บทนำเกี่ยวกับวิธีการเรียนรู้ของมนุษย์ในพระไตรปิฎก

An Introduction to  Human Learning Methods in The  Tripitaka

จุดประสงค์เพื่อการศึกษา

๑.เพื่อศึกษาบุคคลแต่ละคน 

๒.เพื่อการศึกษาเกี่ยวกับวิธีการเรียนรู้ในพระไตรปิฎก 

๓.บทวิเคราะห์วิธีการเรียนรู้ของบุุคคลแต่ละคนกับวิธีการเรียนรู้ในพระไตรปิฎก

บทนำ

               ประเทศไทยได้รับการยกย่องอย่างกว้างขวางว่ามีระบบการศึกษาที่ดีที่สุดแห่งหนึ่งในโลก   รัฐบาลได้พัฒนาพลเมืองผ่านระบบการศึกษาแห่งชาติอย่างประสบความสำเร็จ ผลิตบัณฑิตที่รับใช้สังคมและประเทศชาติ    บัณฑิตเหล่านี้สามารถสร้างรายได้จำนวนมากให้เข้ากับระบบภาษีของประเทศชาติ      รายได้จากการภาษีนี้สามารถนำไปใช้การพัฒนาบุคลากรที่มีทักษะ และเพื่อให้ทันกับการเปลี่ยนแปลงของโลกได้  ในปีการศึกษา๒๕๕๗ มีสถาบันการศึกษาทุกระดับ  ๓๘,๘๓๘ แห่ง  มีครูและอาจารย์ผู้สอน ๖๙๖,๒๓๑ คน รับผิดชอบในการพัฒนาศักยภาพของนักศึกษา ๑๒,๙๖๘,๑๓๒ คน  

          ตลอดหลายปีที่ผ่านมา      มีวัดพุทธไม่น้อยกว่า ๓๓,๙๐๒ แห่ง ที่ยังคงทำหน้าที่เป็นสถาบันการศึกษาเพื่อ "ชีวิต" ช่วยแบ่งเบาภาระของรัฐบาลในการพัฒนาศักยภาพของประชาชน    วัดเหล่านี้ส่งเสริมความมั่นใจในตนเอง    สอนการปฏิบัติอริยมรรค ๘ ประการอย่างขยันขันแข็งเพื่อความพึ่งพาตนเอง   การใช้ชีวิตอย่างมีสติบนพื้นฐานของประสบการณ์ชีวิตและความรู้ที่สั่งสมอยู่ในจิตใจ    และมีสมาธิที่แน่วแน่เพื่อปัญญาในการเข้าใจความจริงที่สมมติขึ้น และความจริงขั้นปรมัตถ์ สิ่งเหล่านี้ ช่วยเสริมสร้างพลังให้แต่ละบุคคลากรสามารถแก้ไขปัญหาของตนเองได้สำเร็จ   เพาะบมจิตใจที่บริสุทธิ์ปราศจากอคติและความโกรธ   ความอ่อนโยน ความสามารถในการปรับตัวเข้าในการเข้าสังคม ความมั่นคงทางอารมณ์ในเป้าหมายชีวิตและความทุ่มเทอย่างไม่ย่อท้อในการรับใช้ประชาชนและประเทศชาติ

             ทุกปี วัดพุทธทั่วราชอาณาจักรไทยจัดกิจกรรมทางศาสนารวมถึงการปฏิบัติธรรม     และโปรแกรมโครงการปฏิบัติธรรมอื่น ๆ ในวันหยุดสำคัญทางพุทธศาสนา     ในปี พ.ศ.๒๕๕๙ ชาวไทยพุทธกว่า ๑๙ ล้านคน   เข้าร่วมพิธีสวดมนต์ส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ ณ.  สถานที่ทางพุทธศาสนา  ๒๒,๙๖๗  แห่ง อย่างไรก็ตาม ปัญหาด้านความปลอดภัยสาธารณะและการรักษาทรัพย์สิน ปัญหาเศรษฐกิจ  ปัญหาสังคม  จริยธรรมทางการเมืองและความเชื่อของประชาชน ยังคงเป็นประเด็นสำคัญระดับชาติและเป็นข่าวประจำวัน ข้อมูลต่าง ๆ  สามารถเข้าถึงได้ง่ายทางออนไลน์ผ่านหน้าจอคอมพิวเตอร์และโทรศัพท์มือถือเมื่อผู้คนเข้าถึงและบริโภคข้อมูลทางออนไลน์  พวกเขาก็จะสั่งสมข้อมูลเชิงอารมณ์เกี่ยวกับพฤติกรรมของผู้คนในสังคม เมื่อมนุษย์รับรู้สิ่งใดสิ่งหนึ่ง พวกเขาก็จะคิดถึงสิ่งนั้นและความรู้สึกพอใจกับพฤติกรรมนั้น จากนั้นพวกเขาก็จะเลียนแบบพฤติกรรมนั้นโดยตั้งใจ   โดยต้องการที่จะเป็นเหมือนผู้อื่นและต้องการที่จะมีสิ่งต่างๆเหมือนกับผู้อื่น  ดังนั้น การได้มาซึ่งทรัพย์สินโดยมิชอบด้วยกฎหมาย  จึงเป็นการกระทำที่ขัดต่อศีลธรรมอันดีงามของสังคม และกฎหมายอาญาของประเทศ และได้กลายเป็นปัญหาสังคมในปัจจุบัน  

