธยาที่ยิ่งใหญ่ แม้ว่ากรุงศรีอยุธยา จะเคยเกิดขึ้นมีชีวิตอยู่ ๔๑๗ ปีและล่มสลายไปแล้ว แต่ชื่อเสียงของกรุงศรีอยุธยาก็ไม่เคยสูญหายไปจากสัญญาของมนุษยชาติ ผู้ถือกำเนิดเกิดในกรุงศรีอยุธยาแห่งนี้ พวกเขาได้เคยซึ่มซับความรู้ผ่านอายตนะภายในเกี่ยวกับชีวิตในเมืองที่ครั้งหนึ่งเคยรุ่งเรืองนี้ ซึ่งเปี่ยมล้นด้วยปัญญาอันเดียวกันตลอดไปยิ่งไปกว่านั้น ปัญญาของพวกเขายังบันทึกเรื่องราวของผู้คน ชื่อเสียง เกียรติยศ ความงดงามของชีวิตและประวัติศาสตร์ของพวกเขา สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นหลักฐานแห่งความทรงจำของผู้คนซึ่งบันทึกไว้ในพงศาวดารมากมาย และบันทึกของนักบวชเผยแพร่พระกิตติคุณไปยังผู้คนในดินแดนต่างๆ ผู้ที่มีชีวิตอยู่ในยุคนั้นได้กลับชาติมาเกิดใหม่และยังคงศึกษาเรื่องราวเหล่านั้นอย่างไม่สิ้นสุด

    ผู้เขียนตัดสินใจเขียนเรื่องสีสันแห่งสุนทรียศาสตร์  ณ  วัดพระศรีสรรเพชญ์ (The color of aesthetics in Wat Phra sir Sanphet) นี้เพื่อถ่ายทอดความงดงามของชีวิตในพระนครศรีอยุธยาโบราณเพื่อให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาแง่มุมต่าง ๆ ของชีวิต  บทความนี้เป็นงานเขียนเชิงวิเคราะห์ที่อิงจากเหตุผลส่วนตัวของผู้เขียนเอง   อย่างไรก็ตาม กระบวนการคิดจากงานเขียนชิ้นนี้น่าจะมีประโยชน์ต่อผู้อ่าน อาจนำไปต่อยอดพัฒนาและสร้างสรรค์นวัตกรรมของตนเองเพื่อประโยชน์สูงสุดต่อสังคมและประเทศชาติ เป็นต้น