            พระพุทธเจ้าทรงสอนว่า   ชีวิตมนุษย์ประกอบด้วยปัจจัยทางกายและจิตใจ ซึ่งเป็นปัจจัยพิเศษที่ก่อให้เกิดชีวิตใหม่ ชีวิตมนุษย์ไม่อาจดำรงอยู่ได้หากปราศจากร่างกายหรือจิตใจ เช่นเดียวกับท่อนไม้แห้งที่ไม่สามารถดำรงอยู่ได้หากปราศจากจิตใจ   หากจิตใจไม่สามารถใช้อายตนะภายในของร่างกายได้   จิตใจก็จะกลายเป็นวิญญาณไปเกิดใหม่ในโลกอื่น   สถานที่เกิดใหม่ของวิญญาณขึ้นอยู่กับกรรมดีหรือกรรมชั่ว  การกระทำของบุคคลเกิดขึ้นจากเจตนาในจิตใจ ซึ่งแสดงออกผ่านทางการกระทำทางกาย คำพูด และความคิด เป็นต้น    ธรรมของจิตใจมนุษย์ แม้จะไม่มีรูปร่าง แต่ก็เหมือนกระแสไฟฟ้าสลับที่ผันผวนอยู่ตลอดเวลา อย่างไรก็ตาม จิตใจไม่เสื่อมสลายไปพร้อมกับร่างกาย เพราะจิตใจมนุษย์มีธรรมชาติของการรู้ การคิด การเก็บข้อมูล และการจินตนาการเพื่อการสร้างภาพในใจ ดังนั้น จิตใจจึงสำคัญกว่าร่างกายมนุษย์

       แม้ว่าประเทศไทยจะมีระบบการศึกษาที่ทัดเทียบเท่ากับประเทศที่พัฒนาแล้ว แต่ประชาชนยังคงเผชิญกับการละเมิดต่อชีวิตและทรัพย์สินในชีวิตประจำวัน  ส่งผลให้เกิดความเสียหายเป็นมูลค่าหลายแสนล้านบาทต่อปี    มีผู้กระทำความผิดไม่ต่ำกว่าหนึ่งล้านคน  ถูกดำเนินคดีในศาล          เมื่อทราบข้อเท็จจริงเหล่านี้   ผู้เขียนจึงตั้งคำถามว่าเหตุใดเหตุการณ์เช่นนี้จึงเกิดขึ้นในเมื่อคนไทยเชื่อในกรรมตามคำสอนของพระพุทธเจ้า    ซึ่งการละเมิดศีลห้าถือเป็นความชั่วร้ายและนำไปสู่นรกหลังความตาย      ยิ่งไปกว่านั้น การกระทำดังกล่าวยังเป็นการรบกวนความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของสังคม และเป็นความผิดทางอาญาที่ต้องระวางโทษประหารชีวิต

           ในโลกปัจจุบันที่เทคโนโลยี่คอมพิวเตอร์และอินเตอร์เน็ตก้าวหน้าไปมากและมีอิทธิพลต่อสังคมทั่วโลก     เป็นพื้นที่ให้ผู้คนกล้าที่จะแสดงความคิดเห็นของตนทั้งทางกาย วาจา และความคิดเห็นผ่านทางออนไลน์มากขึ้น    พฤติกรรมเหล่านี้ฝังรากลึกและควบคุมไม่ได้ เนื่องจากขาดความตระหนักรู้ทางสังคม และไม่คำนึงถึงผลที่ติดตามจากการกระทำของตนในสังคม ทำไมชาวพุทธในประเทศไทยจึงเผชิญปัญหาทางสังคม    เช่น   อาชญากรรมและปัญหาสังคมอื่น ๆ  เห็นได้ชัดว่าประเทศของเรายังไม่ได้พัฒนาคุณค่าทางจิตวิญญาณอย่างมีนัยสำคัญเหนือกว่าในอดีต ความขัดแย้งทางความคิดระหว่างคนในสังคมและการเมือง ยังคงปรากฏให้เห็นทางสังออนไลน์ทุกวัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้เหตุผล ซึ่งเป็นเครื่องมือทางปรัชญา เพื่ออธิบายความเชื่อทางศาสนาทางออนไลน์   การพัฒนาเศรษฐกิจวัดจากอัตราความเติบโตทางตัวเลข สะท้อนแสดงความก้าวหน้าของชาติ โดยไม่คำนึงถึงความเป็นจริงของความยากจนในหมู่ประชากร  ยิ่งไปกว่านั้นความรู้ที่ได้รับจากอินเตอร์เน็ต  กำลังเปลี่ยนแปลงความเชื่อของผู้คนในอดีต เรายึดเอาพระพุทธเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์เป็นที่พึ่งสูงสุดของเรา    ในปัจจุบัน   เราบูชาเทพเจ้าที่เชื่อว่าจะนำมาซึ่งความเจริญรุ่งเรือง     เราประกอบพิธีกรรมทางสังคมต่าง ๆ   นี่เป็นปรากฏการณ์ทางสังคมที่เกิดขึ้นทุกวันในประเทศไทย และปรากฏการณ์ทางสังคมเหล่านี้ถูกนำมาตีความเพื่อหาตัวเลขสำหรับการพนัน  การซื้อสลากกินแบ่ง   ฯลฯ  บุคคลที่มีการศึกษาสูงและมีชื่อเสียงในสังคมบางส่วนก็ยังคงเชื่อในเทพเจ้าเหล่านี้อยู่  

            แม้ว่าจะมีงานวิจัยมากมายที่ให้ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับธรรมชาติของความทุกข์ สาเหตุแห่งความทุกข์   เป้าหมายในการดับความทุกข์และหนทางสู่การดับความทุกข์ ซึ่งทั้งหมดนี้มีให้บริการในสถาบันการศึกษาหลายแห่ง แต่การสำเร็จการศึกษาระดับปริญญา แสดงให้เห็นถึงระดับความรู้ของเราสำหรับการทำงานในองค์กรต่าง ๆ   เมื่อเราได้งานทำ  เราก็จะเริ่มเรียนรู้ใหม่อีกครั้งหนึ่งในที่ทำงาน     บางครั้งก็ได้รับความรู้ที่ไม่เคยได้รับมาก่อนจากการศึกษาในสถาบันการศึกษา     นี่เป็นปัญหาสำหรับผู้ที่เข้าสู่ตลาดแรงงานที่ขาดคุณสมบัติ  ความรับผิดชอบ  และความอดทนต่อปัญหาที่เกี่ยวข้องกับงาน   ทำให้เกิดความทุกข์และความไม่พึงพอใจในงาน ปัญหานี้ทวีความรุนแรงขึ้นทุกวัน ทำให้เพื่อนร่วมงานรู้สึกหดหู่ และถอนตัวออกจากการปฏิสัมพันธ์ทางสังคมในที่ทำงาน ให้ความสำคัญกับเรื่องราวและข้อความที่แชร์ทางโทรศัพท์มือถือมากกว่าสภาพแวดล้อมรอบตัว   เมื่อพิจารณาถึงสถานะปัจจุบันของการศึกษาแบบเปิด     เราต้องตระหนักว่าความรู้ในหลักสูตรแบบเปิดนั้น เป็นความรู้ของมนุษย์  ไม่ใช่สิ่งที่เทพเจ้าประทานให้    คำสอนทางศาสนาทั้งหมดมีต้นกำเนิดมาจากมนุษย์    องค์ประกอบความรู้   วิธีการแสวงความรู้ก็เป็นของมนุษย์ และความถูกต้องของความรู้ล้วนแต่ผ่านการพิจารณาจากมนุษย์ทั้งสิ้น  และคำสอนที่ถ่ายทอดในรูปแบบต่าง ๆ ล้วนมาจากศาสดาพยากรณ์ซึ่งก็เป็นมนุษย์เช่นกัน  แม้แต่วิทยาศาสตร์ก็เป็นความรู้ของมนุษย์       เช่น นักวิทยาศาสตร์, ครู และผู้เชียวชาญในหลากหลายสาขต่าง ๆ   ถ่ายทอดความรู้เหล่านี้ให้กับลูกศิษย์และคนรุ่นหลัง

         จากข้อเท็จจริงเหล่านี้ ผู้เขียนจึงตั้งคำถามว่า ประเทศไทยและประเทศอื่น ๆ ทั่วโลก ได้จัดตั้งสถาบันการศึกษาแห่งชาติ เพื่ออบรมสั่งสอนประชาชน และพัฒนาศักยภาพให้เป็นบุคคลที่มีคุณธรรม และมีทักษะทางวิชาอาชีพที่ดีหรือไม่   อย่างไรก็ตาม งานวิจัยส่วนใหญ่พบว่า ศักยภาพด้านการทำงาน และการศึกษาของคนไทยยังคงล้าหลังกว่าต่างชาติแม้แต่ในกลุ่มประเทศอาเซียน    สิ่งนี้ทำให้ผู้เขียนสนใจสำรวจแง่มุม และวิธีการเรียนรู้ของมนุษย์ในปรัชญาพุทธเถรวาทในเชิง "ปัจเจกบุคคล"  การพัฒนาความคิดอย่างมีเหตุผลจะเป็นประโยชน์ต่อเรา ช่วยให้เราเข้าใจธรรมชาติของมนุษย์ ทำให้เราสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ได้อย่างเป็นรูปธรรม และบูรณาการเข้ากับสาขาวิชาการสมัยใหม่   ที่สำคัญ การประยุกต์ใช้ปรัชญาพุทธภูมิ จะเป็นประโยชน์อย่างยิ่งในการพัฒนาศักยภาพชีวิต เสริมสร้างความมั่นคงทางจิตใจและนำไปสู่อนาคตที่สงบสุข